Giáo án NLS và AI Tin học 9 Bài 10a: Sử dụng hàm COUNTIF

Giáo án NLS và AI Tin học 9 Bài 10a: Sử dụng hàm COUNTIF được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.

=> Giáo án Tin học 9 tích hợp NLS và AI

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

a. SỬ DỤNG BẢNG TÍNH ĐIỆN TỬ NÂNG CAO

BÀI 10a: SỬ DỤNG HÀM COUNTIF

(2 tiết)

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1. Kiến thức

Trong bài học này, HS sẽ tìm hiểu:

  • Hàm đếm theo điều kiện COUNTIF trong phần mềm bảng tính. 

2. Năng lực

Năng lực chung: 

  • Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp. 

  • Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của GV.

  • Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động tin học. 

Năng lực riêng: 

  • Sử dụng được hàm đếm theo điều kiện COUNTIF trong giải quyết bài toán thực tế về quản lí tài chính.

Năng lực số:

  • 1.1.TC2a: Minh họa được nhu cầu thông tin.

  • 1.3.TC2b: Tổ chức được thông tin, dữ liệu và nội dung trong một môi trường có cấu trúc.

  • 2.1.TC2a: Lựa chọn được nhiều công nghệ số để tương tác.

  • 3.2.TC2a: Thảo luận các cách sửa đổi, tinh chỉnh, cải thiện và tích hợp nội dung và thông tin mới để tạo ra những nội dung và thông tin mới và độc đáo.

  • 5.2.TC2a: Xác định nhu cầu công nghệ.

  • 5.2.TC2b: Lựa chọn và sử dụng công cụ số, giải pháp công nghệ phù hợp để giải quyết các vấn đề học tập và đời sống.

  • 6.1.TC2a: Áp dụng được các nguyên tắc cơ bản của AI để giải quyết vấn đề đơn giản.

Năng lực AI:

  • 9.A3.1: Định hướng học tập trong kỉ nguyên AI (HS trình bày được những năng lực con người cần rèn luyện trong thế giới có AI (rèn luyện tư duy cẩn trọng, tính chính xác và tư duy logic khi tự thiết lập điều kiện range, criteria và sử dụng địa chỉ tuyệt đối $ trong công thức bảng tính, làm chủ công cụ mà không phụ thuộc hoàn toàn vào tính toán tự động)).

  • 9.B2.1: Trách nhiệm khi sử dụng AI (HS trình bày được vai trò của người dùng trong việc kiểm soát và chịu trách nhiệm đối với kết quả cuối cùng do AI tạo ra; thực hiện khai báo minh bạch việc sử dụng công cụ/sản phẩm AI trong sản phẩm học tập của bản thân).

  • 9.C4.1: Cách cải thiện dữ liệu, nâng cao chất lượng của sản phẩm AI (HS trình bày được một số cách cải thiện bộ dữ liệu để nâng cao chất lượng của sản phẩm AI (thông qua việc ứng dụng hàm COUNTIF đếm tổng hợp, kiểm tra và chuẩn hóa bộ dữ liệu thu/chi tài chính gia đình và dự án, giúp dữ liệu chính xác và nhất quán)).

3. Phẩm chất

  • Rèn luyện phẩm chất chăm chỉ, kiên trì và cẩn thận trong học và tự học.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

  • KHBD, SGK, SBT Tin học 9, bài trình chiếu (Slide). 

  • Phòng thực hành máy tính kết nối Internet, máy chiếu. 

  • Học liệu số & Công cụ AI:

  • Phiếu bài tập số/bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz hoặc website kenhhoctap.edu.vn.

  • Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

  • Công cụ Chatbot AI (ChatGPT/Gemini).

2. Đối với học sinh

  • SGK, SBT Tin học 9, vở ghi. 

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a) Mục tiêu: Cung cấp yêu cầu cần giải quyết của bài toán tài chính gia đình để quản lí thu chi hiệu quả. 

b) Nội dung: GV hướng HS đến nội dung bài học.

c) Sản phẩm: Nêu được yêu cầu cần tổng hợp số lượng các khoản thu, chi của tài chính gia đình, dẫn đến nhu cầu cần học tập công cụ mới là hàm COUNTIF. 

d) Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ: 

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm thực hiện nhiệm vụ:

 Thảo luận đưa ra một số câu hỏi về thu chi của tài chính gia đình. 

a. SỬ DỤNG BẢNG TÍNH ĐIỆN TỬ NÂNG CAO

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: 

- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.

