Giáo án tích hợp NLS Đạo đức 4 kết nối tri thức

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế, hứng thú học tập cho HS để dẫn dắt vào bài mới.

b. Cách tiến hành 

- GV mở đoạn video AI đã được thiết kế.

- GV cho HS xem video bài hát “Con heo đất” (Sáng tác: Ngọc Lễ):

+ Bạn nhỏ trong bài hát đã làm gì? 

+ Việc làm đó có tác dụng gì?

https://www.youtube.com/watch?v=KtQsDqHEIXo

- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung (Nếu có).

- GV nhận xét, dẫn vào bài mới: Bạn nhỏ trong bài hát đã dành tiền để nuôi heo đất (lợn đất). Việc làm đó giúp bạn tiết kiệm tiền để làm những việc có ích sau này. Việc làm của bạn nhỏ nhắc nhở chúng ta phải biết quý trọng đồng tiền, bảo quản và tiết kiệm tiền. Bài học “Quý trọng đồng tiền” sẽ giúp các em hiểu được những lợi ích của việc tiết kiệm tiền để sử dụng một cách hợp lý. 

- HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- HS quan sát video, lắng nghe giai điệu.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- [6.2.CB2b]: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu vai trò của tiền

a. Mục tiêu: HS nêu được vai trò của tiền.

b. Cách tiến hành

- GV hướng dẫn HS quan sát tranh trong SGK và trả lời câu hỏi: Hãy nêu vai trò của tiền qua các bức tranh trên. 

- Bằng kỹ thuật Tia chớp, GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi: Theo em, tiền còn có vai trò nào khác?

- GV hỏi mở rộng: Ngoài tiền mặt, ngày nay người ta còn dùng gì để thanh toán?

- GV sử dụng hình ảnh từ Google Image để giới thiệu hình ảnh thẻ ngân hàng, mã QR, mã QR, ví điện tử. 

- GV nhận xét, kết luận: Tiền để mua bán hàng hóa, dịch vụ phục vụ cho nhu cầu của con người; tiết kiệm gửi ngân hàng để dự phòng cho những việc cần nhiều tiền trong tương lai; tiền để giúp đỡ những người gặp khó khăn,...

Hoạt động 2: Khám phá vì sao phải quý trọng đồng tiền

a. Mục tiêu: HS giải thích được vì sao phải quý trọng đồng tiền.

b. Cách tiến hành

- GV hướng dẫn HS đọc truyện “Hũ bạc của người cha” sau đó kể lại chuyện và trả lời câu hỏi:

+ Vì sao lần thứ nhất, người con lại thản nhiên khi thấy người cha ném tiền xuống ao?

+ Lần thứ hai, khi thấy người cha ném tiền vào lửa, người con đã làm gì? Vì sao?

+ Theo em, vì sao chúng ta phải quý trọng đồng tiền?

- HS thực hiện nhiệm vụ: 

+ Câu 1: HS làm việc cá nhân, suy nghĩ nhanh để trả lời câu hỏi (Kỹ thuật Tia chớp).

+ Câu 2: HS thảo luận nhóm đôi để trả lời câu hỏi.

+ Câu 3: HS thảo luận nhóm 4 để trả lời câu hỏi.

- GV mời  2- 3 HS trả lời câu hỏi. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (Nếu có).

- GV nhận xét, kết luận:

+ Lần thứ nhất, người con thản nhiên khi thấy người cha ném tiền xuống ao là bởi vì đó không phải là tiền do anh ta làm ra nên anh không biết quý trọng đồng tiền.

+ Lần thứ hai, khi thấy người cha ném tiền vào lửa, người con đã bất chấp lửa nóng, vội đưa tay vào bếp lấy tiền ra. Anh làm thế bởi vì đó là những đồng tiền do anh vất vả làm ra nên anh tiếc, quý trọng.

