Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 11 - CV 7991 (Đề số 1)

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

NGỮ VĂN 11

NĂM HỌC: 2026 – 2027

Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian phát đề)

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)

Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi

BUỔI SỚM

(Lược một đoạn: Bính vốn là một cậu ấm sinh ra và lớn lên tại Hà Nội. Từ khi thầy Bính mất, Bính đâm ra ăn chơi, trụy lạc. Mặc kệ sự níu giữ, khuyên răn, đau buồn của mẹ, Bính chìm trong sự sa đọa không tìm thấy lối ra. Những tưởng cuộc sống của Bính sẽ mãi trượt dài như vậy, thế nhưng lại có một sự việc khiến mọi chuyện thay đổi. Một tối nọ, anh cứ nằm mà trằn trọc mãi chẳng thể nào ngủ được. Xoay phải, xoay trái cũng chỉ càng làm cho bản thân thêm phần khó chịu nên anh quyết định sẽ thức dậy. Chính nhờ quyết định này mà cuộc sống của anh như được mở ra lần thứ hai, như được bước tiếp sang một trang mới)

[...]

Nhưng hôm nay, cái mát của buổi ban mai làm tươi lại những cảm giác trong sạch, thanh cao ngày nhỏ. Tiếng gù gù của chim bồ câu hàng xóm không còn nữa, nhưng tiếng cười nói của những người đi chợ sớm vẫn vang lên bên giậu thưa. Nước mưa trong bể vẫn mát như ngày còn trẻ; trên cao, trời xanh thẫm không một gợn mây, lát nữa sẽ rực rỡ những ánh hồng của nắng.

Bính đứng dậy bước đến bên bụi hồng nhung bên cạnh bể. Chàng cúi xuống ngắt một bông hoa. Như ngày xưa, chàng ngắt để trên đĩa sứ sớm mai; bông hoa vừa hé nở, cánh nhỏ còn khép giữ một giọt sương long lanh trong như ngọc. Tự đóa hoa bốc lên một mùi hương quen mến, mùi hương mộc mạc và đầm ấm của hồng nhà; Bính tưởng mùi hương dịu dàng và cao quý như tình yêu của mẹ chàng đối với chàng.

Lòng thương mẹ rung động khẽ trong tâm Bính. Chàng muốn sớm nay, khi trở dậy, bà mẹ già đã nhiều lần khóc vì con lại thấy trên đĩa sứ mấy bông hoa hái trong sương sớm như ngày xưa. Đây là thức dâng của buổi sớm mai, của cái mát thanh cao giữ trong khe lá và trên mặt nước mưa. Bính thấy tâm hồn trở nên mát rượi và yên tĩnh. Chàng thấy mình, lại như ngày trẻ, đang cúi người nhìn sương đọng trên chùm lá tươi non. Và tiếng buổi sớm, tiếng gù của đôi chim bồ câu đôi bên hàng xóm từ những ngày đã qua trong thời niên thiếu, lại hình như vang vang đâu đây.

Chàng đứng dậy; gió mát từ ngoài đồng ruộng quanh nhà nhẹ nhàng đưa lại mùi cỏ ướt. Trời đã đổi màu xanh ra màu hồng phơi phới, trên cao. Bình minh của ngày rực rỡ bắt đầu tươi sáng ở phía xa.

Trong nhà, bà mẹ đã trở dậy, vén màn, ngồi lần tràng hạt, cụ niệm trăm câu kinh phật. Tiếng mẹ chàng còn trong và nhẹ như xưa.

Bính rón rén đi vào; không dám động mạnh. Chàng đến bên bàn thờ đặt hoa trên đĩa, thay nước mưa trong chiếc bát cổ. Và khi đặt tràng hạt xuống, mẹ chàng hỏi như ngày xưa, dịu dàng và âu yếm, như khi chàng còn nhỏ:

- Sao dậy sớm thế, con?...

(Thạch Lam, trích Buổi sớm - Thạch Lam tuyển tập, NXB Văn học 2016, trang 331-332)

Câu 1: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Câu 4: Dựa vào đặc trưng của truyện ngắn hiện đại, hãy phân tích tác dụng của việc dịch chuyển điểm nhìn từ bên ngoài (miêu tả cảnh vật ban mai) vào điểm nhìn bên trong (tâm lí, cảm giác của Bính) ở hai đoạn văn đầu tiên.

Câu 5: Chi tiết miêu tả bông hoa hồng nhung "cánh nhỏ còn khép giữ một giọt sương long lanh trong như ngọc" và "mùi hương dịu dàng và cao quý như tình yêu của mẹ" mang ý nghĩa gì trong việc khắc họa nội tâm nhân vật?

Câu 6: Từ sự thức tỉnh của nhân vật Bính (từ một cậu ấm ăn chơi sa đọa trở lại với những cảm giác trong sạch, thanh cao), anh/chị có nhận xét gì về tinh thần nhân văn trong cách nhìn nhận, đánh giá con người của nhà văn Thạch Lam?

Câu 7: Từ sự trăn trở và quyết định "thức dậy" của nhân vật Bính dẫn đến một trang mới của cuộc đời, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 5 - 7 dòng) rút ra bài học về ý nghĩa của khoảnh khắc tự nhìn lại chính mình sau những vấp ngã.

PHẦN II: LÀM VĂN (4.0 điểm)

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Chú thích: 

- Thạch Lam (1910–1942), tên thật Nguyễn Tường Vinh (sau đổi thành Nguyễn Tường Lân), là nhà văn tiêu biểu của Tự Lực văn đoàn, em ruột của Nhất Linh và Hoàng Đạo. Ông nổi tiếng với những truyện ngắn và bút ký tinh tế, tập trung khai thác thế giới nội tâm mong manh, những cảm xúc thầm lặng và vẻ đẹp giản dị của đời sống thường ngày. Phong cách của Thạch Lam nhẹ nhàng, sâu sắc, đầy chất thơ và tình thương yêu con người; ông quan niệm văn chương là thứ khí giới thanh cao giúp làm trong sạch và phong phú thêm tâm hồn.

- “Buổi sớm” là một trong những truyện ngắn đặc sắc của Thạch Lam, in trong các tuyển tập của ông (như Thạch Lam tuyển tập, NXB Văn học). Tác phẩm kể về chàng trai Bính – người sống sa đọa, ăn chơi thâu đêm sau khi cha mất – bất ngờ thức dậy trong một buổi sớm mai. Giữa vẻ đẹp trong trẻo của ánh sáng, sương sớm, hoa hồng nhung và tiếng mẹ dịu dàng, Bính dần thức tỉnh, nhớ về tuổi thơ trong sạch và khát khao quay về với tình thương, với cuộc sống thanh cao. 

---------------------- HẾT ---------------------- 

- Thí sinh không được sử dụng tài liệu; 

- Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ ĐÁP ÁN

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

Năm học: 2026 – 2027

Môn: Ngữ văn 11

BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

MÔN: NGỮ VĂN 11 - THỜI GIAN LÀM BÀI: 90 PHÚT