Giáo án NLS và AI Tin học 9 Bài 14: Giải quyết vấn đề
Giáo án NLS và AI Tin học 9 Bài 14: Giải quyết vấn đề được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Tin học 9 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
CHỦ ĐỀ 5: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VỚI SỰ TRỢ GIÚP CỦA MÁY TÍNH
BÀI 14: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
(2 tiết)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Kiến thức
Trong bài học này, HS sẽ tìm hiểu:
Quy trình giải quyết vấn đề và trình bày giải pháp dưới dạng thuật toán.
2. Năng lực
Năng lực chung:
Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của GV.
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động tin học.
Năng lực riêng:
Trình bày được quá trình giải quyết vấn đề và mô tả được giải pháp dưới dạng thuật toán (bằng phương pháp liệt kê các bước hoặc bằng sơ đồ khối).
Năng lực số:
1.3.TC2a: Sử dụng các công cụ mô hình hóa (sơ đồ khối) để biểu diễn giải thuật phức tạp (có cấu trúc lặp và rẽ nhánh lồng nhau).
5.2.TC2b: Phân tích, lựa chọn và áp dụng giải pháp công nghệ phù hợp để giải quyết vấn đề; đánh giá hiệu quả của giải pháp.
6.1.TC2a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.
2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).
1.1.TC2a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.
3.4.TC2a: HS lập được chương trình Scratch mô phỏng thuật toán bám tường.
Năng lực AI:
9.A3.2: Định hướng học tập trong kỉ nguyên AI (HS sử dụng Chatbot AI làm trợ lý học tập cá nhân để tra cứu, tìm hiểu kiến thức về thuật toán bám tường và tham khảo cách biểu diễn sơ đồ khối).
9.C2.1: Thực hành vận dụng AI giải quyết vấn đề, tạo ra sản phẩm đơn giản (HS đề xuất được ý tưởng giải quyết bài toán tìm đường thoát khỏi mê cung thông qua việc phân tích vấn đề và xây dựng thuật toán).
9.D1.1: Con người dẫn dắt AI (HS thể hiện vai trò của con người là người đồng sáng tạo và dẫn dắt, chủ động phân tích bài toán và thiết kế thuật toán bằng sơ đồ khối/liệt kê để điều khiển hệ thống/robot thực thi).
3. Phẩm chất
Phát triển được năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, rèn luyện được phẩm chất chăm chỉ, trách nhiệm, kiên trì và cẩn thận trong học và tự học.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
KHBD, SGK, SBT, bài trình chiếu (Slide), máy chiếu.
Một số hình ảnh trong Bài 14 (Hình 14.2, 14.3 SGK) và phần mềm mô phỏng thuật toán bám tường theo liên kết
https://scratch.mit.edu/projects/872880962/
Phòng thực hành máy tính cài phần mềm Scratch và có kết nối Internet.
Học liệu số & Công cụ AI:
Phiếu bài tập số/bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz hoặc website kenhhoctap.edu.vn.
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
Công cụ Chatbot AI (ChatGPT/Gemini).
2. Đối với học sinh
SGK, SBT, vở ghi.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu: Gợi mở, tạo tâm thế vào bài học.
b) Nội dung: GV đặt câu hỏi gợi mở, HS suy nghĩ trả lời.
c) Sản phẩm: Câu trả lời dựa trên trải nghiệm cá nhân của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV yêu cầu HS suy nghĩ trả lời câu hỏi:
Minh: Tớ đã từng vào mê cung trong một khu vui chơi. Tớ phải tìm đường thoát khỏi mê cung mà không được dùng sơ đồ.
Khoa: Thật là một trò chơi thú vị.
Minh: Bạn có biết cách tìm đường thoát khỏi mê cung không?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.
- HS suy nghĩ trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận:
- GV mời đại diện 1 HS trình bày câu trả lời.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện:
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
[6.1.TC2a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.
2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).
1.1.TC2a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.]
- GV dẫn dắt HS vào bài học mới: Chúng ta làm quen với trò chơi tìm đường đi trong mê cung. Khác với trò chơi mê cung trên giấy, người chơi có thể quan sát được tất cả các lối đi và vật cản, trò chơi được nêu ra với điều kiện “không được dùng bản đồ. Để giải quyết vấn đề “tìm lối thoát” thì ta cần trải qua quá trình như thế nào. Bài học hôm nay chúng ta cùng đi tìm hiểu - Bài 14: Giải quyết vấn đề.
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Giải quyết vấn đề
a. Mục tiêu:
- HS hiểu và trình bày được quá trình giải quyét vấn đề.
b. Nội dung: GV chia lớp thành các nhóm và giao nhiệm vụ hoạt động nhóm, HS thảo luận thực hiện các nhiệm vụ đã được gia để hình thành kiến thức bài học.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI | |||
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS hoạt động nhóm đôi hoàn thành Hoạt động 1:
- GV cho HS quan sát hoạt động của thuật toán bằng phần mềm mô phỏng thuật toán bám tường theo liên kết: link thuật toán. Kết luận về bài toán tìm lối ra. - GV yêu cầu HS tìm hiểu, hướng dẫn HS: Trình bày các bước giải quyết vấn đề. - GV yêu cầu HS hoạt động nhóm, thảo luận trả lời câu hỏi củng cố kiến thức:
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS đọc nội dung mục 1, thực hiện nhiệm vụ được giao. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện một số nhóm xung phong phát biểu trả lời các câu hỏi. - HS khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung. *)Hướng dẫn trl câu hỏi HĐ1 SGK tr.76 1. Robot di chuyển trong mê cung sao cho bức tường luôn ở bên phải nó. 2. Bằng cách di chuyển như vậy, robot sẽ được bức tường dẫn qua mọi vị trí mê cung cho đến khi tìm thấy Lối ra. Hướng dẫn trả lời câu hỏi củng cố kiến thức SGK tr.77: - Tìm hiểu vấn đề: Chọn một trường THPT để đăng kí theo học sau khi tốt nghiệp THCS. - Phân tích vấn đề: Mục tiêu ưu tiên là trường có tỉ lệ tốt nghiệp đại học cao trên địa bàn hoặc lân cận, có điểm tuyển sinh ở mức trung bình. (HS có thể tham khảo một số tiêu chí trong phần a của Nhiệm vụ 1, Bài 3). - Lựa chọn giải pháp: HS phát triển và lựa chọn quy trình (như một thuật toán) để chọn trường bao gồm các bước tìm kiếm thông tin trên mạng, hỏi ý kiến GV chủ nhiệm hoặc GV có kinh nghiệm được HS tin cậy. Chẳng hạn, HS có thể chọn trường theo thứ tự ưu tiên của các tiêu chí: 1) tỉ lệ tốt nghiệp đại học cao, 2) điểm tuyển sinh ở mức trung bình, 3) gần nhà. - Thực hiện giải pháp: Tìm kiếm thông tin, đánh giá thông tin và thực hiện quy trình đã lựa chọn ở Bước 3 để đưa ra kết quả là một trường THPT phù hợp với điều kiện và tiêu chí của mỗi HS. - Thực hiện giải pháp và đánh giá kết quả: Xem xét kết quả (trường được chọn) dưới những góc nhìn khác như đánh giá của cha mẹ, thầy cô, bạn học,... để khẳng định tính khả thi và hứng thú của bản thân đối với phương án đã chọn. . Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét sản phẩm của các nhóm, đánh giá thái độ làm việc của HS trong nhóm. Hộp kiến thức:
- GV chuyển sang hoạt động tiếp theo. | 1. Giải quyết vấn đề - Tìm Lối ra trong mê cung là một vấn đề. - Các bước giải quyết vấn đề: 1) Tìm hiểu vấn đề: xác định những yếu tố đã cho và kết quả cần đạt. 2) Phân tích vấn đề: xem xét từng khía cạnh của vấn đề, đưa ra nhận định để tìm cách giải quyết. 3) Lựa chọn giải pháp: dựa trên nhận định ở bước phân tích vấn đề, tìm kiếm và lựa chọn cách giải quyết vấn đề. 4) Thực hiện giải pháp: triển khai giải pháp đã chọn để đạt được mục tiêu đặt ra. 5) Đánh giá kết quả: xác định hiệu quả, phát hiện nhược điểm của giải pháp để cải tiến. | - 5.2.TC2b: Phân tích, lựa chọn và áp dụng giải pháp công nghệ phù hợp để giải quyết vấn đề; đánh giá hiệu quả của giải pháp. |
Hoạt động 2: Mô tả giải pháp dưới dạng thuật toán
a. Mục tiêu: HS mô tả được giải pháp dưới dạng thuật toán.
b. Nội dung: GV chia lớp thành các nhóm và giao nhiệm vụ hoạt động nhóm, HS thảo luận thực hiện các nhiệm vụ đã được gia để hình thành kiến thức bài học.
c. Sản phẩm học tập: Đáp án cho các câu hỏi trong nhiệm vụ.
d. Tổ chức hoạt động:
