Quyền: Được hưởng thụ và tiếp cận các giá trị di sản văn hoá; tham gia nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn và phát huy giá trị di sản; khiếu nại, tố cáo các hành vi xâm phạm, huỷ hoại di sản.
Nghĩa vụ: Tôn trọng, giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hoá; tuân thủ quy định pháp luật; thông báo kịp thời, giao nộp di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia tìm được cho cơ quan có thẩm quyền.
Ví dụ: Ông S phát hiện một chiếc bình cổ trong lúc dọn dẹp vệ sinh tại khu di tích lịch sử địa phương và chủ động báo cáo với chính quyền xã.

2. Trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên

Quyền: Được sống trong môi trường trong lành; khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên theo quy định; tham gia giám sát, khiếu nại, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về môi trường.
Nghĩa vụ: Tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên; tôn trọng quyền bảo vệ môi trường của người khác; chi trả, bồi thường thiệt hại, khắc phục và xử lý ô nhiễm nếu gây ra sự cố.
Ví dụ: Cơ sở chế biến thực phẩm của anh Q lắp đặt hệ thống lọc nước thải đạt chuẩn kỹ thuật trước khi xả ra môi trường xung quanh.

Bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên là quyền lợi thiết thực gắn liền với chất lượng cuộc sống, đồng thời là nghĩa vụ bắt buộc của mọi công dân.
Công dân có trách nhiệm tôn trọng, bảo vệ di sản văn hoá và có nghĩa vụ giao nộp các cổ vật, di vật tìm thấy cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Mọi người đều có quyền sống trong môi trường trong lành và có trách nhiệm giữ gìn vệ sinh chung, phân loại rác thải tại nguồn.
Việc khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên phải đi đôi với bảo vệ, tái tạo và tuân thủ đúng định mức, quy định của pháp luật.
Pháp luật nghiêm cấm các hành vi huỷ hoại di sản, xả thải chưa qua xử lý, khai thác tài nguyên trái phép và che giấu các hành vi gây ô nhiễm môi trường.

Slide 1: Tiêu đề
- Nội dung: Bài 13: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
Slide 2: Quyền và nghĩa vụ bảo vệ di sản văn hoá
- Nội dung: Quyền tiếp cận, hưởng thụ các giá trị văn hoá; nghĩa vụ giữ gìn, tôn trọng di sản và trách nhiệm giao nộp cổ vật khi phát hiện.
Slide 3: Quyền của công dân về môi trường và tài nguyên
- Nội dung: Quyền được sống trong môi trường trong lành; quyền khai thác, sử dụng tài nguyên hợp pháp.
Slide 4: Nghĩa vụ bảo vệ môi trường và tài nguyên
- Nội dung: Tuân thủ các quy định bảo vệ môi trường; nghĩa vụ khắc phục, bồi thường thiệt hại nếu gây ô nhiễm.
Slide 5: Các hành vi bị nghiêm cấm
- Nội dung: Phá hoại cổ vật; xả thải trực tiếp ra tự nhiên; khai thác tài nguyên trái phép; che giấu hành vi hủy hoại môi trường.
Slide 6: Bài tập tình huống & Vận dụng
- Nội dung: Phân tích một số tình huống thực tế về hành vi bảo vệ hoặc xâm phạm di sản, môi trường; liên hệ trách nhiệm bản thân trong việc phân loại rác thải.