+ Chúng ta phải quý trọng đồng tiền bởi vì tiền do công sức và trí tuệ con người tạo ra. 

Hoạt động 3: Tìm hiểu cách bảo quản tiền

a. Mục tiêu: HS biết bảo quản tiền đúng cách.

b. Cách tiến hành

- GV hướng dẫn HS quan sát tranh và trả lời câu hỏi: Các bạn trong tranh đã bảo quản tiền như thế nào?

- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (Nếu có).

- GV nhận xét, kết luận:

+ Tranh 1: Bạn nhỏ đã đếm tiền, phân loại tiền và xếp tiền vào hộp giúp mẹ.

+ Tranh 2: Bạn nhỏ đã dán lại tiền rách.

+ Tranh 3: Bạn nhỏ giữ tiền cần thận, không để mất tiền.

- GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm đôi để trả lời câu hỏi: Theo em, còn có cách nào khác để bảo quản tiền?

- GV mời một vài HS trả lời câu hỏi. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (Nếu có).

- GV mở rộng: “Với tiền trong tài khoản/ví điện tử của bố mẹ, làm sao để bảo quản?” 

- GV nhận xét, kết luận: Ngoài những cách trên, còn có một số cách bảo quản tiền như vuốt phẳng phiu tiền, không làm ướt tiền, không vò tiền làm nhàu nát,...

Hoạt động 4: Tìm hiểu cách tiết kiệm tiền

a. Mục tiêu: HS biết cách tiết kiệm tiền: mua sắm quần áo, đồ dùng, đồ chơi, quà bánh,... đúng mức, phù hợp với hoàn cảnh gia đình.

b. Cách tiến hành

- GV hướng dẫn HS quan sát tranh và trả lời câu hỏi: Hãy nêu những việc làm để tiết kiệm tiền qua những bức tranh.

- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (Nếu có).

- GV nhận xét, kết luận:

+ Tranh 1: Tiết kiệm điện.

+ Tranh 2: Nuôi lợn đất.

+ Tranh 3: Mua đồ vừa phải, không đắt tiền.

+ Tranh 4: So sánh giá cả ở các cửa hàng để mua hàng cùng loạt, cùng chất lượng nhưng giá rẻ hơn.

- GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm đôi để trả lời câu hỏi: Theo em, còn có cách nào khác để tiết kiệm tiền?

- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (Nếu có).

- GV đặt vấn đề: “Làm sao để biến đồ chơi cũ thành đồ mới để đỡ tốn tiền mua?”. GV mời 1 HS lên tương tác với Chatbot AI để tìm gợi ý.

- GV nhận xét, kết luận: Ngoài những cách trên, có một số cách khác để tiết kiệm tiền: tiết kiệm thức ăn, đồ dùng cá nhân; nhờ bố mẹ gửi tiền vào ngân hàng; mặc cả khi mua hàng; chỉ mua những hàng hóa thực sự cần thiết,...

- HS quan sát tranh.

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS trả lời: Mua bán, chữa bệnh, kinh doanh...

- HS quan sát GV thao tác cách tìm kiếm hình ảnh. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS thực hiện nhiệm vụ.

- HS trả lời câu hỏi.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi. 

- HS trả lời câu hỏi.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS thảo luận theo nhóm.

- HS trả lời câu hỏi.

- HS trả lời câu hỏi : Bảo mật mật khẩu. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS trả lời câu hỏi.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS tiếp thu, lắng nghe.

- HS quan sát hoặc trực tiếp đặt câu hỏi cho AI. Ví dụ: “Gợi ý cách tái chế chai nhựa thành đồ chơi”.

- HS chú ý lắng nghe, tiếp thu. 

[5.2.CB2b]: Học sinh nhận ra các công cụ số đơn giản (ví điện tử, ứng dụng ngân hàng) là giải pháp công nghệ thay thế tiền mặt để giải quyết nhu cầu thanh toán.

