Trạng thái rắn: Có hình dạng xác định và chiếm khoảng không gian xác định.
- Ví dụ: Viên đá cuội có hình dạng cố định dù đặt ở trên đĩa hay trong cốc.
Trạng thái lỏng:Không có hình dạng xác định (có hình dạng của vật chứa nó) nhưng chiếm khoảng không gian xác định.
- Ví dụ: Nước rót từ ống đong sang bình tam giác thay đổi hình dạng theo bình nhưng thể tích nước không đổi.
Trạng thái khí:Không có hình dạng xác định và chiếm khoảng không gian không xác định (lan tỏa, chiếm toàn bộ không gian bên trong vật chứa).
- Ví dụ: Không khí trong bơm tiêm bị nén lại dễ dàng khi bịt kín đầu và ấn ruột bơm.

2. Sự biến đổi trạng thái của chất

Quy tắc cốt lõi: Ở nhiệt độ phù hợp, chất có thể biến đổi từ trạng thái này sang trạng thái khác (sự chuyển thể).
Ví dụ: Nến vụn ở thể rắn khi đun nóng sẽ chảy lỏng; khi tắt nến và để nguội, nến lỏng lại đông đặc thành thể rắn.

Các chất xung quanh ta tồn tại phổ biến ở ba trạng thái cơ bản là rắn, lỏng hoặc khí.
Chất rắn giữ nguyên hình dạng cố định và không gian chiếm chỗ, không phụ thuộc vào vật chứa.
Chất lỏng uốn khuôn theo hình dạng vật chứa, giữ nguyên thể tích và bề mặt chất lỏng luôn nằm ngang.
Chất khí vô hình, dễ nén hoặc giãn nở để bao phủ toàn bộ dung tích của bình chứa.
Sự thay đổi nhiệt độ (đun nóng hoặc làm nguội) là tác nhân trực tiếp làm các chất chuyển đổi qua lại giữa các trạng thái.
Ô nhiễm không khí làm Trái Đất nóng lên làm băng Bắc Cực tan chảy biến thành nước lỏng, đe dọa sinh cảnh của gấu Bắc Cực.

Slide 1: Tiêu đề
- Tiêu đề: Bài 4: Đặc điểm và sự biến đổi trạng thái của chất.
- Nội dung: Môn Khoa học lớp 5 - Bộ sách Kết nối tri thức.
Slide 2: Đặc điểm chất rắn
- Tiêu đề: Chất ở trạng thái rắn.
- Nội dung: Hình dạng xác định; Không gian chiếm chỗ xác định; Ứng dụng trong trò chơi xếp hình khối hình học.
Slide 3: Đặc điểm chất lỏng
- Tiêu đề: Chất ở trạng thái lỏng.
- Nội dung: Hình dạng thay đổi theo vật chứa; Thể tích cố định; Hiện tượng nước dâng lên khi thả sỏi (Truyện Quạ uống nước).
Slide 4: Đặc điểm chất khí
- Tiêu đề: Chất ở trạng thái khí.
- Nội dung: Không có hình dạng và thể tích xác định; Chiếm toàn bộ vật chứa; Thí nghiệm nén không khí trong bơm tiêm.
Slide 5: Sự chuyển thể của chất
- Tiêu đề: Sự biến đổi trạng thái của chất.
- Nội dung: Tác động của nhiệt độ; Ví dụ quy trình nóng chảy - đông đặc của nến, cồn y tế bay hơi.
Slide 6: Tổng kết & Vận dụng
- Tiêu đề: Liên hệ thực tế và Ghi nhớ.
- Nội dung: Ứng dụng bình ô-xi lỏng hóa khí trong y tế; Bài học bảo vệ môi trường, hạn chế băng tan ở Bắc Cực.