Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:

Giới thiệu được Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Dân ca Quan họ Bắc Ninh.
Hát kết hợp vỗ tay hoặc gõ đệm theo tiết tấu.

Năng lực số:

1.1.TC2b: Tổ chức được tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
2.1.TC2a: Lựa chọn được nhiều công nghệ số để tương tác.
3.2.TC2a: Thể hiện được bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số đơn giản.
5.1.TC2b: Sử dụng các công cụ kĩ thuật số để giải quyết các vấn đề kĩ thuật đơn giản phát sinh.
6.2.TC2a: Sử dụng hiệu quả các hệ thống AI và hiểu rõ ứng dụng thực tế của chúng.

3. Phẩm chất

Giáo dục HS biết yêu quê hương đất nước, trân trọng và gìn giữ bản sắc dân tộc, chia sẻ những hiểu biết với người thân và cộng đồng sau khi học về Dân ca Quan họ Bắc Ninh.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

KHBD, SGK, SGV Âm nhạc 8.
Đàn phím điện tử, nhạc cụ gõ, phương tiện nghe – nhìn và các tư liệu file âm thanh phục vụ tiết dạy.
Máy tính, máy chiếu (nếu có).
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Azota/ Kahoot), phần mềm tách nhạc Moises AI, ứng dụng Padlet, ứng dụng phòng thu âm ảo BandLab, ứng dụng kết nối trực tuyến lớp học.

2. Đối với học sinh

SGK Âm nhạc 8.
Nhạc cụ thể hiện tiết tấu.
Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết được đặc trưng văn hóa nghệ thuật của tỉnh Bắc Ninh.

b. Nội dung: GV trình chiếu cho HS xem video.

c. Sản phẩm: HS nắm được đặc trưng văn hóa nghệ thuật ở Bắc Ninh.

d.Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV trình chiếu cho HS xem video và nêu yêu cầu:

+ Đặc trưng của văn hóa Bắc Ninh là loại hình nghệ thuật nào?

+ Ngoài ra, Bắc Ninh còn có loại hình nghệ thuật độc đáo nào?

https://www.youtube.com/watch?v=7ey-yVBXkTw

- GV cho HS thảo luận theo cặp đôi.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát video và lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS thảo luận theo nhóm đôi để đưa ra câu trả lời.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời 1 – 2 nhóm trình bày kết quả thảo luận.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

+ Đặc trưng của văn hóa Bắc Ninh là loại hình nghệ thuật Dân ca Quan họ.

+ Ngoài ra, Bắc Ninh còn có nhiều loại hình nghệ thuật độc đáo như Ca trù, tuồng, chèo, trống quân,… Bắc Ninh là vùng đất có truyền thống văn hóa lâu đời và là cái nôi của nhiều loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Tiết 6: Thường thức âm nhạc – Dân ca Quan họ Bắc Ninh; Ôn bài hát – Việt Nam ơi.

[2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).]

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết về những đặc điểm của Dân ca Quan họ Bắc Ninh.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS

- Tìm hiểu về dân ca Quan họ Bắc Ninh.

- Nghe bài dân ca Quan họ Bắc Ninh Khách đến chơi nhà.

c. Sản phẩm: HS kể tên và giới thiệu một số bài dân ca Quan học Bắc Ninh.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Nhiệm vụ 1: Hát kết hợp với nhạc cụ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS luyện tập bài hát Việt Nam ơi dưới các hình thức đã học.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS ôn tập lại các hình thức hát, kết hợp các nhạc cụ gõ đệm.

c. Sản phẩm: HS thể hiện hát trước lớp.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV mở file nhạc bài Việt Nam ơi cho HS.

https://www.youtube.com/watch?v=fOZWTwYxmdA

- GV chia HS thành các nhóm ôn tập các hình thức hát, kết hợp các nhạc cụ gõ đệm.

- GV tổ chức chia lớp thành các khối nhóm phối hợp thực hành luyện tập: Nhóm 1 hát hòa giọng dứt khoát khí thế hành khúc; Nhóm 2 sử dụng thanh phách gõ đệm phách mạnh; Nhóm 3 sử dụng song loan giữ vững tốc độ phách ổn định. Các nhóm tiến hành báo cáo trình diễn biểu diễn trước lớp.

- GV yêu cầu các nhóm sử dụng điện thoại thông minh mở phần mềm phòng thu ảo BandLab để thu âm trực tiếp bài luyện tập hòa giọng đệm nhạc cụ này của nhóm. GV thách thức các em tự nhận diện và áp dụng các giải pháp công nghệ như tính năng lọc tiếng nhiễu (Noise gate) hoặc tính năng chỉnh độ lệch bước sóng (Audio alignment) để giải quyết dứt điểm các sự cố kĩ thuật nhiễu âm thanh phòng học vật lý hoặc lệch đồng bộ phách nhạc nền đệm phát sinh đơn giản tại chỗ.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe và hát theo bài hát Việt Nam ơi.

- Một thành viên điều khiển phần mềm thu âm BandLab của nhóm, theo dõi biểu đồ bước sóng âm thanh (Waveform), trực tiếp thực hiện các thao tác kéo thanh thông số kĩ thuật số nhằm sửa đổi dòng dữ liệu sóng âm bị lỗi lệch phách.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời 1 – 2 nhóm thể hiện bài hát trước lớp

- GV mời các HS khác nhận xét, đánh giá.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, tuyên dương các nhóm, cá nhân thể hiện tốt.

- GV sửa sai cho HS về cao độ, trường độ và lời bài hát (nếu có).

[5.1.TC2b: HS nâng cao tư duy giải quyết vấn đề kĩ thuật khi biết cách sử dụng các công cụ kĩ thuật số để giải quyết các vấn đề kĩ thuật đơn giản phát sinh, ứng dụng linh hoạt tính năng căn biên dòng âm BandLab để cải tiến file âm thanh phòng thu nhóm.]

Nhiệm vụ 2: Hoàn thành phiếu bài tập

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV kích hoạt phòng game tương tác các câu trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz/Kahoot, hiển thị mã PIN kết nối trực tiếp trên tivi lớp học.

- GV yêu cầu HS làm Phiếu bài tập trên phần mềm trực tuyến:

Trường THCS: .........................................................................

Họ và tên: .................................................................................

THƯỜNG THỨC ÂM NHẠC: DÂN CA QUAN HỌ BẮC NINH; ÔN TẬP BÀI HÁT VIỆT NAM ƠI

Câu 1: Làn điệu Dân ca Quan họ được hình thành và phát triển chủ yếu ở vùng văn hóa nào của nước ta?

A. Vùng văn hóa Tây Bắc

B. Vùng văn hóa Kinh Bắc (Bắc Ninh, Bắc Giang)

C. Vùng đồng bằng sông Cửu Long

D. Cố đô Huế cổ kính

Câu 2: Vào năm nào, Dân ca Quan họ Bắc Ninh được UNESCO chính thức vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại?

A. Năm 2003

B. Năm 2006

C. Năm 2009

D. Năm 2018

Câu 3: Những người tham gia hát ca diễn Dân ca Quan họ Bắc Ninh thường được gọi bằng tên trân trọng nào?

A. Liền anh và liền chị

B. Nghệ nhân và ca sĩ

C. Tài tử và giai nhân

D. Bạn hát và bạn đàn

Câu 4: Trang phục truyền thống đặc trưng số hóa của các liền chị khi tham gia hát giao duyên quan họ là gì?

A. Áo dài gấm thêu hoa và nón ba tầm

B. Áo tứ thân, áo năm thân mớ ba mớ bảy, đầu quấn khăn mỏ quạ, đội nón ba tầm

C. Áo bà ba mộc mạc và nón lá che nghiêng

D. Áo dài tân thời hiện đại kĩ thuật số

Câu 5: Đâu KHÔNG phải là một trong bốn kĩ thuật ca hát đặc trưng cốt lõi tạo nên nét độc đáo của Dân ca Quan họ Bắc Ninh?

A. Vang

B. Rền

C. Luyến

D. Nẩy

Câu 6: …………………………………………..

…………………………………………..

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học để hoàn thành phiếu.

- HS lấy smartphone cá nhân, mở trình duyệt, nhập mã phòng thi và tiến hành tham gia trả lời nhanh các câu hỏi trắc nghiệm trên giao diện Kahoot/Quizizz đồng bộ với tốc độ phản xạ nhanh, tuân thủ đúng quy trình phòng thi trực tuyến.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả trước lớp.

+ Đáp án phần trắc nghiệm:

Câu hỏi	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
Đáp án	B	C	A	B	C	A	C	C	C	B

- GV yêu cầu HS khác quan sát, nhận xét phần trình bày của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá kết quả của HS.

[2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác kĩ thuật số rõ ràng và thường xuyên; vận dụng smartphone cá nhân để tham gia trả lời nhanh hệ thống câu hỏi giải bài tập kiểm tra đánh giá trên phần mềm Quizizz/Kahoot đồng bộ đúng quy trình.]

- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho sinh làm trắc nghiệm online.

Link:

- GV kết thúc bài học.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng được tri thức kĩ năng tổng hợp để cảm thụ sâu sắc dải tần âm sắc khí nhạc dân tộc; phát triển tai nghe âm nhạc khoa học nhờ trợ lý công nghệ.

b. Nội dung: Thưởng thức nghe nhạc phân lập nguồn âm nhạc cụ dân tộc truyền thống; Giao bài dặn dò về nhà.

c. Sản phẩm: Phần nhận xét phân tích tai nghe dải tần tiếng đàn Tranh/ đàn Nhị vang lên trong dàn nhạc quan họ của học sinh.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV trình chiếu bản ghi một làn điệu quan họ cổ có dàn nhạc dân tộc đệm nền.

- GV giao nhiệm vụ cá nhân: Em hãy lắng nghe và nhận diện xem có những loại nhạc cụ dân tộc nào đang cùng tham gia biểu diễn đệm cho liền chị hát?

- GV khởi chạy ứng dụng tích hợp trí tuệ nhân tạo Moises AI, thực hiện ra lệnh (prompt) điều phối thuật toán tự động tách lập dải tần nguồn âm thanh kĩ thuật số, cô lập riêng biệt tiếng đàn Tranh và tiếng đàn Nhị độc lập, hiển thị đồ thị bước sóng âm (Waveform) lên màn hình tivi để HS nhận diện tai nghe trực quan.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tập trung lắng nghe âm thanh, quan sát sự biến chuyển của đồ thị dải tần dải tần sóng âm kĩ thuật số trên tivi để phân tích.

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu câu trả lời nhận xét tai nghe. Chứng minh tiếng đàn Tranh vang lên thanh thoát, tiếng đàn Nhị trầm ấm hòa quyện.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, chuẩn tri thức âm nhạc dân tộc, dặn dò học sinh ôn tập chuẩn bị bài mới về nhà và kết thúc bài học.

- HS nhận diện chính xác âm sắc đặc trưng vang lên kĩ thuật số của các nhạc cụ truyền thống Việt Nam: đàn Tranh (âm thanh trong trẻo, thánh thót) và đàn Nhị (âm thanh trầm ấm, kéo sợi vĩ dạt dào)

- HS bộc lộ tình yêu và niềm trân trọng di sản nghệ thuật ông cha để lại.

- Thao tác kĩ thuật số: Học sinh thấu hiểu sâu sắc nguyên lý phân lập nguồn dữ liệu đa phương tiện trực tuyến của trợ lý AI.

6.2.TC2a: HS sử dụng hiệu quả các hệ thống AI và hiểu rõ ứng dụng thực tế của chúng thông qua điều khiển và quan sát thuật toán AI bóc tách dải tần nguồn âm tự động, giải quyết bài toán cảm thụ âm sắc khí nhạc dân tộc phức tạp hiệu quả cao.

* TỔNG KẾT TIẾT HỌC

- GV cùng HS hệ thống lại các nội dung trong tiết học.

* CHUẨN BỊ BÀI MỚI

- GV giao nhiệm vụ cho HS tiếp tục luyện tập các nội dung bằng hình thức đã học hoặc sáng tạo hình thức khác để biểu diễn ở tiết Vận dụng – Sáng tạo.