[4.2.CB2a]: Học sinh lựa chọn được cách thức đơn giản (không chia sẻ mật khẩu) để bảo vệ tài sản số (tiền trong ví điện tử) của gia đình.

[6.2.CB2a]: Học sinh áp dụng công cụ AI (Chatbot) để tìm kiếm ý tưởng sáng tạo giúp tiết kiệm tiền (tái chế đồ cũ) giải quyết vấn đề đơn giản.

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Giúp HS củng cố kiến thức, rèn kỹ năng bảo quản, tiết kiệm tiền.

b. Cách tiến hành

Bài tập 1: Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến của các bạn nào? Vì sao?

- GV tổ chức dùng thẻ màu hoặc ứng dụng trắc nghiệm nhanh (như Plickers/Quizizz nếu có điều kiện) để bình chọn.

- GV mời 4 cặp đóng vai Trung – Kiên, Yến – Hà, Phú – Hoàn, Thủy – Linh; lần lượt từng cặp đôi nêu ý kiến tranh biện trước lớp. Với mỗi cặp ý kiến, GV mời HS giơ thẻ bày tỏ thái độ của mình và giải thích lý do.

- GV nhận xét, kết luận :

+ Đồng tình với Trung và không đồng tình với Kiên vì đồng tiền dù có mệnh giá lớn hay nhỏ đều có giá trị và cần được quý trọng như nhau.

+ Đồng tình với Hà và không đồng tình với Yến vì tiền không phải là tất cả, có rất nhiều thứ không mua được bằng tiền như thời gian, sức khỏe, hạnh phúc,...

+ Đồng tình với Hoàn và không đồng tình với Phú vì mỗi người có thể có cách tiết kiệm tiền khác nhau tùy theo mục đích của họ.

+ Đồng tình với Thủy và không đồng tình với Linh vì ai cũng phải tiết kiệm tiền, người giàu nếu không biết tiết kiệm thì rồi sẽ không còn tiền. 

Bài tập 2: Bày tỏ ý kiến

- GV tổ chức cho HS làm việc nhóm đôi, đọc từng trường hợp trong SGK và trả lời câu hỏi: Em tán thành việc làm của bạn nào? Không tán thành việc làm của bạn nào? Vì sao?

- GV mời đại diện mỗi nhóm lên trình bày về 1 trường hợp. Các nhóm khác nhận xét, bổ sung hoặc đặt câu hỏi cho nhóm bạn.

- GV nhận xét, kết luận:

+ Tán thành với việc làm của Thảo vì Thảo biết quản lí tiền. 

+ Tán thành với việc làm của Lan vì biết tiết kiệm đồ dùng, đó cũng là một cách tiết kiệm tiền.

+ Tán thành với việc làm của Chung vì biết giúp mẹ bảo quản tiền và biết cách tiết kiệm tiền.

+ Không tán thành với việc làm của Hoàng vì tiết kiệm tiền nhưng “không chi tiêu vào bất kì việc gì” là không nên vì tiền là để chi tiêu vào những việc hợp lí.

+ Không tán thành với việc làm của Phương vì không nên đòi bố mẹ mua cho mình quần áo và đồ dùng đắt tiền.

Bài tập 3: Xử lí tình huống

– GV hướng dẫn HS đọc tình huống trong SGK, thảo luận nhóm 4 để đưa ra cách xử lí tình huống.

- GV mời đại diện mỗi nhóm lên trình bày về cách xử lí 1 tình huống. Các nhóm khác nhận xét, bổ sung hoặc đặt câu hỏi cho nhóm bạn.

- GV yêu cầu nhóm 1 (Tình huống b - Mua quà 200k) sử dụng máy tính bỏ túi hoặc ứng dụng Calculator để tính toán phương án mua quà sao cho không vượt quá số tiền.

