Giáo án NLS và AI Tin học 9 Bài 11a: Sử dụng hàm SUMIF

Giáo án NLS và AI Tin học 9 Bài 11a: Sử dụng hàm SUMIF được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.

=> Giáo án Tin học 9 tích hợp NLS và AI

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 11a: SỬ DỤNG HÀM SUMIF

(2 tiết)

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1. Kiến thức

Trong bài học này, HS sẽ tìm hiểu:

  • Hàm tính tổng theo điều kiện SUMIF trong phần mềm bảng tính. 

2. Năng lực

Năng lực chung: 

  • Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp. 

  • Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của GV.

  • Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động tin học. 

Năng lực riêng: 

  • Sử dụng được hàm tính tổng theo điều kiện SUMIF trong giải quyết bài toán quản lí tài chính gia đình.

Năng lực số:

  • 1.1.TC2a: Minh họa được nhu cầu thông tin.

  • 1.3.TC2b: Tổ chức được thông tin, dữ liệu và nội dung trong một môi trường có cấu trúc.

  • 2.1.TC2a: Lựa chọn được nhiều công nghệ số để tương tác.

  • 3.2.TC2a: Thảo luận các cách sửa đổi, tinh chỉnh, cải thiện và tích hợp nội dung và thông tin mới để tạo ra những nội dung và thông tin mới và độc đáo.

  • 5.2.TC2a: Xác định nhu cầu công nghệ.

  • 5.2.TC2b: Lựa chọn và sử dụng công cụ số, giải pháp công nghệ phù hợp để giải quyết các vấn đề học tập và đời sống.

  • 6.1.TC2a: Áp dụng được các nguyên tắc cơ bản của AI để giải quyết vấn đề đơn giản.

Năng lực AI:

  • 9.A3.1: Định hướng học tập trong kỉ nguyên AI (HS trình bày được những năng lực con người cần rèn luyện trong thế giới có AI (rèn luyện tư duy cẩn trọng, tính chính xác và tư duy logic khi tự phân tích bài toán, xác định tham số range, criteria, sum_range và sử dụng địa chỉ tuyệt đối $ trong công thức bảng tính, làm chủ công cụ mà không phụ thuộc hoàn toàn vào tính toán tự động)).

  • 9.B2.1: Trách nhiệm khi sử dụng AI (HS trình bày được vai trò của người dùng trong việc kiểm soát và chịu trách nhiệm đối với kết quả cuối cùng do AI tạo ra; thực hiện khai báo minh bạch việc sử dụng công cụ/sản phẩm AI trong sản phẩm học tập của bản thân).

  • 9.C4.1: Cách cải thiện dữ liệu, nâng cao chất lượng của sản phẩm AI (HS trình bày được một số cách cải thiện bộ dữ liệu để nâng cao chất lượng của sản phẩm AI (thông qua việc ứng dụng hàm SUMIF đếm/tổng hợp, kiểm tra và chuẩn hóa bộ dữ liệu thu/chi tài chính gia đình và dự án, giúp dữ liệu chính xác, nhất quán)).

3. Phẩm chất

  • Rèn luyện phẩm chất chăm chỉ, kiên trì và cẩn thận trong học và tự học.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

  • KHBD, SGK, SBT Tin học 9, bài trình chiếu (Slide), máy chiếu. 

  • Phòng thực hành máy tính kết nối Internet, cài đặt phần mềm Video Editor. 

  • Học liệu số & Công cụ AI:

  • Phiếu bài tập số/bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz hoặc website kenhhoctap.edu.vn.

  • Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

  • Công cụ Chatbot AI (ChatGPT/Gemini).

2. Đối với học sinh

  • SGK, SBT Tin học 9, vở ghi. 

