Giáo án tích hợp AI Sinh học 11 Bài 21: Thực hành Bấm ngọn, tỉa cành; xử lí kích thích tố và tính tuổi cây

BÀI 21: THỰC HÀNH: BẤM NGỌN, TỈA CÀNH; XỬ LÍ  KÍCH THÍCH TỐ VÀ TÍNH TUỔI CÂY

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Bấm ngọn, tỉa cành

• Nguyên tắc: Loại bỏ ưu thế đỉnh (do hormone auxin tạo ra ở đỉnh ngọn) để kích thích các chồi bên phát triển.

• Cách thực hiện: Ngắt bỏ chồi đỉnh hoặc cắt tỉa cành sâu bệnh, cành mọc dày để tập trung dinh dưỡng nuôi quả/thân chính.

• Ví dụ: Bấm ngọn cây bầu, bí để kích thích ra nhiều nhánh phụ, tăng năng suất quả.

2. Xử lí kích thích tố (Hormone)

• Nguyên tắc: Sử dụng hormone ngoại sinh (Gibberellin, Auxin, Ethylene...) với nồng độ thích hợp để điều khiển tốc độ sinh trưởng và phát triển.

• Cách thực hiện: Phun dung dịch, bôi vào vết cắt hoặc ngâm hạt giống trong dung dịch hormone.

• Ví dụ: Xử lí hạt giống bằng Gibberellin để kích thích nảy mầm nhanh và đồng đều.

3. Tính tuổi cây

• Nguyên tắc: Dựa vào các vòng gỗ (vòng sinh trưởng) xuất hiện do hoạt động của tầng sinh mạch theo mùa.

• Công thức: Số vòng gỗ = Số tuổi của cây (đối với cây ở vùng khí hậu có mùa rõ rệt).

• Ví dụ: Đếm các vòng tròn đồng tâm trên mặt cắt ngang của thân cây gỗ để xác định tuổi.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Ưu thế đỉnh: Là hiện tượng chồi đỉnh ức chế sự phát triển của chồi bên; bấm ngọn giúp xóa bỏ sự ức chế này.

2. Ứng dụng kỹ thuật: Bấm ngọn và tỉa cành là phương pháp cơ học đơn giản nhưng hiệu quả để định hình tán cây và tăng năng suất cây trồng.

3. Điều khiển bằng hormone: Đòi hỏi sự chính xác về nồng độ; nồng độ cao có thể gây ức chế hoặc gây độc cho cây thay vì kích thích.

4. Vòng gỗ: Chỉ rõ nét ở các cây vùng ôn đới hoặc nhiệt đới có mùa khô/lạnh; với cây vùng nhiệt đới quanh năm ẩm, việc tính tuổi bằng vòng gỗ khó chính xác hơn.

5. Mục tiêu thực hành: Rèn luyện kỹ năng quan sát, thao tác nông nghiệp và khả năng phân tích dữ liệu sinh học trên mẫu vật thật.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX 

• Slide 1: Tiêu đề bài học

  • Bài 21: Thực hành: Bấm ngọn, tỉa cành; xử lí kích thích tố và tính tuổi cây.

• Slide 2: Kỹ thuật bấm ngọn, tỉa cành

  • Cơ sở khoa học (Ưu thế đỉnh) và mục đích thực hiện.

• Slide 3: Kỹ thuật xử lí kích thích tố

  • Một số nhóm hormone chính và lưu ý về nồng độ sử dụng.

• Slide 4: Kỹ thuật tính tuổi cây

  • Cách xác định vòng gỗ trên mặt cắt thân cây.

• Slide 5: Quy trình thực hành & Kết quả

  • Các bước tiến hành thí nghiệm; bảng ghi chép kết quả của nhóm.

• Slide 6: Tổng kết & Thảo luận

  • Ý nghĩa thực tiễn của các biện pháp trong sản xuất nông nghiệp.