Định nghĩa: Là loại văn khắc trên bia đá, gồm nhiều thể khác nhau, dùng để ghi chép những sự kiện quan trọng hoặc tên tuổi, sự nghiệp của những người có công đức lớn nhằm lưu truyền cho hậu thế.
Ví dụ: Văn bản "Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất niên hiệu Đại Bảo thứ ba (1442)" khắc tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

2. Vai trò của hiền tài đối với quốc gia (Luận điểm cốt lõi)

Quy tắc/Mối quan hệ:"Hiền tài là nguyên khí của quốc gia". Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao; nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp. Vì vậy, việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí là công việc cốt lõi đầu tiên của các đấng thánh đế minh vương.
Ví dụ tiêu biểu: Các triều đại vua anh minh thời Hậu Lê luôn chú trọng đề cao khoa danh, ban ân rất lớn cho kẻ sĩ (nêu tên ở tháp Nhạn, ban danh hiệu Long hổ, bày tiệc Văn hỉ).

3. Mục đích và ý nghĩa của việc dựng bia ghi danh

Mục đích cốt lõi:
- Khuyến khích hiền tài: Khiến kẻ sĩ trông vào mà phấn chấn, tự trọng tấm thân, gắng sức báo đáp triều đình.
- Răn đe kẻ ác, phòng ngừa gian ác: Giúp người thiện lấy đó làm gương, người ác lấy đó làm răn, chỉ lối tương lai, ngăn chặn sự suy thoái đạo đức của hàng ngũ quan lại.
- Củng cố mệnh mạch quốc gia: Làm cho danh tiếng lưu truyền lâu dài, củng cố sự vững bền của đất nước.
Ví dụ tiêu biểu: Kẻ sĩ khi nhìn thấy tấm bia đá ghi danh sẽ tự rèn giũa danh tiếng, không dám làm điều làm nhục đến tổ tiên hay rơi vào hàng ngũ bọn gian ác.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Tư tưởng chiến lược về nhân tài: Khẳng định hiền tài (người có tài năng và phẩm hạnh nổi bật) là giá trị cốt lõi, quyết định sự thịnh suy, tồn vong của một đất nước.
Chính sách trọng dụng của triều đại: Nêu bật những điển lễ ưu đãi của triều đình đối với người đỗ đạt, từ đó khẳng định việc dựng bia tôn vinh là việc làm hoàn toàn xứng đáng và cần thiết.
Mục đích giáo huấn sâu sắc: Việc khắc bia không chỉ để vinh danh cá nhân đỗ đạt mà quan trọng hơn là để răn đe kẻ xấu, cổ vũ người tốt, tạo động lực rèn luyện đạo đức cho thế hệ mai sau.
Mạch lập luận thuyết phục: Khởi đầu bằng một chân lý khách quan làm tiền đề, tiếp theo bằng các bằng chứng thực tiễn về sự ưu đãi của triều đình, và kết thúc bằng việc nêu rõ ý nghĩa lâu dài của việc dựng bia.
Nghệ thuật văn nghị luận đặc sắc: Ngôn ngữ trang trọng, trang nghiêm, lập luận chặt chẽ, kết hợp hài hòa giữa tư cách của một người truyền đạt thánh ý (vua) và tư cách một kẻ sĩ được trọng dụng (thấu hiểu tâm lý, nghĩa vụ của trí thức).

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

Slide 1: Tiêu đề bài học
- Tiêu đề: Văn bản 1: Hiền tài là nguyên khí của quốc gia (Thân Nhân Trung).
- Nội dung: Giới thiệu chung về tác giả và hoàn cảnh ra đời của bài văn bia (năm 1484).
Slide 2: Khái niệm Văn bia & Thể loại
- Tiêu đề: Tìm hiểu chung về Thể loại Văn bia.
- Nội dung: Định nghĩa văn bia; Đặc điểm của văn nghị luận thời trung đại (giàu tính chính luận, tư tưởng nhân văn sâu sắc).
Slide 3: Tư tưởng cốt lõi về "Hiền tài"
- Tiêu đề: Hiền tài – Nguyên khí quốc gia.
- Nội dung: Định nghĩa hiền tài và nguyên khí; Mối quan hệ biện chứng giữa chất lượng nhân tài và sự thịnh suy của đất nước.
Slide 4: Chính sách khuyến khích hiền tài của triều đình
- Tiêu đề: Những đặc ân đối với kẻ sĩ.
- Nội dung: Liệt kê các danh hiệu, khoa danh, yến tiệc mà triều đình ban tặng nhằm tôn vinh những người đỗ đạt.
Slide 5: Mục đích và Ý nghĩa dựng bia tiến sĩ
- Tiêu đề: Giá trị của những tấm bia đá.
- Nội dung: Hướng tới 3 đích đến: Khuyến khích người hiền – Răn đe kẻ ác – Củng cố mệnh mạch quốc gia lâu dài.
Slide 6: Tổng kết Nghệ thuật Thuyết phục & Ý nghĩa thời đại
- Tiêu đề: Giá trị tổng kết bài học.
- Nội dung: Kết cấu lập luận chặt chẽ, ngôn từ sắc bén; Bài học lịch sử về việc thu hút, trọng dụng nhân tài trong bối cảnh xã hội ngày nay.