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a) Mục tiêu: Cung cấp yêu cầu cần giải quyết của bài toán tài chính gia đình để quản lí thu chi hiệu quả, tính tổng các khoản chi tiêu. 

b) Nội dung: GV đặt câu hỏi, HS suy nghĩ trả lời.

c) Sản phẩm: Câu trả lời dựa trên trải nghiệm cá nhân của HS. 

d) Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ: 

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV yêu cầu HS suy nghĩ trả lời câu hỏi:

 Để quản lí tài chính gia đình hiệu quả, sau khi tính số lần thu, chi theo từng khoản mục, ta phải thực hiện tiếp bước nào?

BÀI 11a: SỬ DỤNG HÀM SUMIF

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: 

- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.

- HS suy nghĩ trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: 

- GV mời đại diện 1 HS trình bày câu trả lời.

 Gợi ý trả lời:

 Để quản lí tài chính gia đình hiệu quả, sau khi tính số lần thu, chi theo từng khoản mục, ta phải tính tổng theo các khoản chi tiêu. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện:

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

[6.1.TC2a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.

2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).

1.1.TC2a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.

9.B2.1: HS nhận biết và khai báo việc tiếp nhận thông tin từ video do GV tạo bằng AI; hiểu rằng công cụ AI hỗ trợ dẫn dắt tình huống nhưng con người (GV và HS) giữ vai trò kiểm soát và đánh giá nội dung cuối cùng.]

- GV nhận xét và dẫn dắt HS vào bài học mới: Trong bài học trước, các em đã sử dụng hàm đếm theo điều kiện để biết được số lần thu, chi theo từng khoản mục. Bài học ngày hôm nay sẽ hướng dẫn các em tính tổng theo các khoản chi tiêu, giúp quản lí tài chính gia đình hiệu quả, chúng ta sẽ cùng nhau đến với Bài 11a: Sử dụng hàm SUMIF. 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Hàm SUMIF

a. Mục tiêu: HS chủ động khám phá tìm hiểu ý nghĩa của dữ liệu đã được tổng hợp theo mỗi khoản chi, từ đó chủ động khám phá kiến thức về hàm SUMIF.

b. Nội dung: GV chia lớp thành các nhóm và giao nhiệm vụ hoạt động nhóm, HS thảo luận thực hiện các nhiệm vụ đã được gia để hình thành kiến thức bài học.

c. Sản phẩm học tập: Đáp án cho các câu hỏi trong nhiệm vụ nhóm.

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS/AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi hoàn thành Hoạt động 1:

Tổng hợp chi tiêu theo từng khoản

Hình 11a.1 là trang tính Chi tiêu đã được bổ sung thêm cột Tổng tiền. Theo em, con số 920 ở ô H2 mang ý nghĩa gì? Công thức ở ô H2 liên quan đến những dữ liệu nào trong vùng dữ liệu A3:D10?

BÀI 11a: SỬ DỤNG HÀM SUMIF

- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi, trả lờicâu hỏi tìm hiểu kiến thức:

Để tính tổng số tiền theo từng khoản mục, em sử dụng hàm gì?

- GV hướng dẫn HS cách sử dụng hàm sumif

- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm 4, thảo luận trả lời câu hỏi củng cố kiến thức:

Trong Hình 11a.3 minh hoạ dữ liệu của trang tính Thu thập. Em hãy cho biết công thức cần nhập vào ô H2 là gì?

BÀI 11a: SỬ DỤNG HÀM SUMIF

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc nội dung mục 1 SGK tr.45- 46 ,  thực hiện nhiệm vụ được giao.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện một số nhóm xung phong phát biểu trả lời các câu hỏi.

- HS khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung.

Hướng dẫn trl câu hỏi HĐ1 SGK t.45

+ Con số 920 ở Ô H2 có ý nghĩa là: tổng tiền của khoản chi Ở.

+ Công thức ở ô H2 liên quan đến những dữ liệu ở cột Số tiền D3:D10 trong vùng dữ liệu A3:D10.

