Giáo án NLS chuyên đề Mĩ thuật 12 Bài 2: Thực hành trang trí đường diềm
Giáo án chuyên đề NLS Mĩ thuật 12 (bộ SGK thống nhất từ 2026 - 2027) Bài 2: Thực hành trang trí đường diềm. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh tăng cường khả năng ứng dụng công nghệ, tin học vào việc tìm hiểu các chuyên đề học tập. KHBD này là file word, tải về dễ dàng.
=> Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Mĩ thuật 12
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 2: THỰC HÀNH TRANG TRÍ ĐƯỜNG DIỀM (6 tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Lựa chọn được họa tiết, chất liệu để thực hành.
- Biết cách sắp xếp, tạo được hòa sắc và sự liên kết họa tiết giữa các mảng chính, mảng phụ trong trang trí đường diềm, sử dụng được chất liệu màu bột, màu nước hoặc chất liệu tương đương để thực hành.
- Trao đổi, phân tích và liên hệ được ứng dụng của trang trí đường diềm trong đời sống.
- Có ý thức trân trọng nghệ thuật trang trí hoa văn truyền thống.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Năng lực riêng:
- Nhận thức và tư duy lịch mĩ thuật: Biết cách sắp xếp, tạo được hòa sắc và sự liên kết họa tiết giữa các mảng chính, mảng phụ trong trang trí đường diềm, sử dụng được chất liệu màu bột, màu nước hoặc chất liệu tương đương để thực hành.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng: Trao đổi, phân tích và liên hệ được ứng dụng của trang trí đường diềm trong đời sống.
Năng lực số:
- 1.2.NC1b: Tiến hành đánh giá được các dữ liệu, thông tin và nội dung số khác nhau.
- 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác.
- 2.4.NC1a: Đề xuất được các công cụ và công nghệ số khác nhau cho các quá trình hợp tác.
- 5.3.NC1b: Áp dụng xử lý nhận thức của cá nhân và tập thể để giải quyết các vấn đề khái niệm và tình huống có vấn đề khác nhau trong môi trường số.
Năng lực AI:
- 12.C4.MR2: Thu thập, cải thiện dữ liệu và các công cụ, nền tảng phát triển hệ thống AI (HS phân tích và hiểu được rằng các bài vẽ tay, họa tiết truyền thống của mình có thể được số hóa, thu thập làm bộ dữ liệu (dataset) chất lượng để huấn luyện các công cụ AI thiết kế họa tiết đường diềm mang đậm bản sắc Việt).
- 12.D2.1: Phát triển hệ thống AI (HS nhận biết được các vai trò trong quá trình phát triển một sản phẩm AI (Người đề xuất họa tiết, lập trình viên tạo thuật toán lặp lại, người kiểm thử hòa sắc) và hiểu rằng AI là sản phẩm của sự hợp tác đa chuyên môn).
3. Phẩm chất
- Có ý thức trân trọng nghệ thuật trang trí hoa văn truyền thống.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
- SGK, SGV Chuyên đề học tập Mĩ thuật 12.
- Kế hoạch bài dạy.
- Một số ảnh chụp các đồ vật có ứng dụng trang trí đường diềm, bài mẫu trang trí đường diềm.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
- Máy tính cá nhân/Laptop, màn hình máy chiếu/Tivi tương tác, kết nối Internet tốc độ cao. Các phần mềm ứng dụng: Quizizz/Kahoot (tạo câu hỏi trắc nghiệm), website kenhhoctap.edu.vn, nền tảng AI (ChatGPT/Gemini), ứng dụng Padlet/Google Drive.
- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
2. Đối với học sinh
- Sách chuyên đề học tập Mĩ thuật 12.
- Đồ dùng học tập, giấy vẽ, tẩy, bút chì,…
- Hình ảnh, tranh vẽ liên quan đến nội dung bài học Thực hành trang trí đường diềm.
- Điện thoại thông minh (Smartphone) hoặc máy tính bảng có kết nối Internet, cài sẵn trình duyệt web.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG QUAN SÁT VÀ NHẬN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu ứng dụng của trang trí đường diềm.