- HS thảo luận nhóm đưa ra một số câu hỏi về thu chi của tài chính gia đình.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: 

- GV mời đại diện nhóm trình bày câu trả lời.

Gợi ý trả lời:

Một số câu hỏi về thu chi của tài chính gia đình:

+ Mỗi khoản chi đã được chi bao nhiêu lần?

+ Mỗi khoản thu đã được thu bao nhiêu lần?

+ Tổng số tiền đã chi tiêu của từng khoản chi là bao nhiêu?

+ Tổng số tiền thu nhập của từng khoản thu là bao nhiêu?

+ Thu nhập và chi tiêu của gia đình đã cân đối chưa?

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện:

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

[6.1.TC2a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.

2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).

1.1.TC2a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.

9.B2.1: HS nhận biết và khai báo việc tiếp nhận thông tin từ video do GV tạo bằng AI; hiểu rằng công cụ AI hỗ trợ dẫn dắt tình huống nhưng con người (GV và HS) giữ vai trò kiểm soát và đánh giá nội dung cuối cùng.]

- GV nhận xét và dẫn dắt HS vào bài học mới: Trong các bài học trước, các em đã sử dụng công cụ xác thực dữ liệu để nhập dữ liệu chính xác cho bảng tính quản lí tài chính gia đình. Bài học ngày hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu hàm đếm theo điều kiện COUNTIF trong giải quyết bài toán thực tế về quản lí tài chính, chúng ta sẽ cùng nhau đến vớiBài 10a: Sử dụng hàm COUNTIF. 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Các khoản chi được tổng hợp như thế nào?

a. Mục tiêu:  HS chủ động khám phá kiến thức mới về hàm COUNTIF thông qua dữ liệu cụ thể trên trang tính Chi tiêu.

b. Nội dung: GV chia lớp thành các nhóm và giao nhiệm vụ hoạt động nhóm, HS thảo luận thực hiện các nhiệm vụ đã được gia để hình thành kiến thức bài học.

c. Sản phẩm học tập: Đáp án cho các câu hỏi trong nhiệm vụ nhóm.

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS/AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi hoàn thành Hoạt động 1:

Các khoản chi được tổng hợp như thế nào?

Giả sử dữ liệu chi tiêu đã được cập nhật trong vùng A3:D10 (Hình 10a.1). Theo em, công thức tại các ô G2, G3,…G10 là gì để em có thể biết số lần chi tiêu của mỗi khoản?

a. SỬ DỤNG BẢNG TÍNH ĐIỆN TỬ NÂNG CAO

- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi, trả lờicâu hỏi tìm hiểu kiến thức:

Để đếm số ô tính mà dữ liệu thoả mãn một điều kiện nào đó, em sử dụng hàm gì?

- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm 4, thảo luận trả lời câu hỏi củng cố kiến thức:

Trong Hình 10a.2, công thức ở ô G2 là =COUNTIF($B$3:$B$10,F2). Em hãy trả lời các câu hỏi sau:

  1. Khi sao chép công thức trên trang sang các ô G3,…,G10 công thức thay đổi như thế nào?

  2. Nếu bỏ các dấu $ thì công thức ở ô G2 sẽ là =COUNTIF(B3:B10,F2). Sau khi sao chép công thức này sang các ô từ G3 đến G10, kết quả trả về các ô đó có đúng không? Tại sao?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc nội dung mục 1 SGK tr.41- 42 ,  thực hiện nhiệm vụ được giao.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện một số nhóm xung phong phát biểu trả lời các câu hỏi.

- HS khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung.

Hướng dẫn trả lời câu hỏi HĐ1 SGK tr41:

Dữ liệu tại các ô G2,G3,..,G10 có ý nghĩa là số lần chi tiêu mỗi khoản chi.

