Giáo án NLS Kinh tế pháp luật 12 kết nối Bài 13: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 13: QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CÔNG DÂN TRONG
BẢO VỆ DI SẢN VĂN HOÁ, MÔI TRƯỜNG VÀ 
TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
(3 tiết) 

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nêu được một số quy định cơ bản của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
• Tự giác thực hiện các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên bằng những hành vi phù hợp. 
• Phân tích, đánh giá được các hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên trong một số tình huống đơn giản thường gặp; nhận biết được tác hại, hậu quả của hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

2. Năng lực

Năng lực chung:

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Chủ động thực hiện các nhiệm vụ được giao và bày tỏ được ý kiến.
• Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích được các thông tin, trường hợp trong bài học và thực tiễn cuộc sống liên quan đến quyền và nghĩa vụ của công dân trong học tập.

Năng lực đặc thù:

• Điều chỉnh hành vi: Phân tích, đánh giá được các hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong bbảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên trong một số tình huống đơn giản thường gặp; Tự giác thực hiện các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên bằng những hành vi phù hợp.
• Phát triển bản thân: Thực hiện được và vận động, giúp đỡ người khác thực hiện được các quy định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
• Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Vận dụng được các kiến thức về quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên để phân tích, đánh giá, xử lí các tình huống có liên quan trong thực tiễn cuộc sống.

Năng lực số (NLS):

• [6.2.NC1a]: Phát triển/Tối ưu hóa việc sử dụng các công cụ AI để giải quyết vấn đề cụ thể (tìm kiếm, trích xuất văn bản luật, lên ý tưởng tuyên truyền).
• [6.3.NC1a]: Đánh giá được độ chính xác và tin cậy của các hệ thống AI (đối chiếu luật do AI cung cấp với cơ sở dữ liệu pháp luật chính thức).
• [5.2.NC1b]: Áp dụng được các công cụ số khác nhau (Kahoot, Quizizz) để giải quyết nhu cầu tương tác và kiểm tra đánh giá.
• [2.4.NC1a]: Đề xuất và sử dụng được các công cụ số khác nhau (Padlet, Google Docs) cho quá trình hợp tác, đồng sáng tạo kiến thức.
• [3.1.NC1a]: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng đa phương tiện (Canva, CapCut) để thể hiện sản phẩm học tập.
• [2.2.NC1a]: Chia sẻ nội dung số thông qua nhiều công cụ số phù hợp để phục vụ mục đích tuyên truyền.

3. Phẩm chất

• Có trách nhiệm và trung thực trong việc chấp hành các quy định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12 – Kết nối tri thức, KHBD.
• Tranh/ảnh, clip, thông tin liên quan tới bài học.
• Máy tính, máy chiếu, bài giảng Powerpoint,... (nếu có).
• Các nền tảng số hỗ trợ giảng dạy: Mentimeter/Padlet, Quizizz/Kahoot, tài khoản AI (ChatGPT/Gemini).
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12 – Kết nối tri thức.
• Vở ghi, bút, dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
• Thiết bị thông minh có kết nối Internet (Smartphone, Tablet, Laptop).
  • Vứt rác đúng nơi quy định.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: HS có hứng thú học tập, nhu cầu tìm hiểu; dùng những kiến thức, kĩ năng cần thiết để thực hiện yêu cầu, khám phá kiến thức mới.

b. Nội dung: 

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi Mở đầu SGK tr.97: Hãy kể lại một số việc em đã làm để bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên trong cuộc sống hàng ngày.

- GV dẫn dắt vào bài học.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về những việc đã làm để bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên trong cuộc sống hàng ngày.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV yêu cầu HS xem đoạn video clip dưới đây và trả lời câu hỏi: Hãy nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp của thiên nhiên Việt Nam?

https://www.youtube.com/watch?v=zVEb-ZM21Sk

- GV yêu cầu HS đọc câu hỏi phần Mở đầu SGK tr.97 và thực hiện nhiệm vụ: Hãy kể lại một số việc em đã làm để bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên trong cuộc sống hàng ngày. 

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng hiểu biết của bản thân để thực hiện nhiệm vụ.

- HS có thể thảo luận nhóm với bạn bên cạnh.

- GV quan sát, hướng dẫn và hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện một số HS trả lời câu hỏi:

Gợi ý trả lời:

+ Sau khi xem đoạn video clip, em thấy rất tự hào vì đất nước Việt Nam sở hữu nhiều cảnh đẹp thiên nhiên hùng vĩ, tráng lệ. 

