Giáo án tích hợp AI Mĩ thuật 5 CĐ 1: Yếu tố tạo hình trong thực hành, sáng tạo theo chủ đề

CHỦ ĐỀ 1: YẾU TỐ TẠO HÌNH TRONG THỰC HÀNH, SÁNG TẠO THEO CHỦ ĐỀ

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Yếu tố và nguyên lí tạo hình trong tác phẩm mĩ thuật

• Yếu tố tạo hình chính: Gồm chấm, nét, hình, khối, màu sắc, đậm nhạt, chất cảm, không gian.
• Nguyên lí tạo hình cốt lõi: Cách sắp xếp các yếu tố tạo hình theo các quy luật cân bằng, tương phản, lặp lại, nhịp điệu, nhấn mạnh, chuyển động, tỉ lệ, hài hoà.
• Ví dụ tiêu biểu: Tác phẩm "Rơm, bình và bát trái cây" (tranh sơn dầu của Paul Cézanne) sử dụng xuất sắc yếu tố hình khối (khối tròn của quả táo, khối trụ của bình) kết hợp nguyên lí tương phản đậm nhạt để tạo không gian ba chiều sâu sắc.

2. Thực hành sáng tạo sản phẩm mĩ thuật 3D (Chủ đề: Doanh trại quân đội)

• Quy trình 8 bước thực hiện:
  • Bước 1: Phác thảo bố cục thể hiện ý tưởng. 
  • Bước 2: Thể hiện rõ nhân vật ở vị trí trọng tâm của sản phẩm. 
  • Bước 3: Tạo hình mái và thân nhà theo bản vẽ từ bìa các-tông. 
  • Bước 4: Liên kết các bộ phận của ngôi nhà và vẽ cửa. 
  • Bước 5: Tạo không gian, cảnh quan cho sản phẩm (ao hồ, thảm cỏ).
  • Bước 6: Tạo hình nhân vật (chú bộ đội).
  • Bước 7: Sắp xếp nhân vật vào bối cảnh theo bản vẽ và xây dựng bố cục.
  • Bước 8: Sắp xếp các hình trang trí khác và hoàn thiện sản phẩm.
• Ví dụ tiêu biểu: Mô hình doanh trại quân đội 3D hoàn chỉnh làm từ bìa các-tông tái chế, kết hợp đất nặn tạo hình chú bộ đội và giấy màu thủ công làm cây cối, cột cờ.

3. Sử dụng yếu tố tạo hình trang trí đồ vật (Hình thức in trên áo phông cũ)

• Quy trình 5 bước thực hiện:
  • Bước 1: Lựa chọn vị trí và phác thảo hình để trang trí (sử dụng yếu tố nét và mảng).
  • Bước 2: Trổ hình trang trí tạo khuôn in.
  • Bước 3: Đặt khuôn in lên áo và vẽ màu (Lưu ý: Sử dụng màu acrylic để tránh bị phai khi giặt).
  • Bước 4: Nhấc khuôn in ra khỏi áo sau khi đã vẽ kín màu.
  • Bước 5: Hoàn thiện sản phẩm.
• Ví dụ tiêu biểu: Dùng giấy bìa trổ hình cánh buồm làm khuôn, sau đó in lên ngực áo phông đỏ bằng màu acrylic trắng để tạo điểm nhấn nổi bật.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Nhận diện chính xác các yếu tố tạo hình cơ bản (chấm, nét, hình, khối, màu sắc, không gian...) và các nguyên lí tạo hình (cân bằng, tương phản, nhịp điệu...) xuất hiện trong các tác phẩm mĩ thuật kinh điển lẫn sản phẩm tự làm.
2. Làm chủ quy trình thiết kế 3D từ khâu phác thảo ý tưởng, tạo hình đơn lẻ (nhà cửa, nhân vật bằng đất nặn, bìa tái chế) đến khâu dàn dựng không gian tổng thể theo chủ đề đã chọn.
3. Ứng dụng thành thạo kĩ thuật in thủ công bằng khuôn trổ để tái chế và trang trí thẩm mỹ lên các đồ vật thông dụng hàng ngày (ví dụ như áo phông cũ) bằng chất liệu màu chuyên dụng.
4. Nắm rõ quy tắc an toàn và vệ sinh học đường: Luôn chú ý cẩn thận khi thao tác với các dụng cụ sắc, nhọn (dao rọc giấy, kéo); thực hiện thu dọn, phân loại vật liệu dư thừa sau khi hoàn thành sản phẩm.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

• Slide 1: Tiêu đề
  • Nội dung: Tên chủ đề: "Chủ đề 1: Yếu tố tạo hình trong thực hành, sáng tạo theo chủ đề" - Thông tin giáo viên và lớp học.
• Slide 2: Khám phá yếu tố và nguyên lí tạo hình
  • Nội dung: Liệt kê nhanh các yếu tố tạo hình (chấm, nét, hình, khối...) và nguyên lí tạo hình (cân bằng, tương phản...). Đính kèm ảnh minh họa tác phẩm hội họa của Tô Ngọc Vân hoặc Paul Cézanne.
• Slide 3: Ý tưởng và Chuẩn bị thực hành 3D
  • Nội dung: Tiêu chí lựa chọn hình ảnh, lên ý tưởng sắp xếp nhân vật/không gian và các lưu ý an toàn khi sử dụng dụng cụ sắc nhọn.
• Slide 4: Quy trình 8 bước tạo hình doanh trại quân đội (Phần 1)
  • Nội dung: Tóm tắt ngắn từ Bước 1 đến Bước 4 (Từ phác thảo ý tưởng đến dựng khung nhà từ bìa các-tông).
• Slide 5: Quy trình 8 bước tạo hình doanh trại quân đội (Phần 2)
  • Nội dung: Tóm tắt ngắn từ Bước 5 đến Bước 8 (Tạo không gian cảnh quan, tạo hình nhân vật chú bộ đội và hoàn thiện bố cục).
• Slide 6: Trang trí đồ vật bằng hình thức in
  • Nội dung: Quy trình 5 bước in hình lên áo phông cũ bằng màu acrylic thông qua khuôn trổ giấy.
• Slide 7: Trưng bày và Chia sẻ sản phẩm
  • Nội dung: Gợi ý 3 câu hỏi thảo luận: Yếu tố/nguyên lí tạo hình chủ đạo nào đã dùng? Bạn thích sản phẩm nào nhất? Vì sao?
• Slide 8: Tổng kết & Dặn dò
  • Nội dung: Ghi nhớ kiến thức cốt lõi của chủ đề và hướng dẫn chuẩn bị học cụ cho bài học tiếp theo.