Giáo án tích hợp AI HĐTN 5 Tuần 23: Tự chủ và đảm bảo an toàn khi giao tiếp trên mạng

CHỦ ĐỀ: SỐNG AN TOÀN VÀ TỰ CHỦ - TUẦN 23

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Nhận diện vấn đề nảy sinh khi giao tiếp trên mạng

• Lợi ích: Kết nối bạn bè khắp thế giới và tìm kiếm thông tin, kiến thức cho mọi vấn đề.
• Tác hại: Không kiểm soát được thời gian sử dụng mạng và bị mất tập trung khi học tập vì các nội dung trên mạng.

2. Tìm hiểu và thiết kế Quy tắc tự chủ, đảm bảo an toàn trên mạng

• Nội dung cốt lõi: Bản quy tắc tập trung vào hai nhánh hành động chính:
  • Cách quản lí thời gian sử dụng mạng: Lập thời gian biểu sử dụng mạng, xác định khoảng thời gian hợp lý và sử dụng công cụ kiểm soát.
  • Cách ứng xử để tự bảo vệ mình: Kiểm soát ngôn ngữ sử dụng mạng, bảo mật thông tin cá nhân, xác định những điều không nên làm và cách xử lý khi gặp vấn đề khó giải quyết.
• Ví dụ tiêu biểu: Để không bị sa đà vào mạng xã hội, học sinh đặt báo thức giới hạn thời gian truy cập internet tối đa 30 phút sau khi đã hoàn thành bài tập về nhà.

3. Thực hành xử lí tình huống giao tiếp trên mạng

• Quy tắc ứng xử: Áp dụng trực tiếp bản quy tắc đã xây dựng để giải quyết các rủi ro thực tế trên không gian mạng.
• Tình huống tiêu biểu:
  • Tình huống 1: Nhận được tin nhắn kết bạn từ một người không quen biết.
  • Tình huống 2: Có người nói những lời không hay về mình trên mạng xã hội.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Phân tích mặt tích cực và tiêu cực của việc sử dụng internet đối với học sinh lớp 5, từ đó nhận diện các tình huống gây lo lắng khi giao tiếp trên mạng.
2. Xác định các khía cạnh cần tự chủ bao gồm thời gian sử dụng, lựa chọn hoạt động tham gia và phương thức ứng xử phù hợp để bảo vệ bản thân.
3. Xây dựng bộ giải pháp thực tế (Bản quy tắc tự chủ và an toàn) quy định rõ cách quản lý thời gian và các nguyên tắc bảo mật thông tin cá nhân.
4. Nâng cao năng lực ứng phó thông qua việc thực hành xử lý các tình huống nguy cơ phổ biến như nhận lời mời kết bạn từ người lạ hoặc bị bôi nhọ trên mạng xã hội.
5. Lan tỏa ý thức tương tác an toàn bằng cách tích cực thảo luận, chia sẻ các quy tắc ứng xử lành mạnh với người thân và những người xung quanh.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

• Slide 1: Tiêu đề
  • Tiêu đề: Tự chủ và đảm bảo an toàn khi giao tiếp trên mạng.
  • Nội dung chính: Tên chủ đề Sống an toàn và tự chủ - Tuần 23.
• Slide 2: Hai mặt của Internet
  • Tiêu đề: Lợi ích và tác hại khi sử dụng mạng.
  • Nội dung chính: Đối lập giữa "Kết nối - Tìm kiếm kiến thức" và "Mất tập trung - Nghiện mạng".
• Slide 3: Tự vấn bản thân
  • Tiêu đề: Bạn đang sử dụng mạng như thế nào?
  • Nội dung chính: Các câu hỏi khảo sát về thời gian, mục đích (chơi game, xem phim, học tập) và thói quen đăng ảnh/kết bạn với người lạ.
• Slide 4: Bản quy tắc an toàn mạng
  • Tiêu đề: Thiết kế "Lá chắn bảo vệ" trên không gian mạng.
  • Nội dung chính: Khung quy tắc quản lý thời gian học/chơi và quy tắc ứng xử bảo mật thông tin.
• Slide 5: Phòng hành vi - Xử lý tình huống
  • Tiêu đề: Đối mặt với rủi ro trên mạng.
  • Nội dung chính: Đưa ra 2 tình huống thực tế: Tin nhắn từ người lạ và Tin nhắn bôi nhọ, xúc phạm.
• Slide 6: Tổng kết hành động
  • Tiêu đề: Hãy là người dùng mạng thông thái!
  • Nội dung chính: Cam kết thực hiện bản quy tắc tự chủ và thường xuyên thảo luận cùng người thân.