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu được ứng dụng của trang trí đường diềm trên đồ vật.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS quan sát các hình ảnh SGK tr.38 – tr.40 và thảo luận tìm hiểu đặc điểm, cấu trúc đường diềm.
c. Sản phẩm: HS có kiến thức về đặc điểm, cấu trúc của đường diềm.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó. - GV trình chiếu cho HS cả lớp quan sát hình ảnh:
- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm và thực hiện nhiệm vụ: Trang trí đường diềm được ứng dụng dưới những hình thức nào? - Nhóm trưởng hãy đề xuất một công cụ công nghệ số (Padlet/Zalo) để tạo không gian làm việc nhóm. - Các thành viên dùng điện thoại tra cứu thêm hình ảnh ứng dụng đường diềm trên mạng. Phải tiến hành đánh giá dữ liệu: Loại bỏ các hình ảnh mờ, lai căng văn hóa, chỉ chọn ảnh đẹp và gửi vào nhóm chung để tham khảo. - GV hướng dẫn HS tham khảo bài viết: https://www.spnttw.edu.vn/articledetail.aspx?articleid= Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tìm hiểu về ứng dụng của trang trí đường diềm. - HS tìm hiểu SGK, tra cứu trên Internet và đánh giá tư liệu ảnh. - Thống nhất sử dụng nền tảng số để chia sẻ tài liệu. - GV quan sát việc tham gia hoạt động học tập trên lớp của HS: + Sự tham gia của mỗi thành viên trong nhóm. + Sự tích cực, đặt câu hỏi và trả lời của các thành viên trong nhóm. - GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời đại diện HS trình bày ứng dụng trang trí đường diềm (kết hợp chiếu ảnh tư liệu đã chọn lọc chất lượng). - GV yêu cầu HS lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung hoặc đặt câu hỏi (nếu có). Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm học tập - GV nhận xét, đánh giá và kết luận về ứng dụng của đường diềm. - GV chuyển sang nội dung mới. | 1. Ứng dụng trang trí đường diềm. - Trang trí đường diềm được ứng dụng rộng rãi dưới nhiều hình thức từ trang trí các vật dụng hàng ngày như bát, đũa, lọ, bình… đến các sản phẩn điêu khắc, phù điêu, bàn ghế, tràng kỉ… - Trong các công trình kiến trúc, đướng diềm được trang trí trên các ô cửa, lan can, cầu thang, gạch lát sàn….
|
[2.1.NC1a]: HS quan sát, lắng nghe thiết bị hiển thị và thực hiện tương tác với nội dung số (Video AI) để nhận biết tình huống khởi động bài học. [2.4.NC1a]: HS chủ động đề xuất được các nền tảng công nghệ số (Zalo nhóm/Drive/Padlet) làm không gian hợp tác thuận tiện cho việc thu thập ý tưởng. [1.2.NC1b]: HS tiến hành đánh giá được các dữ liệu hình ảnh trên mạng, biết tư duy phản biện để chọn lọc hình ảnh có giá trị thẩm mỹ và văn hóa chuẩn mực.
|
Hoạt động 2: Tìm hiểu quy tắc ứng dụng trong trang trí đường diềm.
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được cấu trúc, tỉ lệ khuôn mặt và tượng chân dung.
b. Nội dung: GV cho HS quan sát hình SGK tr.41 – tr.44 và tìm hiểu về 4 quy tắc chính trong trang trí đường diềm.
c. Sản phẩm: HS có kiến thức về quy tắc ứng dụng trong trang trí đường diềm.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 3: Hòa sắc trong trang trí đường diềm.
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu được một số hòa sắc trong trang trí đường diềm.
b. Nội dung: GV cho HS quan sát hình SGK tr.45 và tìm hiểu về các hòa sắc trong trang trí đường diềm: hòa sắc nóng, hòa sắc lạnh, hòa sắc trầm, hòa sắc rực.
c. Sản phẩm: HS có nhận biết được hòa sắc, biết cách phối hợp các màu đơn kẻ để thành gam màu.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV trình chiếu cho HS quan sát hình SGK tr.45
- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm. - GV yêu cầu các nhóm thực hiện nhiệm vụ: Thảo luận về màu sắc trong trang trí đường diềm. - GV hướng dẫn HS cả lớp đọc thông tin SGK tr.45 rút ra kết luận và trả lời câu hỏi: Hòa sắc có vai trò như thế nào trong trang trí đường diềm? Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - Các nhóm phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong nhóm, tìm hiểu về hòa sắc trong trang trí đường diềm. - GV quan sát việc tham gia hoạt động học tập trên lớp của HS: + Sự tham gia của mỗi thành viên trong nhóm. + Sự tích cực, đặt câu hỏi và trả lời của các thành viên trong nhóm. - GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời đại diện HS nêu hòa sắc trong trang trí đường diềm. - GV mời đại diện HS trình bày về vai trò hòa sắc: Hòa sắc là sự sắp xếp các mảng màu cạnh nhau nhằm đạt được một tổng hòa chung, thống nhất và hài hòa về sắc độ. Hòa sắc có vai trò làm tôn thêm giá trị thẩm mĩ của vật thể. - GV yêu cầu HS lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung hoặc đặt câu hỏi (nếu có). Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm học tập - GV nhận xét, đánh giá và kết luận về hòa sắc trang trí đường diềm: Hòa sắc nóng thiên về sắc đỏ, kích thích thị giác, mang lại cảm giác ấm áp, gần gũi. Hòa sắc lạnh thiên về sắc xanh, tạo cảm giác tươi mát, nhẹ nhàng. Hòa sắc trầm sử dụng các màu có sự tương đồng để tạo sự êm dịu, trầm ấm. Hòa sắc sử dụng các mày có độ rực cao và đối chọi về màu sắc, thu hút chú ý. - GV chuyển sang nội dung mới. | 2. Hòa sắc trong trang trí đường diềm - Hòa sắc nóng là SPMT có sử dụng tỉ lệ màu nóng nhiều hơn màu lạnh như các màu: vàng, cam, hồng, nâu, đỏ… - Hòa sắc lạnh là SPMT sử dụng tỉ lệ màu lạnh nhiều hơn như các màu lam, vàng, xanh lá cây, xanh lá mạ… - Hòa sắc trầm là SPMT có sử dụng tỉ lệ màu trầm nhiều hơn màu tươi. Màu trầm là những màu thuộc gam nóng hoặc gam lạnh nhưng được pha thêm với màu đen hoặc trắng. - Hòa sắc rực là SPMT sử dụng tỉ lệ màu lạnh tương đương với tỉ lệ màu nóng hoặc sử dụng nhiều cặp màu bổ túc, ví dụ như đỏ - lam, vàng – tím, cam – xanh lá cây…
|
2. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VÀ SÁNG TẠO
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được các bước và thực hiện được bài trang trí đường diềm.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu các bước thực hiện bài trang trí đường diềm trong SGK tr.46 – tr.47.
c. Sản phẩm: HS nắm được các bước và thực hiện được trang trí đường diềm.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
3. HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách trưng bày, nhận xét, phân tích được sản phẩm của mình và của các bạn.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm về SPMT theo gợi ý SGK.
c. Sản phẩm: HS cảm nhận, phân tích, đánh giá về SPMT trước lớp.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV hướng dẫn HS trưng bày sản phẩm trước lớp.
- Các nhóm trưởng chụp ảnh bài vẽ tải lên Padlet chung. GV yêu cầu HS truy cập Padlet để áp dụng xử lý nhận thức tập thể: Cùng nhau bình luận, phản biện trực tuyến xem các mảng hình chính/phụ đã có nhịp điệu chưa, hòa sắc đã đúng yêu cầu (nóng/lạnh) chưa.
- GV chia HS thành 6 nhóm và yêu cầu các nhóm thảo luận theo những nội dung sau:
+ Bố cục hình chỉnh, hình phụ đảm bảo sự cân đối, thống nhất và tính nhịp điệu.
+ Các nguyên tắc trang trí cơ bản trong bài vẽ: đăng đối, đối xứng, nhắc lại, xen kẽ.
+ Hòa sắc và tương quan đậm – nhạt trong bài vẽ
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận theo nhóm về SPMT theo gợi ý.
- HS tải ảnh lên không gian số và tiến hành bình luận chéo.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm phân tích, đánh giá SPMT (chiếu trực tiếp Padlet lên màn hình).
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến hoặc đặt câu hỏi cho bạn (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá.
- GV chuyển sang nội dung mới.
[5.3.NC1b]: HS áp dụng xử lý nhận thức tập thể thông qua việc cùng nhau quan sát, bình luận, phát hiện lỗi khoảng cách nhịp điệu và đóng góp ý kiến về màu sắc cho tác phẩm của bạn bè trực tiếp trên môi trường số (Padlet).
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu được nghệ thuật trang trí đường diềm trên sản phẩm ứng dụng.
b. Nội dung: HS giới thiệu một số sản phẩm trang trí đường diềm
c. Sản phẩm: HS phân tích được nghệ thuật trang trí đường diềm trên sản phẩm ứng dụng.
d. Tổ chức thực hiện
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..


