Sự tiếp biến văn học thời xưa: Trước khi văn học hiện đại hình thành, việc người viết mượn ý văn, ý thơ hoặc cách diễn đạt của tác phẩm khác vào sáng tác của mình được xem là sự kế thừa bình thường do chịu tác động từ cách nhìn nhận khác nhau ở mỗi bối cảnh lịch sử và văn hóa.
Định nghĩa Đạo văn thời nay: Là hành vi sử dụng ý tưởng, thông tin, cách diễn đạt đặc thù mang tính cá biệt của người khác mà không dẫn nguồn rõ ràng. Nội hàm khái niệm này có sự vận động và biến động linh hoạt theo thời gian.
Ngoại lệ (Tri thức phổ quát): Đối với các tri thức phổ quát được mặc định là tài sản chung của cộng đồng hay nhân loại thì khi viết không cần phải chú thích nguồn.
Ví dụ tiêu biểu: Các câu như "Trái Đất quay xung quanh Mặt Trời" hay "Văn học là nghệ thuật của ngôn từ" là tri thức phổ quát nên không cần dẫn nguồn.

2. Quy tắc trích dẫn dữ liệu chuẩn mực

Trích dẫn trực tiếp: Phải dẫn chính xác nguyên văn ngữ liệu gốc. Trường hợp văn bản gốc có sai sót về ý tưởng hoặc cách diễn đạt, người viết vẫn phải giữ nguyên và dùng cước chú thuyết minh hoặc sử dụng kí hiệu [sic] (tiếng La-tinh nghĩa là "nguyên văn như vậy"). Nếu lược bỏ bớt phần chữ phải dùng kí hiệu [...].
Sử dụng kết quả lao động qua cước chú và tài liệu tham khảo: Việc sử dụng kết quả sáng tạo của người khác có thể được thực hiện qua hệ thống cước chú đặt ở chân trang. Đồng thời, cuối văn bản phải xây dựng danh mục Tài liệu tham khảo liệt kê đầy đủ thông tin: tác giả, tên công trình, nhà xuất bản, nơi xuất bản, năm xuất bản.
Ví dụ tiêu biểu: Khi đánh giá về nhà văn Nguyễn Tuân, nhà nghiên cứu Nguyễn Đăng Mạnh viết: "Ông không hoàn toàn thoát li thực tại, nhưng nhìn thực tại ông chỉ thấy vẻ đẹp...". Đây là một trích dẫn trực tiếp có ghi rõ tên tác giả và văn bản gốc.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Quyền sở hữu trí tuệ là quy định bắt buộc phải tuân thủ nghiêm túc nhằm tôn trọng và bảo vệ kết quả lao động sáng tạo của người khác.
Hành vi đạo văn được xác định rõ khi người viết tự ý sử dụng ý tưởng hoặc thông tin đặc thù mà cố tình không dẫn nguồn.
Quy tắc trích dẫn trực tiếp đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối đối với văn bản gốc, kể cả những phần có sai sót.
Kỹ thuật minh bạch hóa dữ liệu trong văn bản thông tin dựa vào hệ thống cước chú linh hoạt và danh mục tài liệu tham khảo quy chuẩn ở cuối bài.
Việc phân biệt rõ ràng giữa tri thức cá biệt (cần dẫn nguồn) và tri thức phổ quát (không cần dẫn nguồn) là năng lực cốt lõi của người tạo lập văn bản.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề bài học
- Tiêu đề: Thực hành Tiếng Việt: Tôn trọng và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
- Nội dung: Tên chương trình Ngữ văn 12, mục tiêu bài học về nhận biết hành vi đạo văn và quy cách dẫn nguồn.
Slide 2: Bản chất của khái niệm Đạo văn
- Tiêu đề: I. Khái niệm về đạo văn.
- Nội dung chính: Định nghĩa đạo văn thời nay (không dẫn nguồn ý tưởng cá biệt); Sự khác biệt trong cách nhìn nhận về trích dẫn giữa thời trung đại và hiện đại.
Slide 3: Ngoại lệ về Tri thức phổ quát
- Tiêu đề: II. Tri thức phổ quát trong văn bản.
- Nội dung chính: Khái niệm tài sản chung của nhân loại; Quy tắc không cần chú nguồn đối với các chân lí phổ thông công cộng kèm ví dụ.
Slide 4: Quy tắc trích dẫn trực tiếp
- Tiêu đề: III. Quy cách trích dẫn trực tiếp văn bản.
- Nội dung chính: Yêu cầu chính xác nguyên văn; Cách sử dụng công cụ cước chú, kí hiệu [sic] khi gặp lỗi sai và kí hiệu [...] khi lược bỏ chữ.
Slide 5: Xây dựng Cước chú và Tài liệu tham khảo
- Tiêu đề: IV. Kĩ thuật lập cước chú & Tài liệu tham khảo.
- Nội dung chính: Vai trò của cước chú chân trang; Khung cấu trúc 5 thành phần bắt buộc của một tài liệu tham khảo cuối văn bản.
Slide 6: Luyện tập & Tổng kết bài học
- Tiêu đề: V. Thực hành bài tập.
- Nội dung chính: Bài tập chuyển đoạn văn từ dẫn trực tiếp sang gián tiếp mang tính tóm lược; Ý thức tự kiểm tra bài viết của bản thân trong quá trình học tập.