Giáo án NLS Lịch sử 10 kết nối Bài 7: Các cuộc cách mạng công nghiệp thời hiện đại

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt, định hướng HS Cho đến đầu thế kỉ XX, nhân loại đã trải qua hai cuộc cách mạng công nghiệp và những thành tựu từ các cuộc cách mạng công nghiệp thời cận đại, Cách mạng công nghiệp lần thứ ba đã có nhiều phát minh quan trọng , tác động đến mọi mặt của đời sống hiện nay.

- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm, đọc thông tin mục 1, quan sát Hình 2 – Hình 7 SGK tr.45-47 và thực hiện nhiệm vụ: 

+ Kể tên một số thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ ba.

+ Em ấn tượng nhất với thành tựu nào? Vì sao?

- GV nêu yêu cầu: Để tổng hợp nhanh các loại máy tính qua các thời kỳ (ENIAC, máy tính cá nhân...), em hãy sử dụng Chatbot AI (trên điện thoại/máy tính bảng) với câu lệnh: 'Lập bảng so sánh ngắn gọn về kích thước và tốc độ xử lý của máy tính ENIAC và máy tính laptop hiện nay'. Sau đó đối chiếu với thông tin trong SGK.

- GV hướng dẫn, định hướng cho HS: Nêu quan điểm cá nhân về thành tựu gây ấn tượng nhất.

- GV hướng dẫn HS liên hệ thực tế và trả lời câu hỏi: Nêu ứng dụng của thành tựu mà em ấn tượng trong đời sống nói chung và với việc học tập, vui chơi, giải trí nói riêng.

- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, tổng hợp các thành tựu của Cách mạng công nghiệp lần thứ ba theo các lĩnh vực: tự động hóa dựa vào máy tính, thiết bị điện tử, công nghệ thông tin, internet,...

- GV tiếp tục yêu cầu các nhóm thảo luận và trả lời câu hỏi:  

+ Nêu những hiểu biết về các loại máy tính, chức năng của máy tính, các thương hiệu máy tính.

+ Nêu vai trò của việc ứng dụng của rô-bốt trong sản xuất và dịch vụ.

Đính kèm dưới Hoạt động 1.

- GV đặt câu hỏi mở rộng về công nghệ vũ trụ: Hãy phân tích câu nói nổi tiếng của nhà du hành vũ trụ Neo Am-strong: “Đây là bước đi nhỏ bé của một con người, nhưng là bước tiến nhảy vọt của nhân loại”.

Đính kèm dưới Hoạt động 1.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS sử dụng AI để tra cứu và so sánh.

- HS thảo luận nhóm, sau làm việc cá nhân, đọc thông tin kết hợp quan sát Hình 2 – Hình 7 để thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày về thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ ba.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS và trả lời câu hỏi về thành tựu ấn tương nhất của Cách mạng công nghiệp lần thứ ba: 

+ Ấn tượng nhất là thành tựu về Internet.

+ Internet đã thay đổi cách chúng ta giao tiếp, làm việc, giải trí và tiêu dùng thông tin. Việc truy cập internet đã trở nên phổ biến và dễ dàng hơn bao giờ hết, mở ra cánh cửa cho sự kết nối toàn cầu và truy cập vào nguồn thông tin khổng lồ.

- Đại diện nhóm trình bày kết quả so sánh do AI gợi ý.

- GV mời đại diện HS nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV kết luận nội dung về Thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ ba.

- GV chuyển sang nội dung mới.

1. Tìm hiểu về thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ ba 

- Sự xuất hiện của máy tính:

+ Máy tính ENIAC – máy tính điện tử đầu tiên.

+ Máy tính An-te 8800 – máy tính cá nhân đầu tiên.

+ Máy tính xách tay.

- Sự xuất hiện của internet:

+ Kết nối giữa các khu vực trên thế giới.

+ Chia sẻ thông tin giữa các thiết bị dễ dàng, hiệu quả.

à Sự ra đời của mạng kết nối internet không dây là bước tiến quan trọng của ngành công nghệ thông tin.

- Tự động hóa và công nghệ rô-bốt ra đời.

à Giải phóng sức lao động của con người.

à Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm công nghiệp.

- Công nghệ sinh học: đạt thành tựu đột phá trong công nghệ di truyền, công nghệ tế bào,...

- “Cách mạng xanh” trong nông nghiệp: tạo ra giống nuôi có khả năng chống sâu bệnh.

- Vũ trụ: công cuộc chinh phục vũ trụ của hai cường quốc Liên Xô và Mỹ.

* So sánh ENIAC và máy tính laptop hiện tại:

VIDEO VỀ THÀNH TỰU CƠ BẢN 

CỦA CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN THỨ BA

* Video về thành tựu cơ bản của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba

+ Cuộc Cách mạng công nghiệp 3.0:

https://youtu.be/o06E8IcyV3g?si=S2cOplOO4y9gHrgM (0:33 – 5:15)

+ Bí mật Cách mạng công nghiệp lần thứ ba:

https://youtu.be/qrcT2GcxtQs?si=KngOpEli56z3LecE 

+ Lần đầu tiên con người đi trên mặt trăng:

https://youtu.be/SImLkqDOH6E?si=q_LnYS1Q1p83CnOp (0:42 – hết)

* Những hiểu biết về các loại máy tính, chức năng của máy tính, các thương hiệu máy tính

- Các loại máy tính và chức năng của máy tính:

Loại máy tính	Chức năng	Hình ảnh
Máy tính cá nhân	Được thiết kế cho việc sử dụng cá nhân hoặc trong một văn phòng nhỏ; được sử dụng cho nhiều mục đích như xem phim, lướt web, làm việc văn phòng, chơi game, và phát triển phần mềm.
Máy tính xách tay	- Có thể di động, thích hợp cho việc sử dụng khi cần di chuyển hoặc làm việc từ xa.  - Laptop thường nhẹ và tiện lợi, nhưng có thể có hiệu suất giới hạn so với các máy tính để bàn.
Máy tính để bàn	- Không di động và thường được sử dụng tại nơi làm việc hoặc ở nhà.   - Desktop thường có khả năng nâng cấp cao hơn và hiệu suất mạnh mẽ hơn so với laptop.
Máy tính bảng	- Có màn hình cảm ứng và có thể cầm trên tay.  - Thích hợp cho việc tiêu dùng nội dung trực tuyến, đọc sách điện tử, và làm việc cơ bản trên văn bản và bảng tính.
Máy tính đám mây	Đây không phải là một thiết bị cụ thể mà là một mô hình tính toán dựa trên internet, trong đó các tài nguyên tính toán như lưu trữ và xử lí được cung cấp qua mạng.

- Các thương hiệu máy tính phổ biến bao gồm:

Apple	Sản xuất các sản phẩm như MacBook, iMac, Mac Pro, và iPad.
Dell	Cung cấp một loạt các sản phẩm máy tính, từ laptop đến máy tính để bàn, và cả máy chủ.
HP	Cung cấp máy tính cá nhân, laptop, máy tính để bàn, máy tính bảng, và nhiều sản phẩm công nghệ khác.
Lenovo	Sản xuất laptop, máy tính để bàn, máy tính bảng, và máy trạm cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Asus	Chuyên sản xuất laptop, máy tính để bàn, và các sản phẩm phần cứng máy tính khác.

* Vai trò của việc ứng dụng của rô-bốt trong sản xuất và dịch vụ

- Tăng cường hiệu suất sản xuất.

- Nâng cao chất lượng sản phẩm.

- Tăng sự linh hoạt, được lập trình để thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau trong cùng một dây chuyền sản xuất. 

- Giảm nguy cơ làm việc gian khổ.

- Dịch vụ tự động hóa như tự động hóa quầy thu ngân, dọn dẹp và vệ sinh, phục vụ thức ăn trong nhà hàng và hỗ trợ y tế trong việc di chuyển bệnh nhân hoặc phát thuốc. 

