Quá trình xác lập: Diễn ra từ giữa thế kỉ XVII đến cuối thế kỉ XIX thông qua các cuộc cách mạng tư sản.
Ví dụ: Sau cách mạng, chủ nghĩa tư bản được xác lập ở Hà Lan, Anh, Pháp, Đức và 13 thuộc địa Anh tại Bắc Mỹ.

2. Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản

Chủ nghĩa đế quốc và xâm lược: Là giai đoạn phát triển cao của chủ nghĩa tư bản, gắn liền với quá trình xâm lược thuộc địa để tìm kiếm thị trường, nguyên liệu và đầu tư.
Từ tự do cạnh tranh sang độc quyền: Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, các xí nghiệp nhỏ bị phá sản, dẫn đến sự ra đời của các tổ chức độc quyền.
Tổ chức độc quyền: Là liên minh giữa các nhà tư bản lớn để tập trung sản xuất và chi phối thị trường.
Ví dụ: Các-ten, xanh-đi-ca ở Đức và Pháp, tờ-rớt ở Mỹ.

3. Chủ nghĩa tư bản hiện đại

Khái niệm: Là giai đoạn phát triển của chủ nghĩa tư bản từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay với sự kết hợp sức mạnh kinh tế của các tổ chức độc quyền với sức mạnh chính trị của nhà nước.
Tiềm năng: Có ưu thế về vốn, khoa học - công nghệ, kinh nghiệm quản lí và khả năng tự điều chỉnh để thích nghi.
Thách thức: Đối mặt với nhiều vấn đề toàn cầu: khủng hoảng năng lượng, môi trường, bất bình đẳng xã hội, bạo lực và tệ nạn xã hội.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Chủ nghĩa tư bản xác lập từ giữa thế kỉ XVII đến cuối thế kỉ XIX tại châu Âu và Bắc Mỹ.
Quá trình phát triển gắn liền với chính sách xâm lược và mở rộng thuộc địa trên thế giới.
Chuyển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX.
Tổ chức độc quyền đóng vai trò chi phối nền kinh tế tư bản chủ nghĩa.
Sự hình thành các quốc gia tư bản chủ nghĩa tại châu Á tiêu biểu là Nhật Bản (Duy tân Minh Trị).
Chủ nghĩa tư bản hiện đại có sự kết hợp giữa độc quyền và nhà nước.
Tiềm năng chủ yếu là khoa học - công nghệ và khả năng tự điều chỉnh.
Thách thức bao gồm: khủng hoảng tài chính, năng lượng, biến đổi khí hậu và bất bình đẳng giàu nghèo.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: TIÊU ĐỀ BÀI 2: SỰ XÁC LẬP VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
Slide 2: MỤC TIÊU BÀI HỌC (Trình bày sự xác lập, mở rộng, chuyển sang độc quyền và khái niệm hiện đại).
Slide 3: SỰ XÁC LẬP CHỦ NGHĨA TƯ BẢN (Sơ đồ quá trình từ giữa thế kỉ XVII đến cuối thế kỉ XIX).
Slide 4: CHỦ NGHĨA ĐẾ QUỐC VÀ XÂM LƯỢC (Đặc điểm giai đoạn phát triển cao, mục đích tìm kiếm thị trường).
Slide 5: TỪ TỰ DO CẠNH TRANH SANG ĐỘC QUYỀN (Sự ra đời của các tổ chức độc quyền: tờ-rớt, các-ten).
Slide 6: CHỦ NGHĨA TƯ BẢN HIỆN ĐẠI (Khái niệm và biểu hiện của sự kết hợp độc quyền - nhà nước).
Slide 7: TIỀM NĂNG VÀ THÁCH THỨC (Ưu thế về khoa học công nghệ; khó khăn về xã hội và môi trường).
Slide 8: TỔNG KẾT VÀ BÀI TẬP VẬN DỤNG (Câu hỏi thảo luận về bản chất chủ nghĩa tư bản hiện đại).