+ Những việc em đã làm để bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên là:

• Không chặt cây, bẻ cành, hái hoa.
• Luôn có ý thức sử dụng hợp lí và tiết kiệm nguồn điện, nước.
• Tham gia các chiến dịch trồng cây xanh.
• …

- Các HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét các ý kiến và đánh giá, kết luận.

- GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Bảo vệ di sản văn hoá, bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên là nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế, xã hội của Việt Nam. Để thực hiện nhiệm vụ ó có hiệu quả, bên cạnh vai trò quản lí của Nhà nước, mỗi chúng ta cần nâng cao ý thức, tích cực thực hiện các quyền và nghĩa vụ của công dân về bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên, góp phần gìn giữ và phát huy truyền thống dân tộc, tạo nên sự phát triển bền vững của đất nước. Để hiểu rõ hơn, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay - Bài 13: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên. 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nêu được một số quy định cơ bản của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá. 

- Phân tích, đánh giá được các hành vi vi phạm quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá trong một số tình huống đơn giản thường gặp; nhận biết được tác hại, hậu quả của hành vi vi phạm quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá. 

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin, trường hợp trong SGK tr.97 – 99 để trả lời các câu hỏi.

- GV rút ra kết luận về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về  quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá theo chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2. Tìm hiểu quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nêu được một số quy định cơ bản của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

- Phân tích, đánh giá được các hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo môi trường và tài nguyên thiên nhiên trong một số tình huống đơn giản thường gặp; nhận biết được tác hại, hậu quả của hành vi vi phạm quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin, trường hợp trong SGK tr.99 – 101 để trả lời các câu hỏi.

- GV rút ra kết luận về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên theo chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức hoạt động:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: 

- HS củng cố, hoàn thiện tri thức vừa khám phá về quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên. 

- HS rèn luyện kĩ năng xử lí tình huống, liên hệ thực tế nhằm điều chỉnh ý thức, hành vi của bản thân trước những vấn đề liên quan đến quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

b. Nội dung:

- GV yêu cầu HS chơi trò chơi trắc nghiệm trên nền tảng Quizizz/Kahoot.

- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân và theo nhóm, thảo luận để trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập.

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời câu hỏi trắc nghiệm, làm các bài tập phần Luyện tập và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS biết vận dụng những điều đã học để phân tích, đánh giá những vấn đề liên quan đến việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của công dân trong học tập trong cuộc sống, liên hệ với bản thân.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân thực hiện nhiệm vụ được giao.

c. Sản phẩm học tập: Bài làm của HS về những việc làm để thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên trong cuộc sống, liên hệ với bản thân. 

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS làm việc theo nhóm, hoàn thành nội dung Vận dụng (SGK – tr.102): Em hãy cùng các bạn thiết kế hoạt động tuyên truyền những người xung quanh thực hiện phân loại rác thải và tái chế rác thải thành các sản phẩm hữu ích, có lợi cho môi trường.

- GV gợi ý HS làm việc tại nhà:

+ [6.2.NC1a]: Sử dụng các công cụ AI (ChatGPT, Claude) nhập prompt yêu cầu đóng vai chuyên gia truyền thông môi trường để lên kịch bản tuyên truyền, sáng tạo các slogan bắt tai và phác thảo dàn ý nội dung (Ví dụ: "Hãy gợi ý 5 thông điệp mạnh mẽ về tái chế nhựa cho đối tượng là học sinh cấp 3").

+ [3.1.NC1a]: Dựa trên nội dung đã chọn lọc, HS áp dụng các phần mềm thiết kế chuyên dụng (Canva, CapCut) để tạo ra các sản phẩm truyền thông số đa dạng như Infographic hướng dẫn phân loại rác, Thư ngỏ điện tử, hoặc Video ngắn (Reels/TikTok) hướng dẫn tái chế.

+ [2.2.NC1a]: Để hiện thực hóa mục tiêu "tuyên truyền", các nhóm phải tiến hành chia sẻ sản phẩm số vừa tạo lên các nền tảng mạng xã hội (Fanpage Đoàn trường, Group Zalo tổ dân phố) hoặc in mã QR dán tại các thùng rác ở trường để hướng dẫn người dùng.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thực hiện nhiệm vụ theo GV đã hướng dẫn.

- GV theo dõi, động viên, hỗ trợ HS trong quá trình thực hiện.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- HS nộp sản phẩm cho GV vào tiết học tiếp theo.

- Các nhóm khác nhận xét, đánh giá.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá sản phẩm của HS.

- GV tổng kết nội dung chính và hướng dẫn HS tự đánh giá sau bài học.

* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học:

+ Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá.

+ Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên. 

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 14. Một số vấn đề chung về pháp luật quốc tế.