Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 11 - CV 7991 (Đề số 4)

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

NGỮ VĂN 11

NĂM HỌC: 2026 – 2027

Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian phát đề)

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)

Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi

TIỆC XÒE VUI NHẤT

Hà Thị E là con gái trưởng bản Hà Văn Nó. Hiếm có người xinh đẹp như E. Lưng như lưng kiến vàng, mắt long lanh như sao Khun Lú - Nàng Ủa, tiếng nói của nàng dịu dàng. Khi nàng cười, tiếng cười trong vắt và vô tư lự. E xinh đẹp đã đành nhưng đức hạnh của nàng cũng ít có người bì kịp. Nàng là niềm tự hào của người Hua Tát. Cả bản mong nàng tìm được người chồng xứng đáng, trưởng bản Hà Văn Nó cũng muốn thế, các bô lão trong bản cũng muốn thế. Trao người con gái xinh đẹp như E cho người không xứng đáng là có tội với Then vì nàng là quà tặng của Then với người Hua Tát. Chọn ai bây giờ? [...]. Các bô lão trong bản Hua Tát thức trắng một đêm, uống hết năm vò rượu cần rồi quyết định sẽ làm một cuộc thi tài để chọn người nào có đức tính quý nhất mà khó kiếm nhất làm chồng của E. Đức tính quý nhất và khó kiếm nhất là đức tính gì? Ai là người có đức tính ấy? Các chàng trai ngồi tụm bên các bếp lửa bàn bạc, không biết bao nhiêu là rượu và thịt tiêu ma. Lớp trẻ bây giờ không thể suy nghĩ bằng nước lã được, đã đành...

Một bữa kia có chàng trai dáng vẻ hùng dũng đến nói với trưởng bản và các bô lão:

- Dũng cảm là đức tính quý nhất và khó kiếm nhất. Tôi là người có đức tính ấy!

- Cứ chứng minh xem! Trưởng bản trả lời.

Chàng trai đi vào rừng. Đến chiều chàng vác về một con lợn lòi bị chàng bắn chết. Con lợn lòi đến hơn tạ thịt, lông cứng tua tủa như lông nhím, chết rồi mà hai con mắt đỏ lừ của nó vẫn ngầu sắc máu. Chàng vứt con lợn xuống sàn, mắt chàng long lanh sáng, người chàng như có hào quang. Mọi người đều khen ngợi chàng. Trưởng bản hỏi con gái:

- Con xem, chàng trai thực sự dũng cảm. Chàng ấy đã chứng minh đức tính dũng cảm của mình...

E mỉm cười, trái tim của nàng rung động khi nhìn thấy đôi mắt dũng cảm của người cầu hôn. Đôi mắt ấy như có ánh lửa. Nhưng vốn thông minh, E biết, những người dũng cảm sẽ mải mê với sự nghiệp của mình. E trả lời:

- Đúng thế, thưa cha! Chàng trai đã chứng minh được đức tính dũng cảm của mình... đức tính thật là đáng quý... Nhưng thưa cha, đức tính ấy đáng quý nhưng chắc không khó kiếm vì mới từ sáng đến chiều chàng đã chứng minh được nó...

Các bô lão gật gù. Người ta đồng ý với lời E nói. Con lợn được mổ thịt. Cả bản xoè suốt đêm để mừng đức tính dũng cảm, đức tính đáng quý nhưng không khó kiếm. Nhiều người con trai chân chính ở rừng có đức tính này...

[...] Cuối cùng có một chàng trai trong bản Hua Tát tìm đến gặp trưởng bản và các bô lão. Đấy là Hặc, chàng trai mồ côi, một thợ săn xuất sắc nhất bản. Hặc nói với mọi người:

- Trung thực là đức tính đáng quý và khó kiếm nhất!

- Cứ chứng minh xem! Mọi người bảo chàng. Hặc trả lời:

- Trung thực không phải là cái vòng bạc ở cổ đưa ra cho mọi người trông thấy, sờ tay vào nó.

Mọi người xôn xao, các bô lão bàn tán. Trưởng bản tức giận, mặt ông đỏ bừng như lửa:

- Phải chứng minh! Trưởng bản hét lên, ông đã nhìn thấy đôi mắt trìu mến của E nhìn Hặc.

