Kích thước:Rất nhỏ, không nhìn thấy bằng mắt thường, phải dùng kính hiển vi có độ phóng đại lớn để quan sát.
Nơi sống:Khắp mọi nơi (đất, nước, không khí, sinh vật, đồ vật). Ví dụ: Vi khuẩn tồn tại trong đất trồng.
Vi khuẩn có ích: Ứng dụng trong chế biến thực phẩm lên men. Ví dụ: Muối chua rau, củ, quả (vi khuẩn lactic) hoặc làm sữa chua.
Vi khuẩn gây bệnh: Tác nhân gây hại cho sức khỏe con người. Ví dụ: Gây ra bệnh sâu răng, bệnh tả.

2. Vận dụng phòng tránh bệnh và giảm nguy cơ nhiễm khuẩn

Quy tắc vệ sinh môi trường và cá nhân: Tránh nặn mụn bằng tay, làm sạch nơi ở/nơi làm việc và mở cửa sổ thường xuyên để không khí lưu thông, giảm mật độ vi khuẩn.
Quy tắc bảo hộ tiếp xúc:Đeo găng tay khi tiếp xúc với đất nhằm ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập qua da.
Quy tắc cách ly và phòng lây nhiễm bệnh dịch (như bệnh tả): Khi có người mắc bệnh, gia đình cần thực hiện các biện pháp hạn chế nguy cơ lây lan như đeo khẩu trang, vệ sinh khử khuẩn đồ dùng cá nhân, ăn chín uống sôi và xử lý chất thải an toàn.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Hệ thống sơ đồ tư duy chủ đề Vi khuẩn gồm 4 nhánh cốt lõi: Kích thước, Nơi sống, Có ích và Gây bệnh.
Vi khuẩn tuy có kích thước siêu nhỏ không thể nhìn bằng mắt thường nhưng lại phân bố rộng khắp ở mọi môi trường tự nhiên.
Con người biết tận dụng các vi khuẩn có lợi cho hoạt động đời sống, tiêu biểu nhất là lên men chế biến dưa muối, sữa chua.
Song song với mặt lợi, vi khuẩn có hại là nguyên nhân trực tiếp phát sinh các bệnh nhiễm khuẩn nguy hiểm ở người như sâu răng, bệnh tả.
Duy trì thói quen lành mạnh gồm đeo găng tay khi làm đất, vệ sinh nhà cửa sạch sẽ và mở cửa thông thoáng giúp giảm thiểu tối đa lượng vi khuẩn gây bệnh tích tụ.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (TỐI GIẢN)

Slide 1: Tiêu đề
- Tiêu đề chính: Bài 21: Ôn tập chủ đề Vi khuẩn
- Nội dung: Tóm tắt nội dung chính và vận dụng kiến thức giải quyết tình huống thực tế.
Slide 2: Sơ đồ tư duy chủ đề Vi khuẩn
- Tiêu đề: Hệ thống hóa kiến thức vi sinh vật
- Nội dung: Hoàn thiện sơ đồ phân nhánh: Kích thước, Nơi sống, Vi khuẩn có ích và Vi khuẩn gây bệnh.
Slide 3: Ôn tập đặc điểm và môi trường sống
- Tiêu đề: Kích thước và Nơi sống của vi khuẩn
- Nội dung: Ôn tập tính chất siêu nhỏ và khả năng thích nghi khắp mọi nơi (đất, nước, không khí, đồ vật).
Slide 4: Hai mặt lợi - hại của vi khuẩn
- Tiêu đề: Vi khuẩn có ích và Vi khuẩn gây bệnh
- Nội dung: Đối chiếu giữa ứng dụng lên men thực phẩm và tác hại gây sâu răng, bệnh đường tiêu hóa.
Slide 5: Thực hành hành vi giảm nhiễm khuẩn
- Tiêu đề: Giảm nguy cơ nhiễm vi khuẩn gây bệnh
- Nội dung: Phân tích các hành động đúng: đeo găng tay khi làm vườn, dọn sạch nơi ở, thường xuyên mở cửa sổ.
Slide 6: Ứng dụng giải quyết tình huống dịch bệnh
- Tiêu đề: Hạn chế lây lan dịch bệnh tại gia đình
- Nội dung: Biện pháp xử lý và cách ly an toàn khi có thành viên mắc bệnh truyền nhiễm cấp tính (bệnh tả).
Slide 7: Tổng kết chủ đề
- Tiêu đề: Đánh giá năng lực vận dụng
- Nội dung: Khắc sâu bài học vệ sinh cá nhân và bảo vệ môi trường sống khỏi vi khuẩn có hại.