Tình yêu thương sâu sắc của bà dành cho con cháu:
- Biểu hiện: Bà nâng niu, giữ lại chùm cam ngon nhất ở vòm lá chồi non, chưa chịu trảy vào, để dành cho con cháu đi xa trở về.
- Ví dụ tiêu biểu:

"Chùm cam bà giữ vẫn còn dung đưa / Quả ngon dành tận cuối mùa / Chờ con, phần cháu bà chưa trảy vào."

Hình ảnh người bà tuổi già tần tảo, chịu khó:
- Đặc điểm: Bà đã già yếu (tóc sương, da mồi), chống gậy ra trông nom cây trái và lo lắng cho đàn chim ăn.
- Ví dụ tiêu biểu:

"Nghe tiếng chào mào chống gậy ra trông / Nom đoài rồi lại ngắm đông / Bế lo sương táp, bế phòng chim ăn."

Vẻ đẹp tâm hồn và sự biết ơn của cháu:
- Định nghĩa: Hình ảnh so sánh "Bà như quả ngọt chín rồi / Càng thêm tuổi tác càng tươi lòng vàng" ca ngợi phẩm chất cao đẹp, lòng nhân hậu và tình yêu thương vô bờ bến của bà dành cho con cháu.
- Sự kính trọng: Người cháu thấu hiểu nỗi vất vả, tình cảm của bà và vô cùng thương yêu bà ("Bà ơi, thương mấy là thương").
Giải nghĩa từ ngữ:
- Trảy (trầy): Hái, ngắt (quả).
- (Tháng) Giêng: Tháng đầu tiên của một năm theo âm lịch.
- Đoài: Phía tây.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Ý nghĩa bài thơ: Ca ngợi tình cảm bà cháu sâu nặng, thể hiện lòng biết ơn, sự kính trọng và tình yêu thương chân thành của con cháu đối với người bà.
Hình ảnh thơ tiêu biểu: Hình ảnh "chùm cam cuối mùa" và "quả ngọt chín rồi" ẩn dụ cho tấm lòng nhân hậu, sự hy sinh thầm lặng của người bà.
Từ ngữ địa phương và cổ: Hiểu rõ nghĩa các từ như trảy, tháng Giêng, đoài, tóc sương, da mồi.
Biện pháp nghệ thuật: Sử dụng thành công phép so sánh, nhân hóa và các từ láy gợi hình, gợi cảm để khắc họa chân dung người bà.
Kỹ năng đọc hiểu thơ: Biết cách đọc diễn cảm với giọng nhẹ nhàng, tình cảm và trả lời các câu hỏi về nội dung, ý nghĩa bài thơ.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề bài học
- Tiêu đề: Bài 4: Quả ngọt cuối mùa
- Phụ đề: Môn Tiếng Việt lớp 4 (Kết nối tri thức)
Slide 2: Khởi động
- Nội dung: Đọc một số câu thơ về tình cảm gia đình và chia sẻ cảm xúc.
Slide 3: Tình yêu thương của bà
- Nội dung:
  - Chùm cam ngon cuối mùa được bà giữ lại để chờ con cháu.
  - Hình ảnh người bà tần tảo chăm chút từng gốc cây, kẽ lá.
Slide 4: Vẻ đẹp của người bà qua câu thơ
- Nội dung:
  - Phân tích câu thơ: "Bà như quả ngọt chín rồi / Càng thêm tuổi tác càng tươi lòng vàng".
  - Ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh "quả ngọt".
Slide 5: Tình cảm của con cháu
- Nội dung:
  - Sự thấu hiểu và lòng biết ơn sâu sắc của người cháu ("Bà ơi, thương mấy là thương").
Slide 6: Tổng kết và Luyện tập từ ngữ
- Nội dung:
  - Tổng kết ý nghĩa bài thơ về tình cảm gia đình.
  - Giải nghĩa từ ngữ (trảy, tháng Giêng, đoài) và học thuộc lòng bài thơ.