Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 11 - CV 7991 (Đề số 2)

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

NGỮ VĂN 11

NĂM HỌC: 2026 – 2027

Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian phát đề)

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)

Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi

ÔNG NGOẠI

(Tóm tắt đoạn đầu: Ông ngoại ở cùng gia đình cậu mợ của Dung, nay cậu mợ đậu phỏng vấn và định cư nước ngoài. Mẹ Dung quyết định cho Dung sang ở với Ngoại để tiện bề trông nom ông. Dung dù không muốn nhưng vẫn vâng lời mẹ.)

Sang bên ấy được hai hôm, Dung chạy về mẹ, than thở lướt sướt: "Ở với ông ngoại buồn muốn chết, đi học về, mở karaoke lại sợ ồn, nói chưa được mấy câu thì hết chuyện. Chẳng lẽ con lại nói chuyện tình yêu với ông ngoại à? Bọn bạn không dám lại nhà chơi. Ông khó lắm. Con mở nhạc cũng ngại, con nấu cơm khét ông mắng cả buổi. Suốt ngày ông cứ lo tỉa tót cho mấy chậu kiểng, mấy con cá vàng. Con hỏi:"Ngoại chăm sóc hoài không chán sao?", Ngoại nói "Cây cũng có linh hồn. Con không tin, ghé tai vào nghe thử, có cây nào than buồn, có cây nào thèm nghe Michael Jackson đâu".

Mẹ cười:

- Con vì ông một chút, ông cũng vì con thôi, thử xem.

(...)

Thế nghĩa là có hai thế giới ở trong ngôi nhà. Thế giới của ông là mấy ông bạn già, là mấy chồng nhựt báo, là cái radio đâu hồi còn đánh nhau, là trầm tư suy ngẫm, là mảnh sân hoa trái. Thế giới của Dung là tiếng nhạc gào thét xập xình, là sắc màu xanh đỏ, là quả đất như nằm gọn trong bàn tay. Sáng nó dậy thật sớm để nấu cơm, sau đó đi học, chiều lại học, buổi tối nó vù xe đến bạn chơi hoặc về nhà nghe mấy đứa em cãi nhau ỏm tỏi. Hai thế giới vừa giành giựt vừa hòa tan nhau.

(...)

Hôm bữa Dung nói với ông:

- Sao ông Chín bên nhà rủ ngoại đi tham gia câu lạc bộ gì đó, ngoại không đi?

Ông nhìn Dung thật lâu:"Ngoại sợ con ở nhà một mình buồn". Dung chột dạ, có bao giờ đi chơi mà mình nghĩ tới ông không.

(...)

Có những sự thay đổi Dung không thể ngờ được. Bây giờ mỗi đêm Dung trở mình nghe ông ngoại ho khúc khắc. Nghe cây mai nhỏ nứt mình, nảy chồi. Dung nghiện hương trầm tối tối ông thắp lên bàn thờ bà ngoại. Lắm khi lũ em Dung sang, chúng nó phá phách quậy tung cả lên, Dung mắng, chúng nó trề môi "Chị hai khó như một bà già", Dung giật mình. Có lẽ quen với cái tĩnh lặng trong sân mà mỗi chiều Dung giúp ông tưới cây, cái khoảng không xanh lạc lõng trong khói bụi, đâu đó, trên tàng me già, dăm chú chim hót líu lo Dung quen dáng ông ngoại với mái tóc bạc, với đôi mắt hõm, cái cằm vuông, quen mỗi tháng một lần cọc cạch lên phường nhận lương hưu. Có một điều Dung ngày càng nhận ra tiếng ho của ông ngày càng khô và rời rạc như lời kêu cứu. 

(...)

Ngày 18 tháng 12, Dung mở tờ lịch mới, hôm nay là sinh nhật của nó. Hôm qua, mẹ cho Dung một món tiền kha khá, bọn bạn reo lên inh ỏi: “Party nghe Dung, làm xôm tụ, tụi này kéo lại”. Dung nói với ông, ông gật đầu:

- Ừ thì sinh nhật mà, con có mua bánh kem chưa? Ông biết làm đấy.

Dung tròn mắt:

- Thật ư?

Ông khẽ cốc đầu nó.

- Đừng có khinh ngoại.

Nói rồi hai ông cháu lăn vào khuấy bột, trộn sữa. Tay ông nhẹ nhàng, nắn nót mười tám nụ hồng trên mặt bánh, Dung thòm thèm mãi. Buổi sinh nhật thật rôm rả, bọn Dung khiêu vũ với nhau ông ngoại cũng nhảy, ông mặc chiếc áo màu xanh thắt nơ hoa rất đẹp. Lúc ông nắm tay nó, nhạc dạo bài Tango “Xa vắng”. Dung ngạc nhiên và buồn cười đến nỗi giẫm lên cả chân ông. Bọn bạn reo ầm lên, chúng khen bánh kem ngon, khen ông nhảy giỏi, Dung hãnh diện lắm....

                                         (Trích Ông ngoại, Nguyễn Ngọc Tư)

Câu 1: Xác định ngôi kể được sử dụng trong văn bản.

Câu 2: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Câu 5: Trong câu văn: "Dung chột dạ, có bao giờ đi chơi mà mình nghĩ tới ông không.", nhà văn đã sử dụng hình thức giao thoa ngôn ngữ nào (lời người kể chuyện hay lời nhân vật)? Nêu tác dụng của hình thức trần thuật đó.

Câu 6: Từ sự thay đổi thái độ của Dung (từ chỗ khó chịu, chán nản đến lúc thấu hiểu, "hãnh diện" về ông), anh/chị có nhận xét gì về tinh thần nhân văn của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư trong cách nhìn nhận, đánh giá con người?

Câu 7: Từ "sự chột dạ" và quá trình trưởng thành trong nhận thức của nhân vật Dung, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 5 - 7 dòng) rút ra bài học về cách ứng xử của thế hệ trẻ đối với ông bà, cha mẹ trong cuộc sống hiện đại.

PHẦN II: LÀM VĂN (4.0 điểm)

Viết một bài văn nghị luận phân tích những nét đặc sắc trong nghệ thuật kể chuyện (ngôi kể, điểm nhìn, chi tiết tiêu biểu, sự nối kết lời kể) đã góp phần làm nổi bật tình cảm gia đình ấm áp và sự trưởng thành trong nhận thức của nhân vật Dung qua đoạn trích "Ông ngoại" (Nguyễn Ngọc Tư).

Chú thích:

- Nguyễn Ngọc Tư (sinh năm 1976 tại Cà Mau) là nhà văn nữ đương đại, thành viên Hội Nhà văn Việt Nam. Chị nổi tiếng với những sáng tác về cuộc sống bình dị của con người vùng sông nước miền Tây Nam Bộ. Giọng văn đậm chất Nam Bộ, nhẹ nhàng mà sâu lắng, giàu cảm xúc, thường khai thác những tình cảm gia đình, những số phận bình thường nhưng đầy nhân văn. Tác phẩm tiêu biểu có Cánh đồng bất tận (Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2006), Ngọn đèn không tắt…

- “Ông Ngoại” là truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư, in trong tập cùng tên do NXB Trẻ xuất bản năm 2001 (hướng đến thiếu nhi). Tác phẩm kể về cô bé Dung sang ở với ông ngoại sau khi cậu mợ đi định cư nước ngoài. Ban đầu, hai thế giới của ông và cháu tưởng như không thể hòa hợp: ông thích yên tĩnh, chăm cây kiểng, đọc nhật báo; Dung thì ồn ào với nhạc, karaoke và bạn bè. Dần dần, qua sự quan tâm thầm lặng và những cử chỉ yêu thương chân thành của ông, Dung hiểu ra tình cảm sâu sắc của người ông dành cho mình. Truyện ngắn nhẹ nhàng mà xúc động, ca ngợi tình ông cháu, sự hy sinh thầm lặng và khả năng kết nối giữa các thế hệ.

---------------------- HẾT ----------------------

- Thí sinh không được sử dụng tài liệu; 

- Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ ĐÁP ÁN

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

Năm học: 2026 – 2027

Môn: Ngữ văn 11

BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

MÔN: NGỮ VĂN 11 - THỜI GIAN LÀM BÀI: 90 PHÚT