Định nghĩa: Chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt giữa hai tác phẩm thơ; nêu rõ giá trị đặc sắc, yếu tố cách tân và đóng góp mới mẻ của từng tác giả, tác phẩm.
Yêu cầu cơ bản: Giới thiệu ngắn gọn hai bài thơ và cơ sở so sánh; làm sáng tỏ điểm chung/riêng bằng chứng cứ cụ thể, đa dạng; đưa ra nhận xét, đánh giá thuyết phục; khái quát kết quả và ý nghĩa việc so sánh.

2. Quy trình Thực hành viết

Bước 1: Chuẩn bị viết

Quy tắc: Xác định rõ cơ sở để triển khai nội dung so sánh (đề tài, phong cách sáng tác, bút pháp nghệ thuật...) và lựa chọn các bài thơ phù hợp, có ý nghĩa.
Ví dụ: So sánh, đánh giá về hình thức nghệ thuật: Cách thể hiện nỗi nhớ trong Tây Tiến (Quang Dũng) và Tiếng hát con tàu (Chế Lan Viên).

Bước 2: Tìm ý và Lập dàn ý

Tìm ý: Trả lời các câu hỏi về cơ sở so sánh, điểm tương đồng, điểm khác biệt, yếu tố tạo nên sự khác biệt và giá trị của mỗi bài thơ.
Lập dàn ý (Cấu trúc Thân bài): Lựa chọn linh hoạt một trong ba cách triển khai nội dung:
- Cách 1: Lần lượt phân tích từng bài thơ, sau đó chỉ ra điểm tương đồng, khác biệt và lí giải nguyên nhân.
- Cách 2: Phân tích bài thơ thứ nhất theo các phương diện, rồi phân tích bài thơ thứ hai bằng cách đối chiếu, so sánh trực tiếp với bài thứ nhất dựa trên cùng phương diện.
- Cách 3: So sánh lần lượt từng phương diện đã lựa chọn đối với cả hai bài thơ (chỉ ra điểm giống và khác nhau ở từng tiêu chí).

Bước 3: Viết bài

Quy tắc: Vận dụng kinh nghiệm viết để mở bài, kết bài gây ấn tượng; triển khai thân bài theo dàn ý để làm nổi bật nội dung so sánh; lựa chọn dẫn chứng tiêu biểu kết hợp lí giải lí luận; thể hiện sáng tạo riêng qua phát hiện sâu sắc hoặc cách diễn đạt độc đáo.

Bước 4: Chỉnh sửa, hoàn thiện

Quy tắc: Đọc kĩ, đối chiếu với yêu cầu kiểu bài để sửa lỗi chính tả, diễn đạt; tập trung làm rõ cơ sở và các phương diện so sánh khi triển khai nội dung bài viết.

Mục tiêu tối thượng của kiểu bài là tìm ra tính thống nhất (tương đồng) và tính riêng biệt (khác biệt) để thấy được sự kế thừa, phát triển hay cách tân nghệ thuật của mỗi tác giả.
Cơ sở so sánh vững chắc phải dựa trên các đặc trưng thể loại như đề tài, hình tượng thơ, cảm hứng chủ đạo, giọng điệu hoặc các thủ pháp nghệ thuật độc đáo.
Hệ thống dẫn chứng phải song hành cân bằng giữa hai tác phẩm, tránh sa đà vào việc phân tích quá sâu một bài và bỏ quên bài còn lại.
Việc lí giải sự khác biệt cần đặt trong bối cảnh thời đại văn học, hoàn cảnh sáng tác, xu hướng thẩm mĩ và đặc biệt là cá tính sáng tạo độc đáo của mỗi nhà thơ.
Bản chất của bài viết không phải là hai bài phân tích rời rạc ghép lại mà phải là một chỉnh thể có tính liên kết, đối chiếu xuyên suốt bằng các từ ngữ chuyển ý, kết nối cấu trúc.

Slide 1: Tiêu đề bài học
- Nội dung: Bài 2: Những thế giới thơ - Văn bản viết: Viết bài văn nghị luận so sánh, đánh giá hai tác phẩm thơ.
Slide 2: Yêu cầu đối với kiểu bài
- Nội dung: Các tiêu chí bắt buộc (Chỉ ra tương đồng - khác biệt; Đánh giá giá trị đặc sắc, đóng góp mới mẻ; Đưa chứng cứ đa dạng).
Slide 3: Bước 1 & Bước 2: Chuẩn bị và Tìm ý
- Nội dung: Cách xác định cơ sở so sánh (đề tài, bút pháp) và các câu hỏi định hướng để tìm ý chính.
Slide 4: Chiến lược Lập dàn ý Thân bài
- Nội dung: Sơ đồ hóa 3 cách triển khai Thân bài (Cách 1: Lần lượt từng bài; Cách 2: Phân tích đối chiếu trực tiếp; Cách 3: So sánh song song từng phương diện).
Slide 5: Bước 3 & Bước 4: Viết và Chỉnh sửa hoàn thiện
- Nội dung: Yêu cầu khi viết (kết hợp lí giải, sáng tạo cá nhân) và quy tắc rà soát (đối chiếu yêu cầu kiểu bài, làm rõ các mặt so sánh).
Slide 6: Ghi nhớ trọng tâm
- Nội dung: Đúc kết phương pháp cốt lõi: So sánh luôn gắn liền với lí giải bối cảnh thời đại và cá tính sáng tạo để làm nổi bật giá trị thẩm mĩ của tác phẩm.