Hướng dẫn trl câu hỏi củng cố kiến thức SGK tr.46

+ Công thức cần nhập vào ô H2 là =SUMIF($B$3:$B$8,F2,$D$3:$D$8)

Giá trị của ô H2 là tổng tiền thu nhập từ Lương.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét sản phẩm của các nhóm, đánh giá thái độ làm việc của HS trong nhóm.

Hộp kiến thức: 

  • Hàm SUMIF tính tổng giá trị của những ô thoả mãn một điều kiện nào đó.

  • Công thức: 

=SUMIF(range, criteria,[sum_range])

+ range: phạm vi chứa các giá trị cần kiểm tra hoặc tính tổng các giá trị nếu không có tham số sum_range.

+ criteria: điều kiện kiểm tra.

+ sum_range (tuỳ chọn): phạm vi chứa các giá trị tính tổng, nếu sum_range bị bỏ qua thì tính tổng các ô trong tham số range thoả mãn điều kiện.

- GV chuyển sang hoạt động tiếp theo.

1. Hàm SUMIF

- Để tính tổng số tiền theo từng khoản mục, em sử dụng hàm tính tổng theo điều kiện SUMIF.

- Có 2 dạng sử dụng hàm SUMIF.

- Công thức chung của hàm SUMIF là

=SUMIF(range, criteria,[sum_range])

Trong đó:

  • Range: phạm vi chứa các giá trị cần kiểm tra hoặc tính tổng các giá trị nếu không có tham số sum_range.

  • Criteria: điều kiện kiểm tra.

  • Sum_range (tuỳ chọn): phạm vi chứa các giá trị cần tính tổng, nếu sum_range bị bỏ qua thì tính tổng các ô trong tham số range thoả mãn ô điều kiện.

- Tại ô H2, em dùng hàm SUMIF để tính tổng khoản chi Ở.

- Phạm vi chứa các giá trị chứa giá trị cần kiểm tra ở cột Khoản chi là B3:B10.

- Điều kiện kiểm tra là tên của khoản chi Ở.

- Phạm vi chứa các giá trị cần tính tổng ở cột Số tiền là D3:D10.

→ Công thức tại H2 là =SUMIF(B3:B10,”Ở”,D3:D10).

- Tên khoản chi Ở đã được lưu ở ô F2.

→công thức tại ô H2 là =SUMIF($B$3:$B$10,F2, $D$3:$D$10).

BÀI 11a: SỬ DỤNG HÀM SUMIF

- 5.2.TC2a: Xác định nhu cầu công nghệ (tính tổng giá trị những ô thoả mãn điều kiện).

- 1.3.TC2b: Sử dụng hàm SUMTIF để xử lí dữ liệu.

- 9.C4.1: HS nhận thức được tầm quan trọng của việc tổng hợp và chuẩn hóa bộ dữ liệu thu/chi bằng hàm SUMIF, giúp nâng cao chất lượng và tính nhất quán của dữ liệu bảng tính.

- 9.A3.1: HS thể hiện tư duy cẩn trọng và tính chính xác khi phân tích bài toán, xác định phạm vi kiểm tra range, điều kiện criteria, phạm vi tính tổng sum_range và lý do cần dùng địa chỉ tuyệt đối $, không phụ thuộc thụ động vào sao chép công thức tự động.

Hoạt động 2: Thực hành: Sử dụng hàm SUMIF

a. Mục tiêu: HS thực hành sử dụng SUMIF trong giải thích bài toán thực tế về quản lí tài chính.

b. Nội dung: GV chia lớp thành các nhóm và giao nhiệm vụ hoạt động nhóm, HS thảo luận thực hiện các nhiệm vụ đã được gia để hình thành kiến thức bài học.

c. Sản phẩm học tập: Tổng hợp số tiền của mỗi khoản chi trong trang tính Chi tiêu

d. Tổ chức hoạt động:

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án Tin học 9 tích hợp NLS và AI cả năm - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay