Định nghĩa: Sự biến đổi từ chất này thành chất khác được gọi là sự biến đổi hoá học. Biến đổi hoá học xảy ra khi có sự tạo thành chất mới.
Dấu hiệu nhận biết: Nhờ vào sự thay đổi tính chất của chất như màu sắc, mùi, vị, tính tan,...
Ví dụ tiêu biểu: Mẩu giấy trắng sau khi đốt cháy chuyển thành tro màu xám đen và không còn tính chất của giấy ban đầu.

2. Một số ví dụ về biến đổi hoá học trong cuộc sống

Sự cháy/Nhiệt phân: Than củi bị đốt cháy, đường trắng khi đun nóng biến đổi thành ca-ra-men màu nâu có vị đắng dịu.
Sự gỉ sét: Đinh sắt, cửa sắt để lâu ngày ngoài không khí ẩm xuất hiện lớp gỉ màu nâu đỏ, làm chất liệu bị giòn, dễ gãy.
Phản ứng tạo chất đông cứng/khí: Hỗn hợp xi măng, cát và nước đông cứng sau khi trộn; bột nở gặp giấm ăn giải phóng bọt khí.
Ví dụ tiêu biểu: Đinh sắt nguyên bản màu xám bạc để lâu ngày ngoài trời ẩm bị gỉ sét thành màu nâu đỏ.

3. Phân biệt với biến đổi vật lí (Lưu ý bổ sung)

Quy tắc: Các hiện tượng như nước bay hơi hay nến đun nóng chảy đổ vào khuôn chỉ là thay đổi trạng thái/hình dạng, không phải là biến đổi hoá học vì không tạo ra chất mới.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Biến đổi hoá học là quá trình biến đổi có sự hình thành chất mới, khác biệt hoàn toàn với chất ban đầu.
Có thể nhận biết biến đổi hoá học thông qua các biểu hiện trực quan như thay đổi màu sắc, mùi vị hoặc sủi bọt khí.
Hiện tượng sắt bị gỉ tạo thành lớp oxit màu nâu đỏ là một biến đổi hoá học phổ biến làm suy giảm độ bền của vật liệu.
Để ngăn ngừa hiện tượng gỉ sét của các đồ dùng bằng sắt, con người thường sử dụng biện pháp sơn phủ hoặc bôi dầu mỡ lên bề mặt.
Cần phân biệt rõ sự biến đổi trạng thái (nước bay hơi, nến nóng chảy) với sự biến đổi hóa học (đường cháy thành ca-ra-men, than củi cháy).

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản — 6 Slide)

Slide 1: Tiêu đề
- Tiêu đề: Bài 5: Sự biến đổi hoá học của chất.
- Nội dung chính: Khoa học lớp 5 - Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống.
Slide 2: Thế nào là biến đổi hoá học?
- Tiêu đề: Bản chất của biến đổi hoá học.
- Nội dung chính: Khái niệm tạo thành chất mới; Các dấu hiệu nhận biết (màu sắc, mùi, vị, tính tan). Thí nghiệm đốt giấy.
Slide 3: Biến đổi hoá học dưới tác dụng của nhiệt độ
- Tiêu đề: Tác động của nhiệt năng đến chất.
- Nội dung chính: Hiện tượng than củi bị cháy thành tro; Thí nghiệm đun nóng đường trắng chuyển thành ca-ra-men màu nâu vị đắng.
Slide 4: Hiện tượng gỉ sét trong thực tế
- Tiêu đề: Sự gỉ sét của kim loại.
- Nội dung chính: Đinh sắt, hàng rào sắt bị biến đổi màu sắc, thối mục ngoài không khí ẩm; Biện pháp bảo vệ: Sơn phủ bảo vệ bề mặt, bôi dầu mỡ.
Slide 5: Phân biệt biến đổi hoá học và biến đổi vật lí
- Tiêu đề: Biến đổi hoá học vs Biến đổi vật lí.
- Nội dung chính: So sánh nước bay hơi/nến nóng chảy (giữ nguyên chất) với sắt gỉ/vật chất bị cháy (tạo chất mới).
Slide 6: Tổng kết & Vận dụng
- Tiêu đề: Em đã học và Em có thể.
- Nội dung chính: Định nghĩa cốt lõi; Giải thích hiện tượng thực tế (món ăn bị cháy khét có màu đen và mùi khét).