* Câu nói nổi tiếng của nhà du hành vũ trụ Neo Am-strong: “Đây là bước đi nhỏ bé của một con người, nhưng là bước tiến nhảy vọt của nhân loại”

Câu nói này của Neo Am-strong nhấn mạnh vào ý niệm về sự tiến bộ cá nhân và tiến bộ của nhân loại khi thực hiện đưa con người lên Mặt Trăng. Ám chỉ rằng mỗi hành động, dù nhỏ bé đến đâu, của một con người không chỉ là một bước tiến trong cuộc sống cá nhân mà còn có thể có ảnh hưởng đến tiến bộ của toàn bộ nhân loại.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS thảo luận theo cặp, đọc thông tin mục 3 SGK tr.48-49 và trả lời câu hỏi: Hãy trình bày ý nghĩa của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và lần thứ tư đối với sự phát triển kinh tế. 

- GV lựa chọn một hoặc một số thành tựu tiêu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và thứ tư để thảo luận cùng HS về ý nghĩa của các phát minh đó. 

Ví dụ: Chọn máy tính, điện thoại thông minh làm ví dụ để hỏi HS về việc ứng dụng của các thiết bị này trong học tập, xử lí công việc và giải trí,...

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm và đặt câu hỏi:

+ Hằng ngày, gia đình, bạn bè và bản thân em thường sử dụng thiết bị điện tử nào? Theo em, sự ra đời của các thiết bị điện tử, hệ thống internet,... có ý nghĩa như thế nào với cuộc sống hiện nay?

+ Phân tích ý nghĩa và tác động của các cuộc cách mạng công nghiệp hiện đại. Lấy ví dụ minh hoạ. 

+ GV gợi ý để HS phân tích: Những ví dụ thể hiện tác động tiêu cực của các cuộc cách mạng công nghiệp thời hiện đại với cuộc sống con người.

Gợi ý:

+ Người lao động đối diện với nguy cơ mất việc làm.

+ Nới rộng khoảng cách giàu – nghèo.

+ Phát sinh các vấn đề liên quan đến bảo mật thông tin các nhân, tính chính xác của thông tin được chia sẻ.

+ Làm gia tăng sự xung đột giữa giá trị văn hóa truyền thống và hiện đại, xuất hiện nguy cơ đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc.

- GV khuyến khích HS liên hệ những ứng dụng của các phát minh của Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và thứ tư trong đời sống hiện nay.

- GV đưa ra một tiêu đề bài báo giật gân trên mạng xã hội về "Robot sắp thống trị loài người".

https://vneconomy.vn/techconnect/lieu-ai-va-robot-co-the-thong-tri-the-gioi.htm

- GV yêu cầu HS:  Làm thế nào để kiểm chứng thông tin này là thật hay giả? Hãy nêu các bước em sẽ làm.

- GV gợi ý: kiểm tra nguồn thông tin, so sánh các báo chính thống.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thảo luận cặp, sau đó thảo luận nhóm, đọc thông tin để thực hiện nhiệm vụ học tập.

- HS thảo luận cách kiểm tra.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày về ý nghĩa của các cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba và thứ tư.

- HS trình bày quy trình xác thực thông tin.

- GV mời đại diện HS nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV kết luận nội dung về Ý nghĩa của các cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba và thứ tư.

- GV chuyển sang nội dung mới.

3. Tìm hiểu về ý nghĩa của các cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba và lần thứ tư

* Về kinh tế

- Mở rộng và đa dạng các hình thức sản xuất và hợp lí.

- Con người tiếp cận thông tin nhanh chóng, đầy đủ.

- Tăng năng suất lao động, rút ngắn thời gian và tiết kiệm nguyên, nhiên liệu, nâng cao chất lượng sản phẩm,...

- Thương mại điện tử giúp người tiêu dùng lựa chọn, mua sắm hàng hóa, dịch vụ bằng hình thức trực tuyến.

- Thúc đẩy quá trình khu vực hóa, toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới.

* Về xã hội

- Giải phóng sức lao động con người trong những công việc nguy hiểm, môi trường độc hại.

- Phân hóa trong lực lượng lao động.

- Làm việc từ xa, giúp tiết kiệm thời gian.

* Về văn hóa

- Tìm kiếm, chia sẻ thông tin trở nên thuận tiện.

- Con người trao đổi, giao tiếp thông qua ứng dụng trên internet nhanh chóng.

- Giao lưu văn hóa giữa các quốc gia, khu vực diễn ra dễ dàng, thuận tiện.