Giáo án tích hợp AI Mĩ thuật 3 CĐ 2: Hoa văn trên trang phục của một số dân tộc

CHỦ ĐỀ 2: HOA VĂN TRÊN TRANG PHỤC CỦA MỘT SỐ DÂN TỘC

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

• 1. Khái niệm trang phục và hoa văn dân tộc:

  • Trang phục: Là những đồ để mặc (quần, áo, váy,...) hoặc để đội (mũ, nón, khăn,...) mang bản sắc riêng của mỗi dân tộc. 

  • Hoa văn trang trí: Thường mô phỏng hình ảnh hoa, lá, con vật,... gần gũi trong cuộc sống. 

  • Quy tắc cốt lõi: Các hình ảnh tự nhiên được cách điệu tạo thành các nét, hình đơn giản (đường thẳng, đường cong, hình thoi, hình tam giác, hình tròn...). Ví dụ: Hoa văn hình thoi cách điệu xếp liên tiếp trên viền áo của đồng bào dân tộc Ê-đê. 

• 2. Đặc điểm hoa văn của một số dân tộc tiêu biểu:

  • Dân tộc Mông: Hoa văn thường có dạng hình tròn, hình vuông, hình chữ thập xen kẽ nét xoắn ốc; màu sắc rực rỡ (đỏ, vàng, hồng, cam) nổi bật trên váy, mũ vải. 

  • Dân tộc Ê-đê: Hoa văn chủ yếu là các dải hình học đơn giản (hình thoi, hình tam giác, đường răng cưa) chạy song song dọc theo mép áo, tấm choàng. 

  • Dân tộc Chăm: Hoa văn dạng các dải hình thoi nối tiếp nhau vững chãi, bố cục cân đối trên nền vải dệt sắc nét. 

• 3. Thực hành trang trí sản phẩm ứng dụng:

  • Quy trình trang trí bằng hình thức in: Sử dụng các vật liệu có sẵn tạo khuôn và chấm màu để tạo họa tiết lặp lại liên tiếp. 

  • Ví dụ tiêu biểu: Dùng phần đáy của chai nhựa cắt ra làm khuôn, chấm màu vẽ để in hoa văn trang trí viền quanh một chậu cây cảnh. 

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Bản sắc trang phục: Mỗi dân tộc đều có trang phục truyền thống mang nét đặc trưng riêng, trong đó hoa văn đóng vai trò tạo nên sự đa dạng và hấp dẫn. 

2. Nguồn gốc hoa văn: Hoa văn dân tộc có gốc từ thiên nhiên (hoa, lá, muông thú), được đơn giản hóa và cách điệu thành các nét vẽ hình học độc đáo. 

3. Màu sắc và bố cục: Các họa tiết dân tộc thường sử dụng màu tương phản mạnh và được sắp xếp đối xứng, lặp lại hoặc xen kẽ tạo nhịp điệu sinh động. 

4. Kĩ năng mô phỏng: Học sinh biết dùng nét vẽ mô phỏng lại các mẫu hoa văn dân tộc để rèn luyện tư duy bố cục. 

5. Ứng dụng thực tế: Biết dùng hoa văn dân tộc đã mô phỏng để trang trí các đồ vật quen thuộc trong đời sống (như chậu hoa, hộp bút, bưu thiếp). 

6. Ý thức bảo tồn: Nhận thức được nét đẹp nghệ thuật truyền thống, nuôi dưỡng tình yêu và sự tôn trọng đối với văn hóa của các dân tộc Việt Nam. 

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (TỐI GIẢN 6 SLIDE)

• Slide 1: Tiêu đề chủ đề

  • Tiêu đề: HOA VĂN TRÊN TRANG PHỤC CỦA MỘT SỐ DÂN TỘC 

  • Nội dung: Giới thiệu mục tiêu bài học (Sử dụng nét mô phỏng hoa văn trang phục dân tộc; Sắp xếp hoa văn để trang trí đồ vật yêu thích). 

• Slide 2: Khám phá hoa văn dân tộc Mông & Ê-đê

  • Tiêu đề: Hoa văn dân tộc Mông và Ê-đê 

  • Nội dung: Nét xoắn ốc rực rỡ của người Mông và dải họa tiết hình học (hình thoi, răng cưa) mạnh mẽ của người Ê-đê. 

• Slide 3: Khám phá hoa văn dân tộc Chăm

  • Tiêu đề: Hoa văn dân tộc Chăm 

  • Nội dung: Họa tiết hình thoi nối tiếp cân đối trên trang phục áo dài, khăn quấn truyền thống của đồng bào Chăm. 

• Slide 4: Quy tắc cách điệu hoa văn

  • Tiêu đề: Từ thiên nhiên đến nét vẽ cách điệu 

  • Nội dung: Biến đổi hình ảnh hoa, lá, con vật ngoài đời thực thành các nét, hình học đơn giản để làm họa tiết trang trí. 

• Slide 5: Các bước thực hành sáng tạo

  • Tiêu đề: Các bước trang trí chậu hoa bằng hình thức in 

  • Nội dung: Chuẩn bị dụng cụ (chai nhựa, màu vẽ, giấy) à Cắt tạo khuôn in à Chấm màu in hoa văn à Hoàn thiện dán trang trí lên chậu cây. 

• Slide 6: Trưng bày & Nhận xét

  • Tiêu đề: Góc sáng tạo của em 

  • Nội dung: Thảo luận nhóm về: Yếu tố tạo hình trong hoa văn trang trí? Cách sắp xếp hoa văn trên sản phẩm đã hài hòa chưa?