Giáo án NLS chuyên đề Kinh tế pháp luật 11 Bài 2: Sự cần thiết và biện pháp giải quyết vấn đề tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHUYÊN ĐỀ 1: PHÁT TRIỂN KINH TẾ

VÀ SỰ BIẾN ĐỔI MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN

BÀI 2. SỰ CẦN THIẾT VÀ BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

TÁC ĐỘNG TIÊU CỰC CỦA PHÁT TRIỂN KINH TẾ ĐẾN

MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN

(8 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Giải thích được sự cần thiết phải giải quyết vấn đề tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.
• Đánh giá được một số biện pháp và chính sách đang áp dụng trong thực tế nhằm khắc phục và hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết tham gia các hình thức làm việc nhóm phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ để làm rõ sự cần thiết phải giải quyết các tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên. Đồng thời, biết sử dụng ngôn ngữ để trình bày các thông tin, ý tưởng trong thảo luận, đánh giá một số biện pháp, chính sách nhằm khắc phục, hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.
• Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích được các thông tin, câu chuyện, tình huống, trường hợp trong bài học và thực tiễn cuộc sống liên quan đến sự cần thiết và biện pháp giải quyết vấn đề tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.

Năng lực đặc thù: 

• Năng lực điều chỉnh hành vi: Hiểu được trách nhiệm của công dân trong thực hiện chủ trương, chính sách của Nhà nước trong việc giải quyết những tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên; ủng hộ những hành vi chấp hành và phê phán những hành vi vi phạm chủ trường, chính sách của Nhà nước trong việc bảo vệ môi trường tự nhiên trước tác động của phát triển kinh tế.
• Năng lực phát triển bản thân: Tham gia bảo vệ môi trường tự nhiên trước tác động của phát triển kinh tế.
• Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế – xã hội: Hiểu được kiến thức khoa học về tác động của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên; thực hiện được bài tập nghiên cứu về trường hợp cuộc sống của con người bị ảnh hưởng do tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.

Năng lực số:

• Khai thác dữ liệu và thông tin: Áp dụng kỹ thuật tìm kiếm nâng cao trên môi trường số (1.1.NC1b); Đánh giá tính xác thực và độ tin cậy của các nguồn tài liệu điện tử (1.2.NC1a)
• Giao tiếp và hợp tác trong môi trường số: Áp dụng quy tắc trích dẫn nguồn và ghi chú tài liệu số chính xác (2.2.NC1c); Đề xuất và sử dụng các công cụ trực tuyến để đồng sáng tạo (2.4.NC1a)
• Sáng tạo nội dung số: Sáng tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng đa phương tiện (3.1.NC1a); Áp dụng các quy định về bản quyền số và dán nhãn giấy phép Creative Commons (3.3.NC1a)
• Giải quyết vấn đề: Tùy chỉnh thiết lập giao diện và môi trường số phù hợp với nhu cầu tiếp cận cá nhân (5.2.NC1b)
• Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI): Tinh chỉnh hệ thống câu lệnh (prompt) phức tạp trên công cụ AI để khai thác dữ liệu (6.2.NC1b); Kiểm tra, đối chiếu và xác minh tính chính xác của thông tin do AI tạo ra (6.3.NC1b)

Năng lực AI:

• 11.A2.2 (Tư duy lấy con người làm trung tâm): Phân tích được các yếu tố thể hiện tính bền vững của một hệ thống AI (tiêu thụ điện năng, nước làm mát máy chủ, phát thải carbon) trong bối cảnh đánh giá các giải pháp thích ứng và bảo vệ môi trường tự nhiên trước tác động của phát triển kinh tế số.

3. Phẩm chất

• Rèn luyện được tính chăm chỉ, trung thực và có trách nhiệm trong việc tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường tự nhiên trước tác động của phát triển kinh tế.
• Thể hiện được tinh thần yêu nước, yêu thiên nhiên, bảo vệ môi trường tự nhiên, góp phần xây dựng đất nước Việt Nam tươi đẹp.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Chuyên đề học tập Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 11;
• Tranh/ảnh, clip, câu chuyện, thông tin về tác động của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên;
• Giấy A4, phiếu học tập, đồ dùng đơn giản để sắm vai;
• Máy tính, máy chiếu, bài giảng PowerPoint,...
• Thiết bị và hạ tầng số bổ sung: Nền tảng lớp học ảo (LMS), tài khoản công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ học tập (Gemini / ChatGPT / Copilot), hệ sinh thái Google Workspace (Google Docs).
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/ website kenhhoctap.edu.vn.

2. Đối với học sinh

• Sách chuyên đề học tập Giáo dục kinh tế pháp luật 11
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến nội dung bài học. 
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Giới thiệu ý nghĩa của bài học; khai thác trải nghiệm của HS về vấn đề liên quan đến nội dung bài học mới; tạo hứng thú cho HS. 

b. Nội dung: GV yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK; HS thảo luận, vận dụng hiểu biết, kiến thực thực tế của bản thân chia sẻ suy nghĩ về chủ đề ngày Quốc tế về Rừng năm 2021.

c. Sản phẩm: 

- Suy nghĩ của HS về chủ đề ngày Quốc tế về Rừng năm 2021.

d. Tổ chức thực hiện

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV giao nhiệm vụ cho HS đọc thông tin trong SGK và chia sẻ suy nghĩ về chủ đề ngày Quốc tế về Rừng năm 2021 “Khôi phục rừng: con đường dẫn tới khôi phục kinh tế và hạnh phúc”.

