Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 10 Bài 6: Thảo luận về một vấn đề xã hội có ý kiến khác nhau

BÀI 6: NGUYỄN TRÃI – “DÀNH CÒN ĐỂ TRỢ DÂN NÀY”

NÓI VÀ NGHE: THẢO LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ XÃ HỘI CÓ Ý KIẾN KHÁC NHAU

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

• Yêu cầu đối với bài nói và nghe:
  • Xác định rõ vấn đề xã hội được đưa ra thảo luận.
  • Nêu nhận xét, đánh giá thỏa đáng về ý kiến của người khác.
  • Trình bày ý kiến bản thân rõ ràng thông qua góc nhìn riêng, phân tích và đánh giá cụ thể.
  • Tôn trọng đối thoại để cùng tìm kiếm tiếng nói chung về vấn đề bàn luận.
• Quy trình chuẩn bị:
  • Lựa chọn đề tài: Chọn vấn đề gần gũi, thiết thực với môi trường học đường, thu hút sự quan tâm và có nhiều góc nhìn khác nhau. Ví dụ tiêu biểu: Việc dùng xen tiếng nước ngoài trong giao tiếp thông thường.
  • Tìm ý và sắp xếp ý: Trả lời các câu hỏi gợi ý về lý do quan tâm, các góc nhìn khác biệt và mong muốn trao đổi để làm cơ sở thúc đẩy đối thoại thành công.
  • Xác định từ ngữ then chốt: Định hình mạch lập luận bằng các cụm từ như "theo quan điểm của tôi", "góc nhìn khác biệt", "quan điểm chung".
  • Sử dụng phương tiện hỗ trợ: Chuẩn bị tranh ảnh, biểu đồ, hoặc trích đoạn phim tài liệu ngắn để minh họa trực quan.
  • Chuẩn bị nghe: Tìm hiểu trước đề tài, xác định quan điểm cá nhân và suy đoán các ý kiến khác cùng hệ thống lí lẽ của họ.
• Thực hành thảo luận:
  • Người nói: Giới thiệu vấn đề, tóm lược các ý kiến trái chiều, dùng lí lẽ và bằng chứng thuyết phục để bảo vệ quan điểm cá nhân, đồng thời khái quát những điểm chung để thống nhất.
  • Người nghe: Tập trung lắng nghe, ghi chép các ý kiến muốn trao đổi và chủ động chuẩn bị nội dung phản hồi.
• Đánh giá hiệu quả thảo luận:
  • Người nói và người nghe tự đánh giá dựa trên: mức độ bám sát vấn đề, tính thỏa đáng khi nhận xét ý kiến khác, thái độ tôn trọng/cầu thị, và việc sử dụng hiệu quả phương tiện phi ngôn ngữ kết hợp điều chỉnh giọng điệu.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Mục tiêu cốt lõi: Thảo luận không chỉ để bày tỏ quan điểm cá nhân mà quan trọng là phải nắm bắt, đánh giá được các góc nhìn khác biệt để cùng tìm ra tiếng nói chung.
2. Tương tác tích cực: Người nói cần hướng về người cùng thảo luận với tinh thần cầu thị; người nghe cần chủ động ghi chép để phản hồi một cách tôn trọng.
3. Kỹ năng định hình lập luận: Sử dụng linh hoạt các từ ngữ then chốt để phân định rõ ràng các luồng quan điểm khác nhau trong cuộc thoại.
4. Kết hợp đa phương tiện: Tích hợp hiệu quả các công cụ trực quan (biểu đồ, hình ảnh) và phương tiện phi ngôn ngữ để tăng sức thuyết phục.
5. Tiêu chuẩn đánh giá: Cuộc thảo luận thành công khi người tham gia bám sát vấn đề, nhận xét thỏa đáng các ý kiến và biết điều chỉnh giọng điệu phù hợp với không khí đối thoại.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề chuyên đề
  • Nội dung chính: Thảo luận về một vấn đề xã hội có ý kiến khác nhau (Ngữ văn 11 - Kết nối tri thức).
• Slide 2: Yêu cầu cần đạt
  • Nội dung chính: Xác định rõ vấn đề; Trình bày góc nhìn riêng; Nhận xét thỏa đáng ý kiến khác; Tôn trọng đối thoại để tìm tiếng nói chung.
• Slide 3: Thiết lập bước chuẩn bị nói
  • Nội dung chính: Cách lựa chọn đề tài thiết thực; Bộ câu hỏi gợi ý tìm ý; Xác định các từ ngữ then chốt định hình lập luận.
• Slide 4: Kỹ năng chuẩn bị nghe & Phương tiện hỗ trợ
  • Nội dung chính: Tìm hiểu đề tài trước khi nghe; Dự đoán luận điểm đối lập; Chuẩn bị phương tiện minh họa (tranh ảnh, biểu đồ, video).
• Slide 5: Phân vai trong thực hành thảo luận
  • Nội dung chính: Nhiệm vụ của Người nói (Giới thiệu - Tóm lược ý kiến khác - Thuyết phục - Thống nhất) và Người nghe (Lắng nghe - Ghi chép - Chuẩn bị trao đổi).
• Slide 6: Tiêu chí đánh giá & Hoàn thiện
  • Nội dung chính: Bảng tiêu chí đánh giá chéo (Bám sát vấn đề, Nhận xét thỏa đáng, Tinh thần cầu thị, Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ và giọng điệu).