Giáo án NLS Khoa học 5 kết nối Bài 5: Sự biến đổi hoá học của chất

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: HS tham gia trò chơi kết nối vào bài học

b. Cách tiến hành: 

- GV tổ chức cho HS chơi trò “Nhà ảo thuật tài ba”: 

+ GV cho HS 1 tờ giấy và yêu cầu HS: Nêu cách làm biến đổi tờ giấy đó.

+ Ai có nhiều ý tưởng hơn và nhanh nhất sẽ được thưởng. 

- GV yêu cầu: Mỗi nhóm hãy dùng Camera của máy tính bảng/điện thoại, quay một đoạn video ngắn (15 giây) ghi lại hành động biến đổi tờ giấy của nhóm mình (như vò nát, cắt, hoặc tô màu) và chiếu lên Tivi lớp học.

- GV đặt câu hỏi: Trong các cách biến đổi tờ giấy vừa nêu thì cách nào xảy ra sự biến đổi hóa học? Vì sao? 

- GV nhận xét, khen ngợi HS tham gia trò chơi. 

- GV dẫn dắt vào bài học mới: Bài học ngày hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một số ví dụ về biến đổi hóa học trong cuộc sống. Chúng ta cùng vào Bài 5 – Sự biến đổi hóa học của chất – Tiết 2. 

- HS tham gia trò chơi.

- HS nghĩ ra cách biến đổi tờ giấy:Cắt tờ giấy thành nhiều mảnh vụn hoặc các mẩu giấy nhỏ; tô màu tờ giấy thành màu khác; gấp tờ giấy thành hình máy bay; ngâm tờ giấy vào nước; đốt tờ giấy thành tro,... 

- HS thao tác tạo nội dung số ở định dạng đơn giản (quay video), biết cách dùng thiết bị để ghi lại sản phẩm thực tế một cách sinh động.

- HS trả lời: Trong các cách đó thì việc đốt tờ giấy thành tro là sự biến đổi hóa học vì ban đầu tờ giấy có màu trắng, hình chữ nhật; sau khi đốt cháy nó có màu đen, không có hình dạng xác định. 

- HS lắng nghe.

- HS lắng nghe, ghi tên bài mới. 

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

2. MỘT SỐ VÍ DỤ VỀ BIẾN ĐỔI HÓA HỌC TRONG CUỘC SỐNG

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự biến đổi hóa học của đinh sắt

a. Mục tiêu: HS trình bày được sự biến đổi hóa học của đinh sắt.

b. Cách tiến hành: 

- GV yêu cầu HS quan sát hình 6, đọc thông tin SGK trang 23 về đinh sắt, thảo luận nhóm đôi và cho biết:

+ Sự thay đổi của đinh sắt sau khi bị gỉ.

+ Biến đổi nào diễn ra đối với đinh sắt?  

- GV mời đại diện 2 nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác nhận xét và bổ sung.

- GV nhận xét và chốt kiến thức: Biến đổi hóa học đã diễn ra đối với đinh sắt. 

- HS quan sát hình 6, đọc thông tin về đinh sắt, hoạt động nhóm đôi. 

- Đại diện nhóm trình bày:

+ Sau khi bị gỉ đinh sắt chuyển sang màu nâu đỏ, dễ bị gãy.

+ Biến đổi hóa học đã diễn ra với đinh sắt vì sau một thời gian sắt đã hình thành chất mới có màu và tính chất khác.  

- HS lắng nghe và ghi nhớ kiến thức. 

Hoạt động 2: Tìm hiểu một số ví dụ đơn giản gần gũi với cuộc sống về biến đổi hóa học

a. Mục tiêu: HS trình bày được một số ví dụ đơn giản gần gũi với cuộc sống về biến đổi hóa học.  

b. Cách tiến hành: 

- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm 4: Nêu ví dụ mà em biết về biến đổi hóa học của chất trong đời sống hằng ngày.

- GV giao nhiệm vụ sáng tạo số: Thay vì viết vào giấy A0, các nhóm hãy sử dụng phần mềm Canva hoặc PowerPoint để thiết kế một Slide/Poster nhỏ liệt kê các ví dụ về biến đổi hóa học kèm hình ảnh minh họa cho sinh động nhé! 

- GV mời đại diện 1 nhóm trình bày kết quả, các nhóm còn lại lắng nghe và nhận xét. 

- GV cho HS xem một số hình ảnh về sự biến đổi hóa học của chất trong đời sống hằng ngày:

Đốt than

Đun đường thành ca-ra-men

Trộn vữa xi măng

- GV nhận xét, cho HS đọc thêm thông tin mục “Em có biết” về găng tay “tự phồng”. 

- GV chốt kiến thức: Xung quanh chúng ta có rất nhiều sự biến đổi hóa học, chúng ta cần biết để vận dụng vào trong đời sống hằng ngày.

- HS làm việc theo nhóm. 

- HS thao tác trên ứng dụng thiết kế đồ họa/trình chiếu, làm quen với việc định dạng văn bản số, chèn ảnh để tạo ra sản phẩm báo cáo khoa học, trực quan.

- HS trình bày: Đốt than củi thành than, đun đường thành ca-ra-men, trộn vữa xi măng, đốt giấy, đồ dùng bằng sắt bị ô-xi-hóa, gạo nấu thành cơm, trứng tráng,...   

- HS quan sát hình ảnh. 

- HS lắng nghe và đọc thông tin mục “Em có biết”. 

- HS lắng nghe và ghi nhớ kiến thức. 

3.1.CB2a: HS xác định được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung số ở định dạng đơn giản thông qua việc sử dụng phần mềm Canva/ PowerPoint để thiết kế bảng liệt kê các ví dụ.

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS củng cố lại những kiến thức đã được học trong bài. 

b. Cách tiến hành:

- GV chia lớp thành các nhóm từ 4 – 6 HS thảo luận và trả lời các câu hỏi trắc nghiệm.

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot/Azota/Google Forms hoặc trang web kenhhoctap.edu.vn

- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS chơi và làm bài tập:

(câu hỏi đính kèm ở phần Phụ lục)

- GV mời đại diện nhóm giải thích lí do chọn đáp án dựa trên thống kê của phần mềm.

- GV nhận xét, chốt đáp án và bảng xếp hạng.

- Kết thúc trò chơi, GV nhận xét chung, công bố nhóm chiến thắng và tuyên dương.

- HS tham gia trò chơi.

- HS dùng thiết bị nhóm truy cập và đọc câu hỏi trên màn hình thiết bị.

- HS thảo luận và bấm chọn đáp án đúng nhất trên máy.

- HS trình bày. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe.

2.1.CB2a: HS lựa chọn và sử dụng công nghệ số đơn giản (ứng dụng trắc nghiệm) để tương tác, tham gia trò chơi ôn tập kiến thức.

1.2.CB2a: HS phát hiện được độ tin cậy, phân tích dữ liệu chữ trên màn hình thiết bị để đánh giá và chọn ra đáp án trắc nghiệm chính xác nhất.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

1. Vận dụng 1 – SGK trang 24

a. Mục tiêu: HS giải thích được sự biến đổi hóa học khi đun đường thành ca-ra-men. 

b. Cách tiến hành:

- GV yêu cầu HS: Quan sát hình 8 và cho biết biến đổi nào đã xảy ra khi đun đường (hình 8a) thành ca-ra-men (hình 8b). Giải thích. 

- GV mời đại diện 1 HS trình bày câu trả lời, các HS còn lại lắng nghe và nhận xét, 

- GV nhận xét và chốt đáp án đúng

- HS quan sát hình 8, suy nghĩ trả lời. 

- HS trả lời: Biến đổi hóa học đã xảy ra vì có sự hình thành chất mới: đường (màu trắng, vị ngọt) chuyển thành chất khác (màu vàng, vị đắng và ngọt dịu). 

- HS lắng nghe, chữa bài. 

2. Vận dụng 2 – SGK trang 24

a. Mục tiêu: HS giải thích được sự biến đổi hóa học khi cửa sắt để lâu ngày bị gỉ. 

b. Cách tiến hành:

- GV yêu cầu HS quan sát hình 9 và cho biết:

+ Cửa sắt bị biến đổi hóa học như thế nào?

+ Người ta thường làm gì để ngăn ngừa sự biến đổi hóa học của các vật làm bằng sắt?

- GV mời 1 HS trình bày câu trả lời, các HS khác lắng nghe và nhận xét.

- GV yêu cầu: Các em hãy dùng thiết bị kết nối mạng, mở Google Tìm kiếm (Google Search) tra cứu từ khóa: 'Các biện pháp đơn giản chống gỉ sét cho cổng sắt'. Ghi chú lại 2 biện pháp để báo cáo nhé!

- GV nhận xét và chốt lại câu trả lời đúng. 

- HS quan sát hình 9, suy nghĩ câu trả lời.

- HS trả lời: 

+ Cửa sắt chuyển sang màu nâu đỏ.

+ Người ta thường sơn hoặc bôi dầu mỡ lên vật bằng sắt để chống gỉ.   

- HS thực hành kỹ năng nhập từ khóa, tìm kiếm, duyệt và chọn lọc thông tin trên Internet để thu thập kiến thức ứng dụng thực tiễn vào đời sống.

- HS lắng nghe và chữa bài. 

1.1.CB2b: HS tìm được dữ liệu, thông tin thông qua tìm kiếm đơn giản trong môi trường số (sử dụng Google Search) để tra cứu các biện pháp chống gỉ sét cho vật dụng bằng sắt.

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học theo nội dung “Em đã học”.

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ                                                     

- Ôn tập kiến thức đã học.

- Về nhà tìm hiểu nội dung Bài 6: Ôn tập chủ đề chất.    

- HS lắng nghe, ghi nhớ. 

- HS lắng nghe, rút kinh nghiệm.

- HS lắng nghe và thực hiện. 

- HS lắng nghe và chuẩn bị cho tiết học sau.

Tên nhóm:.........................................

PHIẾU BÀI TẬP

Biến đổi hóa học khi đốt cháy giấy

PHIẾU BÀI TẬP – PHẦN LUYỆN TẬP

BÀI 5: SỰ BIẾN ĐỔI HÓA HỌC CỦA CHẤT

Câu 1: Biến đổi nào thường xảy ra khi chất này biến đổi thành chất khác, thể hiện qua sự thay đổi về màu sắc, mùi, vị,…?

A. Biến đổi vật lí.

B. Biến đổi hóa học.

C. Biến đổi sinh học.

D. Biến đổi quang học. 

Câu 2: Trường hợp nào dưới đây xảy ra sự biến đổi hóa học?

A. .

B. .

C. .

D. .

Câu 3: Trường hợp nào trong các hình dưới đây có sự biến đổi hóa học?

A. .

B. .

C. .

D. .

Câu 4: Trường hợp nào dưới đây không có sự biến đổi hóa học?

A. .

B. .

C. .

D. .

Câu 5: Hiện tượng nào dưới đây không có sự biến đổi hóa học?

A. Đường cháy thành than.

B. Sữa chua lên men.

C. Đá tan chảy khi để ra ngoài tủ lạnh.

D. Cơm để lâu bị ôi thiu.