- GV chiếu thêm video về hậu quả của sự tàn phá rừng cho HS quan sát (link video; 0:00 – 1:54).

- GV yêu cầu HS sử dụng điện thoại thông minh cá nhân để truy cập Internet, áp dụng bộ lọc từ khóa nâng cao "Ngày Quốc tế về Rừng 2021" + "FAO" trên công cụ tìm kiếm nhằm truy xuất nhanh thông điệp cốt lõi và các hoạt động toàn cầu hưởng ứng chủ đề này để bổ sung tư liệu cho phần phát biểu.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin trong SGK, thảo luận để trả lời câu hỏi của GV .

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời 1 – 2 HS trả lời câu hỏi, chia sẻ suy nghĩ. 

- Các học sinh khác lắng nghe, bổ sung ý kiến. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, dẫn dắt HS vào bài học: Những biến đổi tiêu cực của môi trường dưới tác động của phát triển kinh tế đã và đang gây ra những hậu quả to lớn đối với đời sống xã hội, trở thành nguy cơ cản trở mục tiêu phát triển bền vững, đòi hỏi cần có những hành động mạnh mẽ, chung tay bảo vệ môi trường của tất cả chúng ta. Tất cả những thông tin trên sẽ được thảo luận trong bài học hôm nay Bài 2 – Sự cần thiết và biện pháp giải quyết vấn đề tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.

[1.1.NC1b: HS áp dụng kỹ thuật tìm kiếm nâng cao trên môi trường số.]

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu sự cần thiết phải giải quyết vấn đề tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên

a. Mục tiêu: HS giải thích được sự cần thiết phải giải quyết vấn đề tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.

b. Nội dung: 

- GV trình bày vấn đề; HS lắng nghe, đọc SGK, thảo luận và thực hiện nhiệm vụ, trả lời câu hỏi thảo luận. 

c. Sản phẩm: HS nêu được

- Câu trả lời của câu hỏi thảo luận.

- Lí do cần phải giải quyết các tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2. Tìm hiểu một số biện pháp, chính sách nhằm khắc phục hoặc hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên 

a. Mục tiêu: HS đánh giá được một số biện pháp và chính sách đang áp dụng trong thực tế nhằm khắc phục hoặc hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.

b. Nội dung: 

- GV trình bày vấn đề; HS lắng nghe, đọc SGK, thảo luận và thực hiện nhiệm vụ, trả lời câu hỏi thảo luận. 

- GV nhận xét và chốt kiến thức cho HS 

c. Sản phẩm: HS nêu được mục đích đề ra các biện pháp, chính sách và nêu những chính sách, biện pháp có tác dụng khắc phục, hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường.

d. Tổ chức hoạt động:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS củng cố tri thức vừa khám phá; rèn luyện kĩ năng xử lí tình huống, liên hệ thực tế nhằm điều chỉnh ý thức, hành vi của bản thân với những vấn đề liên quan đến việc bảo vệ môi trường tự nhiên trước tác động tiêu cực của phát triển kinh tế.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi bài tập 1, 2, 3 phần Luyện tập SGK tr.19; HS vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học về những vấn đề liên quan đến việc bảo vệ môi trường tự nhiên trước tác động tiêu cực của phát triển kinh tế.

c. Sản phẩm: Câu trả lời cho các bài tập 1, 2, 3

d. Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS tự giác áp dụng những điều đã học vào thực tiễn với không gian mới, tình huống mới nhằm tăng cường ý thức và kĩ năng thường xuyên vận dụng những điều đã học để phát hiện và giải quyết các vấn đề có liên quan đến bảo vệ môi trường tự nhiên trước tác động của phát triển kinh tế. 

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS thực hiện bài tập vận dụng này ở nhà, quy định rõ thời gian nộp bài, hình thức sản phẩm.

- GV chọn bài viết hay để các em trình bày trước lớp.

c. Sản phẩm:

- Bài thuyết trình tuyên truyền về ngày Môi trường thế giới.

d. Tổ chức thực hiện

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV nêu nhiệm vụ cho HS về nhà thực hiện:

Em hãy viết bài hoặc vẽ tranh tuyên truyền về ngày Môi trường thế giới.

- GV yêu cầu HS sử dụng máy tính xách tay cá nhân và ứng dụng chỉnh sửa Canva hoặc CapCut để thiết kế một bài thuyết trình đa phương tiện, một tấm poster điện tử sắc nét hoặc biên tập video ngắn (độ dài 1 - 2 phút) tuyên truyền về ngày Môi trường thế giới, lồng ghép các khẩu hiệu hành động thực tế nhằm bảo vệ Trái Đất.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học trong bài; kĩ năng tìm kiếm, sưu tầm thông tin, hình ảnh; kĩ năng thiết kế để thực hiện nhiệm vụ.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

HS nộp sản phẩm vào tuần học sau. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết thúc tiết học.

[3.1.NC1a: HS sáng tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng đa phương tiện.]

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học.

- Hoàn thành bài thuyết trình về ngày Môi trường thế giới

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung kiến thức Bài 3 – Khái niệm, các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự.