Giáo án tích hợp AI Âm nhạc 6 Tiết 21: Tìm hiểu sáo trúc, khèn; Ôn tập Bài đọc nhạc số 3

TIẾT 21: THƯỜNG THỨC ÂM NHẠC: GIỚI THIỆU KHÈN VÀ SÁO TRÚC & ÔN TẬP BÀI ĐỌC NHẠC SỐ 3

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Thường thức âm nhạc: Tìm hiểu khèn và sáo trúc

• Nhạc cụ Khèn:
  • Định nghĩa: Là loại nhạc cụ hơi cổ truyền, có nhiều loại và tên gọi khác nhau (khềnh, đinh năm, ma nhí,...). 
  • Cấu tạo & Nguyên lý: Gồm nhiều ống có lưỡi lam ghép lại qua một bầu cộng hưởng; khi thổi, hơi đi qua lưỡi lam tạo ra âm thanh. 
  • Vai trò: Dùng để độc tấu, hoà tấu hoặc đệm cho hát, múa; phổ biến trong sinh hoạt cộng đồng của người Mông, người Thái,... 
• Nhạc cụ Sáo trúc:
  • Định nghĩa: Là nhạc cụ hơi dùng để thổi, rất phổ biến, gắn liền với khung cảnh làng quê thanh bình Việt Nam. 
  • Phân loại & Cấu tạo: Gồm 2 loại chính là sáo dọc và sáo ngang, làm bằng ống trúc hoặc ống nứa. Sáo ngang có một đầu bịt kín bằng mấu gần lỗ thổi, thân có 1 lỗ thổi và nhiều lỗ bấm. 
  • Vai trò: Có âm thanh trong trẻo, tươi sáng; dùng để độc tấu, hoà tấu, đệm hát, ngâm thơ,...
• Ví dụ tiêu biểu: Lắng nghe trích đoạn độc tấu khèn Mông trên ruộng bậc thang và độc tấu sáo ngang giai điệu dân ca. 

2. Ôn tập Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 3

• Yêu cầu kỹ thuật: Đọc đúng giai điệu Vừa phải - Nhịp nhàng bài nhạc của nhạc sĩ Hoàng Long. Chú ý ngân đủ trường độ nốt đen chấm dôi (1,5 phách) và nốt trắng cuối câu. 
• Hình thức kết hợp: Đọc nhạc kết hợp gõ đệm hoặc đánh nhịp 2/4. Biểu diễn phần đặt lời mới theo chủ đề Giai điệu quê hương đã chuẩn bị. 
• Ví dụ tiêu biểu: Chia tổ thực hiện đối đáp luân phiên: Tổ 1 đọc nhạc câu 1, Tổ 2 đọc nhạc câu 2 kết hợp gõ thanh phách theo phách. 

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Nhận biết được hình dáng, cấu tạo sơ bộ và phân biệt được đặc điểm âm sắc của hai nhạc cụ hơi truyền thống: khèn và sáo trúc. 
2. Nắm vững vai trò biểu diễn (độc tấu, hòa tấu, đệm hát/múa) của khèn và sáo trúc trong đời sống văn hóa các dân tộc. 
3. Đọc nhạc trôi chảy, đúng cao độ và kiểm soát chuẩn xác trường độ nốt đen chấm dôi trong Bài đọc nhạc số 3. 
4. Phối hợp đồng bộ giữa giọng đọc nhạc với kỹ năng gõ đệm phách hoặc động tác đánh nhịp 2/4. 
5. Thể hiện sự sáng tạo và tự tin khi trình bày phần đặt lời mới cho bài đọc nhạc theo chủ đề quê hương. 

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

• Slide 1: Tiêu đề
  • Nội dung: CHỦ ĐỀ 5: GIAI ĐIỆU QUÊ HƯƠNG - TIẾT 21: Thường thức âm nhạc: Tìm hiểu khèn, sáo trúc & Ôn tập Bài đọc nhạc số 3.
• Slide 2: Giới thiệu nhạc cụ Khèn
  • Nội dung: Định nghĩa nhạc cụ hơi; Hình ảnh các loại khèn (khềnh, đinh năm...); Cấu tạo bầu cộng hưởng và lưỡi lam; Vai trò trong đời sống người Mông, người Thái. 
• Slide 3: Giới thiệu nhạc cụ Sáo trúc
  • Nội dung: Hình ảnh phân biệt sáo dọc và sáo ngang; Đặc điểm chất liệu (trúc/nứa) và âm thanh trong trẻo, tươi sáng. 
• Slide 4: Góc thưởng thức - Lắng nghe âm thanh
  • Nội dung: Phát file âm thanh/video mẫu độc tấu khèn và sáo trúc; Học sinh thảo luận chỉ ra đặc điểm chung của 2 nhạc cụ hơi. 
• Slide 5: Ôn tập Bài đọc nhạc số 3
  • Nội dung: Trình chiếu nhạc phổ của nhạc sĩ Hoàng Long; Cả lớp khởi động giọng và đọc lại toàn bộ giai điệu bài đọc nhạc. 
• Slide 6: Thực hành gõ đệm và Đánh nhịp 2/4
  • Nội dung: Ký hiệu âm hình tiết tấu; Phân chia nhóm thực hiện luân phiên: một nửa lớp đọc nhạc, một nửa lớp đánh nhịp hoặc gõ phách đệm. 
• Slide 7: Sân khấu sáng tạo - Trình bày lời mới
  • Nội dung: Các nhóm lần lượt lên biểu diễn hát phần lời mới tự biên soạn theo giai điệu Bài đọc nhạc số 3. 
• Slide 8: Củng cố & Dặn dò
  • Nội dung: Câu hỏi trắc nghiệm nhanh về khèn và sáo trúc; Dặn dò học sinh sưu tầm 1-2 bản độc tấu khèn/sáo trúc để chuẩn bị cho tiết học sau.