Khái niệm: An sinh xã hội là hệ thống các chính sách can thiệp của Nhà nước và các lực lượng xã hội thực hiện nhằm giảm mức độ nghèo đói, nâng cao năng lực tự bảo vệ của người dân và xã hội trước những rủi ro hay nguy cơ giảm hoặc mất thu nhập, bảo đảm ổn định, phát triển và công bằng xã hội.
Hệ thống chính sách an sinh xã hội cơ bản gồm:
- Chính sách hỗ trợ việc làm, thu nhập và giảm nghèo: Hỗ trợ người lao động nâng cao cơ hội tìm việc làm, tự tạo việc làm, tham gia thị trường lao động để có thu nhập tối thiểu.
- Chính sách về bảo hiểm: Hỗ trợ người dân phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro khi bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hết tuổi lao động (bao gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp).
- Chính sách trợ giúp xã hội: Bảo vệ phổ cập đối với mọi thành viên trong xã hội trên cơ sở sự tương trợ cộng đồng, chia sẻ rủi ro (trợ cấp thường xuyên cho người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ mồ côi... và trợ cấp đột xuất khi gặp thiên tai, dịch bệnh).
- Chính sách bảo đảm các dịch vụ xã hội cơ bản: Hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ tối thiểu về giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch, thông tin.
Ví dụ: Chị H là lao động tự do tham gia bảo hiểm y tế; khi không may bị tai nạn giao thông, chị được hỗ trợ thanh toán phần lớn chi phí khám chữa bệnh.

2. Vai trò của an sinh xã hội

Đối với người thụ hưởng: Hỗ trợ giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người yếu thế; bảo đảm quyền tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như giáo dục, y tế, nước sạch, nhà ở.
Đối với phát triển kinh tế - xã hội:
- Về xã hội: Giúp nâng cao hiệu quả quản lý xã hội, góp phần xóa đói giảm nghèo, giảm bớt bất bình đẳng, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa các vùng miền và nhóm dân cư.
- Về kinh tế: Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và ổn định bằng cách kích cầu tiêu dùng, tạo sự yên tâm cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Ví dụ: Năm 2022, Nhà nước hỗ trợ quà và tiền cho các đối tượng người có công, thân nhân liệt sĩ với trị giá hơn 14,4 nghìn tỉ đồng, giúp các gia đình chính sách có cuộc sống ổn định hơn.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

An sinh xã hội là chính sách can thiệp của Nhà nước nhằm hạn chế, phòng ngừa và khắc phục rủi ro cho người dân khi bị giảm hoặc mất thu nhập.
Hệ thống chính sách an sinh xã hội cốt lõi gồm bốn trụ cột: hỗ trợ việc làm/giảm nghèo, bảo hiểm, trợ giúp xã hội và bảo đảm dịch vụ xã hội cơ bản.
An sinh xã hội đóng vai trò là thước đo đánh giá sự tiến bộ và công bằng xã hội của một quốc gia.
Thực hiện tốt an sinh xã hội giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, giảm bất bình đẳng và thu hẹp khoảng cách vùng miền.
Mỗi công dân có trách nhiệm chủ động tham gia và góp phần thực hiện các chính sách an sinh xã hội tại địa phương.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề
- Tiêu đề: Bài 4: An sinh xã hội
- Nội dung chính: Tên bài học, môn học và các yêu cầu cần đạt sau bài học.
Slide 2: Khái niệm An sinh xã hội
- Tiêu đề: 1. Thế nào là an sinh xã hội?
- Nội dung chính: Định nghĩa ngắn gọn về hệ thống chính sách can thiệp của Nhà nước nhằm giảm nghèo và phòng ngừa rủi ro.
Slide 3: Bốn trụ cột chính sách an sinh xã hội
- Tiêu đề: 2. Các chính sách an sinh xã hội cơ bản
- Nội dung chính: Sơ đồ 4 nhóm: Hỗ trợ việc làm - Bảo hiểm - Trợ giúp xã hội - Dịch vụ xã hội cơ bản.
Slide 4: Vai trò của An sinh xã hội đối với người thụ hưởng
- Tiêu đề: 3. Vai trò đối với cá nhân
- Nội dung chính: Hỗ trợ việc làm, đảm bảo thu nhập tối thiểu và giúp các đối tượng yếu thế tiếp cận y tế, giáo dục.
Slide 5: Vai trò của An sinh xã hội đối với Kinh tế - Xã hội
- Tiêu đề: 4. Vai trò đối với quốc gia
- Nội dung chính: Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giảm bất bình đẳng, ổn định chính trị và thắt chặt tình đoàn kết.
Slide 6: Trách nhiệm của công dân
- Tiêu đề: 5. Trách nhiệm của học sinh
- Nội dung chính: Tìm hiểu, tuyên truyền ý nghĩa chính sách và tích cực tham gia các hoạt động an sinh tại địa phương.
Slide 7: Luyện tập & Vận dụng
- Tiêu đề: 6. Luyện tập tình huống
- Nội dung chính: Phân tích các trường hợp thực hiện chính sách an sinh trong thực tế đời sống.