Giáo án NLS chuyên đề Mĩ thuật 12 Bài 2: Thực hành vẽ tranh bố cục hình, khối cơ bản

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 2: THỰC HÀNH VẼ TRANH BỐ CỤC HÌNH, KHỐI CƠ BẢN (6 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Biết lựa chọn đề tài và chất liệu phù hợp để thể hiện tranh bố cục hình, khối cơ bản.
• Vận dụng được các yếu tố và nguyên lí tạo hình để thể hiện được sản phẩm tranh bố cục hình, khối cơ bản.
• Thể hiện được quan điểm cá nhân trong phân tích và đánh giá SPMT.
• Có ý thức tìm hiểu và phát huy những giá trị thẩm mĩ của thế hệ hoạ sĩ đi trước.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Nhận thức và tư duy lịch mĩ thuật: Biết lựa chọn đề tài và chất liệu phù hợp để thể hiện tranh bố cục hình, khối cơ bản.
• Vận dụng kiến thức, kĩ năng: Vận dụng được các yếu tố và nguyên lí tạo hình để thực hiện được sản phẩm tranh bố cục hình, khối cơ bản.

Năng lực số: 

• 1.3.NC1a: Thao tác được thông tin, dữ liệu và nội dung để tổ chức, lưu trữ và truy xuất dễ dàng hơn.
• 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác.
• 3.1.NC1b: Chỉ ra được những cách thể hiện bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số.
• 5.2.NC1b: Áp dụng được các công cụ số khác nhau và các giải pháp công nghệ có thể có để giải quyết những nhu cầu đó. 

Năng lực AI: 

• 12.A1.1: Quyền kiểm soát của con người trong dự án AI (HS nhận thức được quyền kiểm soát của con người trong nghệ thuật: Dù các công cụ AI có thể tự động sinh ra hàng loạt bố cục hình, khối đa dạng trong vài giây, nhưng việc định hướng ý tưởng, gửi gắm cảm xúc và sắp xếp để tạo ra sự cân bằng, nhịp điệu có hồn hoàn toàn phụ thuộc vào sự kiểm soát và quyết định của người nghệ sĩ).
• 12.C2.1: Các yêu cầu dành cho công cụ AI hỗ trợ các hoạt động học tập và xã hội (HS phân tích và đề xuất được các yêu cầu chức năng cụ thể dành cho một công cụ AI hỗ trợ thiết kế không gian (Ví dụ: Đề xuất một ứng dụng AI có khả năng tự động chuyển đổi bản vẽ phác 2D của HS thành các mô hình khối 3D giả lập theo phong cách Bauhaus để dễ dàng quan sát ứng dụng)).

3. Phẩm chất

• Có ý thức tìm hiểu và phát huy những giá trị thẩm mĩ của thế hệ họa sĩ đi trước.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Chuyên đề học tập Mĩ thuật 12.
• Kế hoạch bài dạy.
• Một số ảnh chụp các tác phẩm tranh bố cục dạng hình, khối cơ bản (nếu có). Chuẩn bị các tư liệu hình ảnh, thông tin liên quan đến bài giảng từ sách, Internet để HS tham khảo.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Máy tính cá nhân/Laptop, màn hình máy chiếu/Tivi tương tác, kết nối Internet tốc độ cao. Các phần mềm ứng dụng: Quizizz/Kahoot (tạo câu hỏi trắc nghiệm), website kenhhoctap.edu.vn, nền tảng AI (ChatGPT/Gemini), ứng dụng Padlet/Google Drive.
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• Sách Chuyên đề học tập Mĩ thuật 12.
• Đồ dùng học tập, giấy vẽ, tẩy, bút chì,...
• Tài liệu, hình ảnh về tác phẩm tranh bố cục dạng hình, khối cơ bản.
• Hình ảnh, tranh vẽ liên quan đến nội dung bài học Thực hành vẽ tranh bố cục hình, khối cơ bản.
• Điện thoại thông minh (Smartphone) hoặc máy tính bảng có kết nối Internet, cài sẵn trình duyệt web.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

1. HOẠT ĐỘNG QUAN SÁT VÀ NHẬN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu tranh bố cục được thể hiện từ hình, khối cơ bản

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu cách thể hiện tranh bố cục hình, khối cơ bản thông qua một số tác phẩm nghệ thuật.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS quan sát, tìm hiểu tác phẩm có xu hướng sử dụng các hình, khối cơ bản để sáng tác.

c. Sản phẩm: HS nắm được đặc trưng của tranh bố cục hình, khối cơ bản và tên các tác phẩm, tác giả tiêu biểu.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2: Một số cách xây dựng bố cục hình, khối cơ bản

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được một số cách thức xây dựng tranh bố cục hình, khối cơ bản.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS quan sát, tìm hiểu, phân tích các tác phẩm nghệ thuật.

c. Sản phẩm: HS hiểu được các cách thức xây dựng tranh bố cục hình, khối cơ bản.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VÀ SÁNG TẠO

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được các bước xây dựng phác thảo tranh bố cục theo đề tài bằng hình, khối cơ bản.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu các bước xây dựng phác thảo tranh bố cục theo đề tài bằng hình, khối cơ bản trong SGK tr.63, 64.

c. Sản phẩm: HS nắm được các bước xây dựng phác thảo tranh bố cục theo đề tài bằng hình, khối cơ bản. 

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS tìm hiểu các bước xây dựng phác thảo tranh bố cục theo đề tài bằng hình, khối cơ bản: 

- GV giao nhiệm vụ thực hành: Hãy thực hiện một sản phẩm tranh vẽ đề tài tự chọn, trong đó các vật thể được khái quát bằng các hình, khối cơ bản. 

+ Bài thực hành 1: Làm phác đen trắng (từ bước 1 đến bước 3).

+ Bài thực hành 2: Từ phác đen trắng, làm bài phác thảo bố cục màu. 

- Để làm sinh động hồ sơ học tập, các em hãy dùng điện thoại ghi lại các bước thực hành của mình. Sử dụng ứng dụng Canva (hoặc app video) để ghép các bức ảnh lại, thêm chữ giải thích ý tưởng. Qua sản phẩm số này, hãy chỉ ra cách thể hiện bản thân, cá tính nghệ thuật của em.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình mẫu và tìm hiểu các bước xây dựng phác thảo tranh bố cục theo đề tài bằng hình, khối cơ bản.

- HS thao tác thiết kế nội dung số cá nhân.

- HS thực hành đề tài tự chọn, trong đó có các vật thể được khái quát bằng các hình, khối cơ bản.

- GV quan sát, theo dõi, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận 

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu các bước xây dựng phác thảo tranh bố cục theo đề tài bằng hình, khối cơ bản.

1. Lựa chọn hình thức bố cục, phác mảng chính – phụ.

2. Vẽ chi tiết hình chủ đề và thêm hình, mảng bổ trợ để bố cục thêm sinh động.

3. Thể hiện và điều chỉnh độ đậm – nhạt để tạo khối và không gian.

4. Vẽ các mảng màu chủ đạo theo phác thảo đen trắng.

- HS hoàn thành bài vẽ trên giấy và một bản Portfolio kĩ thuật số nhỏ.

- GV yêu cầu HS hoàn thiện bài thực hành SPMT.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

- GV chuyển sang hoạt động mới. 

[3.1.NC1b]: HS chỉ ra được cách thể hiện bản thân, gu thẩm mỹ và ý tưởng nghệ thuật thông qua việc tự thiết kế, tạo ra các nội dung số (Portfolio/Video dạng Collage) ghi lại hành trình học tập.

3. HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách trưng bày, nhận xét, phân tích được sản phẩm của mình và của các bạn.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm về SPMT theo gợi ý SGK. 

c. Sản phẩm: HS cảm nhận, phân tích, đánh giá về SPMT trước lớp.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu được trường phái kiến trúc Bauhaus, biết cách tạo hình từ bố cục dạng 2D sang làm mô hình, khối dạng 3D.

b. Nội dung: 

- GV tổ chức cho HS thảo luận, tìm hiểu trường phái kiến trúc Bauhaus.

- GV hướng dẫn HS tập xây dựng bố cục hình, khối 2D và 3D.

c. Sản phẩm: HS phân tích đánh giá về trường phái kiến trúc Bauhaus và thực hiện SPMT dạng liên kết 2D với 3D.

d. Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..