- GV nhận xét, gợi ý cách xử lí tình huống:

+ Tình huống a: Có một số cách khác nhau: 1/ Nếu món đồ mà Toàn thích rất cần cho cuộc sống hằng ngày của Toàn và số tiền mừng tuổi đủ để mua món đồ đó thì bạn nên xin phép bố mẹ được mua món đồ đó; 2/ Nếu món đồ mà Toàn thích không thực sự cần cho cuộc sống hằng ngày của Toàn mà lại là món đồ đắt tiền thì Toàn không nên mua mà hãy gửi tiền nhờ bố mẹ giữ giúp hoặc nuôi lợn đất,... 

+ Tình huống b: Có thể đưa ra các phương án khác nhau song Kim chỉ nên mua những gì trong giới hạn 200.000 đồng.

Bài tập 4: Đưa ra lời khuyên cho bạn

- GV tổ chức cho HS làm việc nhóm 4: Xây dựng kịch bản, đóng vai để đưa ra lời khuyên cho bạn. Mỗi nhóm đóng vai một tình huống.

- GV mời mỗi nhóm lên đóng vai 1 tình huống. Các nhóm khác nhận xét, bổ sung hoặc đặt câu hỏi cho nhóm bạn.

– GV nhận xét, gợi ý lời khuyên:

+ Tình huống 1: Khuyên bạn hãy dùng chiếc xe cũ còn tốt, số tiền đó chi tiêu vào những việc có ý nghĩa hơn.

+ Tình huống 2: Khuyên các bạn nên tổ chức buổi liên hoan tiết kiệm, vui vẻ, số tiền dư ra có thể làm nhiều việc có ý nghĩa hơn.

- GV tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn” trên phần mềm Quizizz (chế độ Paper mode - HS dùng thẻ trả lời hoặc chế độ Classic nếu có thiết bị).

- GV cung cấp mã QR hoặc Link và yêu cầu HS cá nhân hoàn thành bài tập.

Câu 1: Hành động nào sau đây thể hiện sự quý trọng đồng tiền thông qua việc sử dụng hiệu quả?

A. Sử dụng các vật dụng gia đình một cách cẩn thận, bảo quản tốt để kéo dài thời gian sử dụng.

B. Mua sắm nhiều đồ dùng mới dù đồ cũ vẫn còn tốt.

C. Vứt bỏ đồ cũ để mua đồ mới hợp thời trang.

D. Chỉ sử dụng những thứ đắt tiền nhất.

Câu 2: Hành động nào sau đây KHÔNG thể hiện sự quý trọng đồng tiền?

A. Sử dụng điện, nước tiết kiệm, tắt đèn khi không cần thiết.

B. Tự làm những việc nhỏ trong gia đình để giảm bớt gánh nặng cho cha mẹ.

C. Mua sắm tùy hứng, không có kế hoạch và vứt bỏ đồ còn dùng tốt.

D. Bảo quản đồ dùng cá nhân cẩn thận, tránh làm hỏng.

Câu 3: Khi thấy quảng cáo về một sản phẩm mới hấp dẫn, hành động nào sau đây thể hiện sự quý trọng đồng tiền?

A. Cân nhắc xem mình có thực sự cần sản phẩm đó không, so sánh với những gì mình đã có và khả năng tài chính.

B. Mua ngay lập tức để không bỏ lỡ.

C. So sánh với bạn bè xem ai mua trước.

D. Yêu cầu cha mẹ mua bằng mọi giá.

Câu 4: Khi nhận được tiền mừng tuổi, một học sinh lớp 4 nên làm gì để thể hiện sự quý trọng?

A. Giấu kỹ và không bao giờ tiêu đến.

B. Dùng hết để mua kẹo, bánh và đồ chơi ngay lập tức.

C. Cho bạn bè mượn hết để mua đồ mà không suy nghĩ.

D. Gửi một phần vào sổ tiết kiệm hoặc biếu lại một phần nhỏ cho ông bà, cha mẹ.

Câu 5: Trong bài học Quý trọng đồng tiền, hành vi nào thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với người làm ra tiền?

