Viết được đúng phương trình phân rã hạt nhân đơn giản.
Thảo luận hệ thức E = mc², nêu được liên hệ giữa khối lượng và năng lượng.
Nêu được mối liên hệ giữa năng lượng liên kết riêng và độ bền vững của hạt nhân.
Nêu được sự phân hạch và sự tổng hợp hạt nhân.
Thảo luận để đánh giá được vai trò của một số ngành công nghiệp hạt nhân trong đời sống.

2. Năng lực

Năng lực chung:

Năng lực tự chủ tự học: Chủ động trao đổi với bạn để hoàn thành phiếu học tập và lắng nghe kết quả của cặp HS khác khi trình bày kết quả trong phiếu học tập về lực hạt nhân và năng lượng liên kết.
Năng lực giao tiếp hợp tác: Trao đổi ý kiến với các thành viên trong nhóm để hoàn thành phiếu học tập tìm hiểu về phản ứng hạt nhân và năng lượng liên kết.
Năng lực giải quyết vấn đề: Xác định và tìm hiểu về phản ứng hạt nhân và năng lượng liên kết.

Năng lực vật lí:

Viết được đúng phương trình phân rã hạt nhân đơn giản.
Nêu được mối liên hệ giữa năng lượng liên kết riêng và độ bền vững của hạt nhân.
Thảo luận hệ thức E = mc², nêu được liên hệ giữa khối lượng và năng lượng.
Nêu được sự phân hạch và sự tổng hợp hạt nhân.

Năng lực số:

1.1.NC1b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video, tổ chức được tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
2.1.NC1a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi

3. Phẩm chất

Chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm trong học tập và thí nghiệm.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:

1. Đối với giáo viên:

SGK, SBT, SGV Vật lí 12, Kế hoạch bài dạy.
Hình vẽ và đồ thị trong SGK: Hình ảnh chiếc tem thư phát hành năm 1971, hình ảnh sơ đồ thí nghiệm của Rutherford, hình ảnh kết quả thí nghiệm của Blackett, hình ảnh phân bố giá trị năng lượng liên kết riêng theo số khối của các hạt nhân,…
Máy chiếu, máy tính (nếu có).
Video AI được tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học

2. Đối với học sinh:

SGK, SBT Vật lí 12.
Hình vẽ liên quan đến nội dung bài học và các dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu về phản ứng hạt nhân

a. Mục tiêu:

- HS mô tả được và viết được phương trình phản ứng hạt nhân trong thí nghiệm của Blackett.

- HS nêu được khái niệm phản ứng hạt nhân.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện theo các hoạt động trong SGK để tìm hiểu về phản ứng hạt nhân.

c. Sản phẩm: Kết quả HS thực hiện các yêu cầu, gợi ý, dẫn dắt của GV để nêu được khái niệm phản ứng hạt nhân.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2. Tìm hiểu về định luật bảo toàn số khối và bảo toàn điện tích trong phản ứng hạt nhân

a. Mục tiêu:

- HS viết được đúng phương trình phân rã hạt nhân đơn giản.

- HS áp dụng được định luật bảo toàn số khối và bảo toàn điện tích để hoàn thiện một số phương trình phản ứng hạt nhân.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện theo các hoạt động trong SGK để tìm hiểu về định luật bảo toàn số khối và bảo toàn điện tích trong phản ứng hạt nhân.

c. Sản phẩm: Kết quả HS thực hiện các yêu cầu, gợi ý, dẫn dắt của GV để nêu được định luật bảo toàn số khối và bảo toàn điện tích trong phản ứng hạt nhân.

- HS hoàn thành Phiếu học tập số 1.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Đọc mục I.3 Bài 22, SGK trang 97 về nội dung định luật bảo toàn số nucleon và định luật bảo toàn điện tích để trả lời các câu hỏi sau:

1. Hãy viết biểu thức liên hệ giữa số khối và biểu thức liên hệ giữa các điện tích của các hạt nhân trong phản ứng hạt nhân:

2. Viết phương trình phản ứng hạt nhân cho các ví dụ tự phân ra sau:

+ Quá trình phân rã của uranium thành thorium-234 () và helium. Biết hạt nhân helium có 2 proton.

+ Radium phát ra một hạt alpha – là hạt nhân He để trở thành Radon (Rn) 222. Biết hạt nhân helium có 2 proton.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

Hoạt động 3. Tìm hiểu về lực hạt nhân và năng lượng liên kết

a. Mục tiêu:

- HS nêu được mối liên hệ giữa năng lượng liên kết riêng và độ bền vững của hạt nhân.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện theo các hoạt động trong SGK để tìm hiểu về lực hạt nhân và năng lượng liên kết.

c. Sản phẩm: Kết quả HS thực hiện các yêu cầu, gợi ý, dẫn dắt của GV để nêu được lực hạt nhân và năng lượng liên kết.

- HS hoàn thành Phiếu học tập số 2.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV trình bày về khái niệm lực hạt nhân và đặc điểm của lực hạt nhân.

- Từ đó, GV dẫn dắt tới kiến thức về năng lượng liên kết hạt nhân (Muốn tách nucleon ra khỏi hạt nhân, cần phải tốn năng lượng để thắng lực hạt nhân. Năng lượng tối thiếu dùng để tách toàn bộ số nucleon ra khỏi hạt nhân bằng năng lượng liên kết hạt nhân).

- GV yêu cầu HS trả lời nội dung Câu hỏi (SGK – tr98)

Vì sao để tách được các nucleon ra khỏi hạt nhân cần một năng lượng lớn?

- GV đặt vấn đề: Năng lượng liên kết hạt nhân càng lớn nghĩa là năng lượng tối thiểu dùng để tách toàn bộ số nucleon ra khỏi hạt nhân càng lớn. Tuy nhiên, đại lượng đặc trưng cho sự bền vững của hạt nhân không phải là năng lượng liên kết hạt nhân.

- GV yêu cầu HS thực hiện nhiệm vụ theo nhóm đoi hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin SGK, trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi mà GV đưa ra.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận:

*Trả lời Câu hỏi (SGK – tr98)

Vì năng lượng liên kết riêng của nucleon rất lớn nên để tách được các nucleon ra khỏi hạt nhân cần một năng lượng lớn.

*Trả lời Phiếu học tập số 2

Câu 1:

- Năng lượng liên kết riêng

- liên kết riêng

Câu 2:

- Đổi từ MeV sang J: 1 MeV = 1,6.10^-13 J

- Các hạt nhân sau theo thứ tự độ bền vững tăng dần:

- Năng lượng liên kết hạt nhân của là:

56.8,8 = 492,8 MeV

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- Từ kết quả thảo luận của nhóm, GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV kết luận về nội dung Lực hạt nhân và năng lượng liên kết.

- GV chuyển sang nội dung Độ hụt khối và mối liên hệ giữa năng lượng và khối lượng.

II. NĂNG LƯỢNG LIÊN KẾT

1. Lực hạt nhân và năng lượng liên kết

- Lực tương tác giữa các nucleon trong hạt nhân là lực hút, gọi là lực hạt nhân.

- Năng lượng tối thiểu dùng để tách toàn bộ số nucleon ra khỏi hạt nhân bằng năng lượng liên kết hạt nhân E_lk.

Hạt nhân E_lkr càng lớn thì càng bền vững và ngược lại.

Hoạt động 4. Tìm hiểu về độ hụt khối và mối liên hệ giữa năng lượng và khối lượng

…………………………………………..

Hoạt động 5. Tìm hiểu về phản ứng phân hạch hạt nhân và phản ứng tổng hợp hạt nhân

a. Mục tiêu:

- HS quan sát thí nghiệm mô phỏng và mô tả được quá trình phản ứng phân hạch, phản ứng phân hạch dây chuyền và phản ứng tổng hợp hạt nhân.

- HS nêu được sự phân hạch và sự tổng hợp hạt nhân.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện theo các hoạt động trong SGK để tìm hiểu về phản ứng phân hạch hạt nhân và phản ứng tổng hợp hạt nhân.

c. Sản phẩm: Kết quả HS thực hiện các yêu cầu, gợi ý, dẫn dắt của GV để nêu được phản ứng phân hạch hạt nhân và phản ứng tổng hợp hạt nhân.

- HS hoàn thành Phiếu học tập số 4.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4

Đọc mục III và IV, Bài 22, trang 100 – 102 SGK; thực hiện thí nghiệm mô phỏng về phản ứng phân hạch, phản ứng phân hạch dây chuyền và phản ứng tổng hợp hạt nhân để hoàn thiện bảng sau:

	Phản ứng phân hạch	Phản ứng tổng hợp hạt nhân
Khái niệm
Phương trình phản ứng khái quát
Nhiên liệu
Điều kiện xảy ra phản ứng
Nội dung khác	Phản ứng phân hạch dây chuyền là gì?	Vì sao phản ứng tổng hợp hạt nhân còn có tên gọi khác là phản ứng nhiệt hạch?