Giáo án NLS chuyên đề Mĩ thuật 12 Bài 1: Tìm hiểu trang trí đường diềm

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHUYÊN ĐỀ 2: THỰC HÀNH VẼ TRANG TRÍ 3

BÀI 1: TÌM HIỂU TRANG TRÍ ĐƯỜNG ĐIỀM (3 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nhận biết được đặc điểm trang trí đường diềm. 
• Xây dựng được ý tưởng và sử dụng chất liệu phù hợp để thực hành trang trí đường diềm. 
• Trao đổi, phân tích về trang trí đường diềm ở các sản phẩm. 
• Có ý thức trân trọng nghệ thuật trang trí hoa văn truyền thống

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Nhận thức và tư duy lịch mĩ thuật: Xây dựng được ý tưởng và sử dụng được chất liệu để thực hiện trang trí đường diềm.
• Vận dụng kiến thức, kĩ năng: Trao đổi phân tích về trang trí đường diềm ở các sản phẩm. 

Năng lực số: 

• 1.2.NC1b: Tiến hành đánh giá được các dữ liệu, thông tin và nội dung số khác nhau.
• 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác.
• 2.4.NC1a: Đề xuất được các công cụ và công nghệ số khác nhau cho các quá trình hợp tác.
• 5.3.NC1b: Áp dụng xử lý nhận thức của cá nhân và tập thể để giải quyết các vấn đề khái niệm và tình huống có vấn đề khác nhau trong môi trường số. 

Năng lực AI: 

• 12.A1.2: Con người trong hệ thống AI (HS phân tích được vai trò của con người và AI trong quá trình ra quyết định: Dù AI có thể tự động tạo ra hàng trăm mẫu đường diềm nhanh chóng, nhưng con người mới là chủ thể ra quyết định cuối cùng trong việc lựa chọn mẫu mã phù hợp với cảm xúc, văn hóa và không gian ứng dụng).
• 12.C2.1: Các yêu cầu dành cho công cụ AI hỗ trợ các hoạt động học tập và xã hội (HS phân tích và đề xuất được các yêu cầu cụ thể đối với một công cụ AI hỗ trợ thiết kế Mĩ thuật ứng dụng (Ví dụ: Yêu cầu AI có khả năng cuộn/ghép (wrap) bản vẽ đường diềm 2D phẳng lên bề mặt 3D của một chiếc bình gốm để HS xem trước kết quả trực quan)).

3. Phẩm chất

• Có ý thức trân trọng nghệ thuật trang trí hoa văn truyền thống.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Chuyên đề học tập Mĩ thuật 12.
• Kế hoạch bài dạy.
• Một số ảnh chụp, bài mẫu trang trí đường diềm, SPMT của HS
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Máy tính cá nhân/Laptop, màn hình máy chiếu/Tivi tương tác, kết nối Internet tốc độ cao. Các phần mềm ứng dụng: Quizizz/Kahoot (tạo câu hỏi trắc nghiệm), website kenhhoctap.edu.vn, nền tảng AI (ChatGPT/Gemini), ứng dụng Padlet/Google Drive.
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK Chuyên đề học tập Mĩ thuật 12.
• Đồ dùng học tập, giấy vẽ, tẩy, bút chì,…
• Hình ảnh, tranh vẽ liên quan đến nội dung bài học Tìm hiểu trang trí đường diềm.
• Điện thoại thông minh (Smartphone) hoặc máy tính bảng có kết nối Internet, cài sẵn trình duyệt web.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

1. HOẠT ĐỘNG QUAN SÁT VÀ NHẬN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu một số hình thức trang trí đường diềm.

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu biết được một số hình thức trang trí đường diềm.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS quan sát các hình ảnh SGK tr.29 – tr.32 và thảo luận tìm hiểu về một số hình thức trang trí đường diềm. 

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về trang trí đường diềm.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2: Tìm hiểu về đặc điểm đường diềm

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu đặc điểm và một số dạng thức cơ bản của bố cục đường diềm.

b. Nội dung: GV cho HS quan sát hình SGK tr.33 – tr.34 và tìm hiểu về một số dạng thức cơ bản của bố cục đường diềm.

c. Sản phẩm: 

- HS có kiến thức về đặc điểm cùng một số dạng thức cơ bản trong trang trí đường diềm.

- HS rèn luyện được kĩ năng thực hành SPMT.

d. Tổ chức thực hiện:

2. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VÀ SÁNG TẠO

Nhiệm vụ 1: Các bước xây dựng bài trang trí đường diềm ở dạng đen trắng.

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết xây dựng ý tưởng, lựa chọn được họa tiết để thực hiện phác thảo đen trắng bài trang trí đường diềm. 

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS quan sát các bước xây dựng bài trang trí đường diềm trong SGK tr.35.

c. Sản phẩm: HS biết các bước chuẩn bị và nắm được các bước thực hành chung của bài trang trí đường diềm ở dạng đen trắng.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nhận xét, phân tích được sản phẩm của mình và của bạn.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm về SPMT theo gợi ý SGK tr.36

c. Sản phẩm: HS cảm nhận, phân tích, đánh giá về SPMT trước lớp.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS trưng bày sản phẩm trước lớp.

- Nhóm trưởng chụp ảnh các bài vẽ, upload lên Padlet chung của lớp. HS áp dụng xử lý nhận thức tập thể bằng cách vào Padlet, dùng tính năng bình luận/đánh dấu để chỉ ra xem các nhịp họa tiết của nhóm bạn đã đều nhau chưa, mảng đậm nhạt có rõ ràng chính-phụ không.

- GV chia HS thành 6 nhóm và yêu cầu các nhóm thảo luận theo những nội dung sau:

+ Trình bày ý tưởng thực hiện sản phẩm của em. 

+ Nêu lí do em chọn họa tiết thể hiện phác thảo. 

+ Đặc điểm bốc cục trang trí đường diềm trong SPMT của bạn. 

+ Trình bày các thứ tự xay dựng phác thảo đen trắng trang trí đường diềm.

- GV cho HS quan sát một số SPMT:

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo nhóm về SPMT theo gợi ý. 

- HS thao tác tải ảnh, bình luận trực tuyến chéo trên Padlet.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm phân tích, đánh giá SPMT theo gợi ý (chiếu trực tiếp Padlet lên màn hình).

- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến hoặc đặt câu hỏi cho bạn (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá. 

- GV chuyển sang nội dung mới. 

[5.3.NC1b]: HS áp dụng xử lý nhận thức tập thể thông qua việc cùng nhau quan sát, bình luận, phát hiện lỗi khoảng cách nhịp điệu và đóng góp ý kiến sửa chữa cho tác phẩm của bạn bè trực tiếp trên môi trường số (Padlet).

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu về nghệ thuật trang trí trên sản phẩm gốm sứ Việt Nam. 

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS quan sát sản phẩm gốm sử Việt Nam.

c. Sản phẩm: HS biết cách ứng dụng nghệ thuật trang trí đường diềm vào sản phẩm gốm sứ Việt Nam.

d. Tổ chức thực hiện

Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.

- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho sinh làm trắc nghiệm online.

- GV cung cấp mã phòng thi.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1: Đặc điểm cơ bản nhất của "trang trí đường diềm" là gì?

A. Chỉ trang trí trong một hình vuông.

B. Các họa tiết được sắp xếp lặp đi lặp lại đều đặn, liên tục, giới hạn trong hai đường song song.

C. Vẽ tự do không có quy tắc nào.

D. Chỉ dùng màu đen và trắng.

Câu 2: Đường diềm kéo dài theo "phương thẳng đứng" thường được áp dụng để trang trí ở đâu trong thực tế?

A. Chân tường, thảm trải sàn.

B. Cổ áo, tay áo.

C. Viền bát đĩa gốm sứ.

D. Các xà, cột trong các công trình kiến trúc.

Câu 3: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và đánh giá

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

[2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác. HS sử dụng Smartphone truy cập thành công vào nền tảng Kahoot/Quizizz, đọc hiểu câu hỏi trên màn hình và thực hiện tương tác (chọn đáp án) trong một môi trường số đa người dùng.]

Nhiệm vụ 2: Trưng bày sản phẩm 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS vận dụng kiến thức đã học.

- GV cho HS quan sát một số hình ảnh SPMT gốm sứ Việt Nam (SGK). Cung cấp đường link bài viết tham khảo để HS tự tìm hiểu tại nhà.

- GV đặt câu hỏi cho HS thảo luận: "Để các em có thể tự thiết kế và xem trước hoa văn đường diềm của mình in lên chiếc bình gốm sẽ trông như thế nào, em hãy đề xuất các yêu cầu đối với một công cụ AI hỗ trợ việc này?"

- GV tổ chức cho HS tìm hiểu về họa tiết, màu sắc, dạng thức sắp xếp bố cụ. 

- GV cung cấp cho HS bài viết tham khảo: 

https://spnttw.edu.vn/articledetail.aspx?articleid=4724&sitep-ageid=656

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thực hiện tại nhà. 

- Báo cáo AI nhanh: Yêu cầu AI có khả năng nhận diện hình ảnh đường diềm 2D, tự động cuộn (wrap) và phối cảnh 3D lên bề mặt cong của bình gốm, cho phép xoay 360 độ để đánh giá.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

HS báo cáo sản phẩm vào bài học sau. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV nhận xét, đánh giá và kết thúc tiết học.

[12.C2.1]: HS phân tích và đề xuất được các yêu cầu chức năng cụ thể dành cho một công cụ AI hỗ trợ Mĩ thuật ứng dụng (công nghệ wrap 3D), kết nối thiết kế phẳng với không gian thực tế. 

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học: 

+ Tìm hiểu đặc điểm đường diềm.

+ Tìm hiểu về một số hình thức trang trí đường diềm.

- Hoàn thành SPMT (nếu chưa xong).

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 2 – Thực hành trang trí đường diềm.