Công thức ô G2,G3,…G10 là:

 =COUNTIF($B3$:$B$10,“F2”) rồi kéo sao chép đến ô G10

Hướng dẫn trả lời câu hỏi củng cố kiến thức SGK tr43:

  1. Khi sao chép công thức trên sang các ô G3,..G10 công thức sẽ thay đổi ở tham số F2, được đổi thành F3,F4,…,F10. 

Ví dụ: Công thức ở ô G3 là  =COUNTIF($B$3:$B$10,F3), công thức ở ô G4 là = COUNTIF($B$3:$B$10,F4).

  1. Sau khi sao chép công thức này sang các ô từ G3 đến G10, kết quả trả lại tại các ô đó không đúng. Vì khi đó, vùng dữ liệu chỉ ra phạm vi ô tính cần kiểm tra điều kiện điều kiện là địa chỉ tương đối, sao chép công thức, địa chỉ sẽ tự động thay đổi. Ví dụ: Công thức tại ô G3 sẽ là =COUNTIF(B4:B11,F3). Vùng dữ liệu chứa các ô tính cần kiểm tra để đếm là B4:B11, phạm vi này không chính xác.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét sản phẩm của các nhóm, đánh giá thái độ làm việc của HS trong nhóm.

- GV chốt lại kiến thức.

Kết luận

+ Hàm COUNTIF đếm số ô tính trong vùng dữ liệu (range) thoả mãn điều kiện (criteria)

+ Công thức = COUNTIF(range, criteria)

  • range: phạm vi chứa các ô tính cần kiểm tra để đếm.

  • criteria: điều kiện kiểm tra các ô tính trong phạm vi range.

- GV chuyển sang hoạt động tiếp theo.

  1. Hàm COUNTIF

Để đếm số ô tính mà dữ liệu của ô thoả mãn một điều kiện nào đó, em sử dụng hàm đếm theo điều kiện COUNTIF.

a. SỬ DỤNG BẢNG TÍNH ĐIỆN TỬ NÂNG CAO

Công thức chung: 

=COUNTIF(range, criteria)

Trong đó:

+ range: phạm vi chứa các ô tính cần kiểm tra để đếm.

+ criteria: điều kiện kiểm tra các ô hình trong phạm vi range.

VD: Dùng hàm COUNTIF để đếm số ô tính trong vùng B3:B10 chứa mỗi khoản chi:

+ Công thức ở ô G2 là =COUNTIF($B$3:$B$10,”Ở”) cho biết khoản Ở đã được chi bao nhiêu lần.

+ Tên khoản chi được lưu ở ô F2.

→ Công thức tại ô G2 là =COUNTIF($B$3:$B$10,F2)

+ Khi sao chép công thức này sang các ô còn lại từ G3 đến G10, công thức trả về kết quả là số lần chi của các khoản chi còn lại.

a. SỬ DỤNG BẢNG TÍNH ĐIỆN TỬ NÂNG CAO

- 5.2.TC2a: Xác định nhu cầu công nghệ (đếm số ô tính trong vùng dữ liệu thoả mãn điều kiện).

- 1.3.TC2b: Sử dụng hàm COUNTIF để xử lí dữ liệu.

- 9.C4.1: HS nhận thức được tầm quan trọng của việc chuẩn hóa bộ dữ liệu thu/chi bằng hàm COUNTIF, giúp đếm tổng hợp chính xác, nâng cao chất lượng dữ liệu.

- 9.A3.1: HS thể hiện tư duy cẩn trọng và tính chính xác khi phân tích lý do cần dùng địa chỉ tuyệt đối $, không phụ thuộc thụ động vào sao chép công thức tự động.

Hoạt động 2: Thực hành: Sử dụng hàm COUNTIF
  1. Mục tiêu: HS thực hành sử dụng COUNTIF trong giải thích bài toán thực tế về quản lí tài chính.

  2. Nội dung: GV chia lớp thành các nhóm và giao nhiệm vụ hoạt động nhóm, HS thảo luận thực hiện các nhiệm vụ đã được gia để hình thành kiến thức bài học.

c. Sản phẩm học tập: Tổng hợp chi tiêu của mỗi khoản chi trong trang tính Chi tiêu

d. Tổ chức hoạt động:

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án Tin học 9 tích hợp NLS và AI cả năm - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay