Lỗi lặp từ (Điệp ngữ vụng về): Một từ ngữ được sử dụng lặp lại nhiều lần trong câu/đoạn khiến câu văn nặng nề, rườm rà.
- Cách sửa: Bỏ từ ngữ bị lặp hoặc thay bằng đại từ/từ đồng nghĩa.
- Ví dụ lỗi: "Có lẽ thơ hai-cư dường như là thể thơ kiệm lời bậc nhất" → Sửa lại: "Có lẽ hai-cư là thể thơ kiệm lời bậc nhất." (bỏ "dường như là").
Dùng từ không đúng nghĩa: Sử dụng từ ngữ mà không hiểu rõ bản chất, đặc biệt là thành ngữ, từ Hán Việt hoặc thuật ngữ khoa học.
- Cách sửa: Tra cứu và sử dụng thường xuyên từ điển tiếng Việt, từ điển Hán Việt.
Dùng từ không đúng phong cách ngôn ngữ: Lựa chọn từ ngữ không phù hợp với ngữ cảnh hoặc loại văn bản (ví dụ: đưa khẩu ngữ vào văn bản trang trọng).
- Ví dụ lỗi: "Bài thơ có nhiều lỗi diễn đạt hơi bị lạ..." → Sửa lại: "Bài thơ có nhiều lỗi diễn đạt khác lạ so với ngôn ngữ thông thường." (thay "hơi bị lạ").

2. Lỗi về trật tự từ trong câu

Định nghĩa: Thay đổi vị trí sắp xếp giữa các từ/cụm từ làm sai lệch cấu trúc cú pháp hoặc ý nghĩa câu.
- Quy tắc chuẩn: Trong giao tiếp thông thường, từ ngữ phải sắp xếp đúng quy tắc ngữ pháp tiếng Việt.
- Ví dụ lỗi: "Bài thơ đã thi vị miêu tả khung cảnh mùa xuân làng quê" → Sửa lại: "Bài thơ đã thi vị hóa khung cảnh mùa xuân làng quê."
Lưu ý đảo ngữ trong văn học: Cần phân biệt lỗi trật tự từ với biện pháp tu từ đảo ngữ (chủ đích thay đổi trật tự từ để nhấn mạnh, tăng hiệu quả nghệ thuật).
- Ví dụ nghệ thuật: "Lom khom dưới núi tiều vài chú" (Bà Huyện Thanh Quan).

Nguyên tắc mạch lạc: Dùng từ và sắp xếp trật tự từ là nền tảng cốt lõi để câu văn diễn đạt đúng, đủ và rõ nghĩa, tránh gây hiểu lầm cho người đọc.
Nhận diện lỗi lặp: Phân biệt rõ lỗi lặp từ do vụng về (lỗi ngữ pháp) với biện pháp tu từ điệp ngữ (có dụng ý nghệ thuật rõ ràng).
Phù hợp ngữ cảnh: Từ ngữ được chọn phải đảm bảo tính thống nhất về phong cách (không trộn lẫn khẩu ngữ sinh hoạt vào văn bản nghị luận, khoa học).
Quy tắc trật tự từ: Trật tự từ trong tiếng Việt có tính cố định cao (chỉ cần đổi chỗ "hộp sữa" thành "sữa hộp" hay "viên thuốc" thành "thuốc viên" là nghĩa đã thay đổi).
Ranh giới nghệ thuật: Hiểu và tôn trọng quyền sáng tạo của nhà thơ khi sử dụng phép đảo ngữ pháp quy định nhằm tạo nhịp điệu và làm nổi bật hình tượng nghệ thuật.

Slide 1: Tiêu đề
- Tiêu đề: Thực hành tiếng Việt: Lỗi dùng từ, lỗi về trật tự từ và cách sửa.
Slide 2: Lỗi lặp từ và cách khắc phục
- Tiêu đề: Lỗi lặp từ (Điệp ngữ vụng về).
- Nội dung: Định nghĩa lỗi. Tác hại: Câu văn rườm rà, nặng nề. Giải pháp: Lược bỏ hoặc dùng từ đồng nghĩa thay thế.
Slide 3: Lỗi dùng từ sai nghĩa và sai phong cách
- Tiêu đề: Dùng từ sai nghĩa & Sai phong cách.
- Nội dung: Nguyên nhân: Hiểu sai từ Hán Việt/thành ngữ; dùng từ khẩu ngữ trong bài viết trang trọng. Giải pháp: Tra từ điển, lựa chọn từ hợp ngữ cảnh.
Slide 4: Lỗi về trật tự từ trong câu
- Tiêu đề: Lỗi trật tự từ.
- Nội dung: Quy tắc ngữ pháp tiếng Việt. Hậu quả khi sắp xếp sai: Câu mơ hồ hoặc sai nghĩa. Ví dụ minh họa.
Slide 5: Biện pháp tu từ đảo ngữ trong văn thơ
- Tiêu đề: Đảo ngữ - Nghệ thuật hay Lỗi?
- Nội dung: Khái niệm đảo ngữ. Mục đích: Nhấn mạnh hình ảnh, tạo nhạc điệu. Ví dụ trong Truyện Kiều và thơ Thơ mới.
Slide 6: Luyện tập thực hành sửa lỗi
- Tiêu đề: Thực hành sửa lỗi nhanh.
- Nội dung: Đưa ra các câu văn mắc lỗi từ ngữ/trật tự từ trong bài làm của học sinh. Phân tích nguyên nhân và đưa ra phương án sửa tối ưu.