[...] Trưa hôm sau, dân bản Hua Tát lập đàn cầu đảo, không khí oi nồng ngột ngạt. Hặc bước lên đàn, chàng ngước đôi mắt trang nghiêm nhìn trời. Chàng nói:

- Con sống trung thực, dầu biết trung thực bao giờ cũng chịu đau khổ thiệt thòi. Tuy nhiên, nếu lòng trung thực chuộc được tội lỗi và mang tình yêu đến được cho thế gian này, xin trời mưa xuống...

Trời cao tĩnh lặng. Bỗng nhiên từ đâu đó xa xôi có một cơn gió mơ hồ thổi về. Tất cả ngọn cây trên rừng xào xạc. Mặt đất bắt đầu xuất hiện những cơn lốc nhỏ. Buổi chiều, bầu trời đầy mây vần vũ và khi đêm xuống thì mưa như trút. Lần ấy, người ta đã xoè suốt một tuần trăng để mừng đám cưới của Hặc với con gái trưởng bản. Đây là tiệc xoè vui nhất ở bản Hua Tát. Cả bản đều say khướt. Từng cái cột nhà, thậm chí đến từng cái cây trong vườn cũng được mời uống một sừng rượu đại.

(Nguyễn Huy Thiệp, Tiệc xòe vui nhất, Những ngọn gió Hua Tát, NXB Văn hóa, 1989, tr.190-195)

Câu 1: Xác định ngôi kể được sử dụng trong văn bản trên.

Câu 2: Theo đoạn trích, các bô lão trong bản Hua Tát đã đặt ra tiêu chuẩn gì để kén chồng cho nhân vật Hà Thị E? Tại sao chàng trai đầu tiên mang lợn lòi về lại bị E từ chối?

Câu 3: Xác định điểm nhìn trần thuật trong câu văn sau và nêu tác dụng của sự thay đổi điểm nhìn đó: "Trưởng bản hét lên, ông đã nhìn thấy đôi mắt trìu mến của E nhìn Hặc."

Câu 4: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

PHẦN II: LÀM VĂN (4.0 điểm)

Trong truyện ngắn hiện đại, cách kể chuyện (bao gồm việc tổ chức ngôi kể, điểm nhìn, và xây dựng tình huống) đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải chủ đề tác phẩm.

Em hãy viết bài văn nghị luận phân tích những nét đặc sắc trong cách kể chuyện của tác giả Nguyễn Huy Thiệp qua đoạn trích Tiệc xòe vui nhất.

Chú thích:

- Nguyễn Huy Thiệp (1950–2021), quê huyện Thanh Trì, Hà Nội, là nhà văn đương đại Việt Nam nổi tiếng với truyện ngắn. Ông từng dạy học 10 năm ở vùng Tây Bắc, trải nghiệm này trở thành nguồn cảm hứng quan trọng cho nhiều tác phẩm. Xuất hiện mạnh mẽ trên văn đàn thời kỳ Đổi mới, Nguyễn Huy Thiệp được coi là hiện tượng độc đáo với phong cách táo bạo, kết hợp yếu tố dân gian, huyền ảo và triết lý nhân sinh. Ông để lại nhiều tác phẩm có ảnh hưởng sâu rộng như Tướng về hưu, Những ngọn gió Hua Tát, Không có vua…

- “Tiệc xòe vui nhất” là truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp, thuộc tập Những ngọn gió Hua Tát. Tác phẩm kể về cuộc thi kén rể cho Hà Thị E – con gái xinh đẹp, đức hạnh của trưởng bản Hua Tát. Các chàng trai lần lượt chứng minh đức tính dũng cảm, khôn ngoan, giàu có nhưng đều không được chọn. Cuối cùng, Hặc – chàng trai mồ côi trung thực – thắng cuộc khi lời cầu nguyện chân thành của anh làm trời đổ mưa. Tiệc xòe mừng đám cưới trở thành buổi liên hoan vui nhất bản. Truyện ngắn ca ngợi giá trị của đức tính trung thực và vẻ đẹp văn hóa dân tộc Thái.

---------------------- HẾT ----------------------

- Thí sinh không được sử dụng tài liệu; 

- Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ ĐÁP ÁN

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

Năm học: 2026 – 2027

Môn: Ngữ văn 11

BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

MÔN: NGỮ VĂN 11 - THỜI GIAN LÀM BÀI: 90 PHÚT