Vật phát sáng là vật tự nó có thể phát ra ánh sáng.
Ví dụ: Mặt Trời, ngọn đuốc, đèn dầu đang thắp, cây nến đang cháy, đèn điện khi bật công tắc.
Ví dụ: Mặt Trăng, cột điện, tàu hoả, bàn ghế được ánh sáng Mặt Trời hoặc ánh sáng đèn chiếu tới.
Vật được chiếu sáng là vật không tự phát ra ánh sáng nhưng nhận ánh sáng từ vật khác chiếu tới và phản chiếu lại.
Điều kiện nhìn thấy một vật: Ánh sáng truyền từ vật phát sáng đến các vật và phản chiếu từ các vật đến mắt giúp ta nhìn thấy vật.

2. Sự truyền ánh sáng

Đường truyền ánh sáng: Trong không khí, ánh sáng truyền theo đường thẳng.
Ví dụ: Khi đặt 3 tấm bìa đục lỗ thẳng hàng giữa đèn pin và mắt, ta mới nhìn thấy ánh sáng đèn qua các khe lỗ.

3. Vật cho ánh sáng truyền qua và vật cản ánh sáng

Vật cho ánh sáng truyền qua là những vật cho hầu hết ánh sáng đi xuyên qua nó.
Ví dụ: Tấm nhựa trong, tấm thủy tinh của bể cá.
Ví dụ: Tấm bìa cứng, bức tường, cơ thể người.
Vật cản ánh sáng là những vật không cho ánh sáng truyền qua. Khi được chiếu sáng thì phía sau vật cản ánh sáng có bóng của vật đó.
Đặc điểm của bóng: Bóng của một vật thay đổi kích thước khi vị trí của vật hoặc của vật phát sáng thay đổi.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Phân biệt rõ ràng giữa vật tự phát sáng (như Mặt Trời, đèn bật) và vật được chiếu sáng (như Mặt Trăng, đồ vật).
Con người chỉ có thể nhìn thấy một vật khi có ánh sáng từ vật đó truyền đến mắt.
Quy luật hình học cốt lõi: Trong môi trường không khí, ánh sáng luôn truyền đi theo đường thẳng.
Tùy thuộc vào cấu tạo chất, các vật xung quanh được chia thành loại cho ánh sáng truyền qua và loại cản ánh sáng.
Bóng của vật được tạo ra ở phía sau vật cản và kích thước của bóng phụ thuộc vào khoảng cách giữa vật cản với nguồn sáng.
- Tiêu đề: Bài 8: Ánh sáng và sự truyền ánh sáng
- Nội dung: Khối lớp 4 - Môn Khoa học - Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống.
- Tiêu đề: 1. Nguồn sáng và vật nhận sáng
- Nội dung: Định nghĩa và ví dụ về vật tự phát sáng, vật được chiếu sáng. Điều kiện để mắt nhìn thấy một vật.
- Tiêu đề: 2. Ánh sáng truyền đi như thế nào?
- Nội dung: Định luật truyền thẳng của ánh sáng trong không khí. Mô tả thí nghiệm chiếu đèn pin qua các tấm bìa đục lỗ.
- Tiêu đề: 3. Tính chất xuyên thấu của ánh sáng
- Nội dung: Phân loại vật cho ánh sáng đi qua (thủy tinh, nhựa trong) và vật cản ánh sáng (bìa, gỗ). Ứng dụng thực tế trong đời sống.
- Tiêu đề: 4. Bóng của vật và sự thay đổi kích thước
- Nội dung: Vị trí xuất hiện bóng (sau vật cản). Quy luật thay đổi kích thước to/nhỏ của bóng theo vị trí nguồn sáng.