Giáo án tích hợp AI Âm nhạc 8 Tiết 6: Thường thức: Dân ca Quan họ Bắc Ninh; Ôn bài hát: Việt Nam ơi

CHỦ ĐỀ 2: TÔI YÊU VIỆT NAM

TIẾT 6: THƯỜNG THỨC ÂM NHẠC: DÂN CA QUAN HỌ BẮC NINH; ÔN BÀI HÁT: VIỆT NAM ƠI

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Thường thức âm nhạc: Dân ca Quan họ Bắc Ninh

• Nguồn gốc: Hình thành và phát triển ở vùng Kinh Bắc xưa (nay thuộc tỉnh Bắc Ninh).
• Đặc điểm loại hình: Là hình thức hát giao duyên, thuộc thể loại dân ca nghi lễ phong tục gắn liền với tục kết nghĩa, kết bạn giữa các liền anh, liền chị trong trang phục truyền thống (áo năm thân, khăn xếp, nón ba tầm, nón thúng quai thao,...).
• Trình tự một canh hát: Bắt đầu bằng giọng lề lối (giọng cổ) → tiếp theo là giọng vặt (giọng vụn) → cuối cùng là giọng giã bạn.
• Danh hiệu: Năm 2009, được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.
• Ví dụ tiêu biểu: Các bài hát quen thuộc như Gọi đò, Người ở đừng về, Ngồi tựa mạn thuyền, Cây trúc xinh, Khách đến chơi nhà...
• Nghe nhạc bài "Khách đến chơi nhà" (Trích): Kí âm bởi Thu Nghiệm – Minh Hoa. Sắc thái: Vui vẻ – Hồ hởi; thể hiện nét đẹp văn hoá trong cách ứng xử khéo léo, tế nhị, thắm đượm nghĩa tình của người dân Kinh Bắc.

2. Ôn tập bài hát: "Việt Nam ơi"

• Yêu cầu cốt lõi: Thể hiện đúng giai điệu vui tươi, tự hào; thuộc lời ca và kiểm soát tốt cao độ, trường độ.
• Hình thức ôn luyện: Thực hành thuần thục phối hợp giữa hát hoà giọng và hát nối tiếp đan xen giữa các nhóm biểu diễn.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Nhận biết nguồn gốc và giá trị: Ghi nhớ Dân ca Quan họ Bắc Ninh thuộc vùng Kinh Bắc xưa, được UNESCO vinh danh là Di sản Văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2009.
2. Nắm rõ trình tự và hình thức: Hiểu cấu trúc trang phục đặc trưng và lộ trình 3 bước của một canh hát Quan họ (Lề lối – Vặt – Giã bạn).
3. Cảm thụ sắc thái dân ca: Cảm nhận và nêu được tính chất vui vẻ, hồ hởi cũng như ý nghĩa hiếu khách qua bài dân ca tiêu biểu "Khách đến chơi nhà".
4. Ý thức bảo tồn di sản: Hình thành tư duy tích cực và ý thức trách nhiệm của bản thân trong việc gìn giữ, phát triển các giá trị âm nhạc truyền thống.
5. Củng cố năng lực biểu diễn: Hát chuẩn xác bài "Việt Nam ơi", làm chủ sự chuyển đổi linh hoạt giữa hát cá nhân/nhóm (nối tiếp) và hát tập thể (hòa giọng).

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề
  • Tiêu đề chính: Chủ đề 2: Tôi yêu Việt Nam - Tiết 6.
  • Nội dung: Thường thức âm nhạc: Dân ca Quan họ Bắc Ninh & Ôn bài hát: Việt Nam ơi.
• Slide 2: Giới thiệu Dân ca Quan họ Bắc Ninh
  • Tiêu đề: Cái nôi của làn điệu Quan họ.
  • Nội dung: Vùng đất Kinh Bắc; hình thức hát giao duyên; trang phục liền anh liền chị. Giá trị di sản UNESCO (2009).
• Slide 3: Đặc điểm nghệ thuật & Canh hát Quan họ
  • Tiêu đề: Cấu trúc một canh hát.
  • Nội dung: Sơ đồ 3 chặng: Giọng lề lối → Giọng vặt → Giọng giã bạn. Giới thiệu các tác phẩm kinh điển.
• Slide 4: Thưởng thức tác phẩm
  • Tiêu đề: Nghe nhạc: "Khách đến chơi nhà".
  • Nội dung: Nghe nhạc, phân tích sắc thái vui vẻ – hồ hởi và nét văn hóa ứng xử khéo léo, tình nghĩa của người Kinh Bắc.
• Slide 5: Ôn tập ca khúc "Việt Nam ơi"
  • Tiêu đề: Luyện tập biểu diễn.
  • Nội dung: Sửa sai lời ca, nhịp phách. Chia nhóm tập luyện đan xen giữa hai hình thức nối tiếp và hoà giọng.
• Slide 6: Thảo luận & Trách nhiệm thế hệ trẻ
  • Tiêu đề: Gìn giữ di sản quê hương.
  • Nội dung: Thảo luận nhóm: Em sẽ làm gì để gìn giữ và phát triển Dân ca Quan họ Bắc Ninh?