A. Sử dụng tiết kiệm điện, nước.

B. Lãng phí đồ ăn cha mẹ đã vất vả mua về.

C. Giúp đỡ cha mẹ làm việc nhà.

D. Học tập chăm chỉ để không phụ lòng cha mẹ.

- GV mời đại diện 2 – 3 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

- GV chữa bài. Mỗi một câu, GV mời đại diện 1 HS trả lời. Các HS khác chú ý lắng nghe và nhận xét.

- HS giơ thẻ hoặc chọn đáp án trên thiết bị. 

- HS đóng cặp.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS thảo luận nhóm đôi.

- HS trả lời câu hỏi. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS thảo luận nhóm.

- HS trả lời câu hỏi.

- Nhóm 1 thực hiện tính toán trên thiết bị số và trình bày phương án chi tiêu cụ thể.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS thảo luận theo nhóm.

- HS trả lời câu hỏi.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS quan sát câu hỏi trên thiết bị. 

- HS sử dụng thiết bị số để truy cập và chọn đáp án đúng nhất. 

- HS trả lời:

Câu 1. A

Câu 2. C

Câu 3: A

Câu 4: B

Câu 5: D

- HS lắng nghe, rút kinh nghiệm.

[5.2.CB2b]: Học sinh nhận ra và sử dụng được công cụ số đơn giản (Máy tính/Calculator) để tính toán chi phí, giải quyết nhu cầu cân đối ngân sách.

[2.1.CB2a]: HS lựa chọn và sử dụng công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm) để tương tác trong lớp học

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng những điều đã học vào thực tiễn cuộc sống để lập và thực hiện kế hoạch tiết kiệm tiền.

b. Cách tiến hành

1. Lập và thực hiện kế hoạch tiết kiệm tiền

– GV hướng dẫn HS lập và thực hiện kế hoạch tiết kiệm tiền theo bảng gợi ý trong SGK.

- GV mời một số HS chia sẻ sản phẩm trước lớp. Các HS khác nhận xét, bổ sung hoặc đặt câu hỏi cho bạn.

2. Nhắc nhở bạn bè tiết kiệm sách vở, quần áo, đồ dùng, đồ chơi, điện, nước,...

- GV hướng dẫn HS lập bảng kế hoạch tiết kiệm bằng các phần mềm soạn thảo văn bản đơn giản như Word/Excel. 

- GV tổ chức cho HS chơi trò Phóng viên nhí, phỏng vấn các bạn về việc bản thân đã tiết kiệm sách vở, quần áo, đồ dùng, đồ chơi, điện, nước,... như thế nào.

- HS thực hiện nhiệm vụ: 1 HS đóng vai phóng viên. Các HS khác trả lời phóng viên/ lắng nghe bạn trả lời, nhắc nhở bạn cần tiết kiệm sách vở, quần áo, đồ dùng, đồ chơi, điện, nước,...

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học. 

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

- GV nhắc nhở HS:

+ Đọc lại bài học Quý trọng đồng tiền

+ Biết vì sao phải quý trọng đồng tiền.

+ Biết bảo quản và tiết kiệm tiền, nhắc nhở bạn bè chie tiêu tiết kiệm.

+ Đọc trước Bài 9 – Quyền và bổn phận của trẻ em (SHS tr.56).

…………………………………………………

- HS lập kế hoạch.

- HS trả lời.

- HS kẻ bảng vào vở hoặc thực hành trên máy tính bảng/laptop tại lớp (nếu có phòng tin học).

- HS chơi trò chơi.

- HS thực hiện nhiệm vụ.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

…………………………………………………

[3.1.CB2a]: Học sinh xác định cách tạo bảng tính đơn giản trên phần mềm soạn thảo để ghi chép kế hoạch tiết kiệm cá nhân.

………………………