Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Tin học 11 TH ứng dụng

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, trả lời câu hỏi Hoạt động 1 (SGK -tr.5)

Để quảng bá du lịch Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức cuộc thi thiết kế bưu thiếp về các địa danh nổi tiếng trong nước. Theo em, để tham gia cuộc thi em cần chuẩn bị những gì?

­- GV giới thiệu về hai loại phần mềm đồ họa.

- GV yêu cầu HS: Sử dụng công cụ số (máy tìm kiếm hoặc Chatbot AI) tìm hiểu sự khác nhau giữa ảnh bitmap và ảnh vectơ.

+ Ảnh bitmap có thể được vectơ hoá để tạo ra ảnh vectơ tương ứng nhưng không đảm bảo độ chi tiết, trong khi ảnh vectơ dễ dàng xuất ra định dạng ảnh bitmap ở nhiều kích cỡ khác nhau.

+ Các phần mềm chỉnh sửa ảnh bitmap cũng có một số chức năng để vẽ hình dạng, đường cong và văn bản. 

Tuy nhiên, hình được vẽ được biểu diễn bằng các điểm ảnh (pixel) chứ không phải công thức nên khi phóng to vẫn có hiện tượng răng cưa của đồ hoạ điểm ảnh. Tương tự như vậy, các phần mềm để tạo ảnh vectơ có thể thêm các ảnh bitmap vào thiết kế của mình nhưng khả năng chỉnh sửa trên các thành phần này là hạn chế. Do vậy, các phần mềm này thường được sử dụng kết hợp để thu được hiệu quả cao nhất. Ví dụ, chỉnh sửa ảnh bằng GIMP, sau đó mở tập ảnh đó trong Inkscape để sử dụng trong thiết kế hoặc ngược lại, có thể tạo một thiết kế vectơ (ví dụ như logo), sau đó xuất ra và mở lại bằng phần mềm GIMP dễ sử dụng

- GV lưu ý về vấn đề bản quyền, nên sử dụng các phần mềm miễn phí.

+ Bộ công cụ đầy đủ, đáp ứng tốt nhu cầu cá nhân. 

+ Phần mềm mã nguồn mà miễn phí. 

+ Dễ cài đặt và sử dụng.

Ta nên sử dụng phần mềm mã nguồn mở như Inkscape và GIMP vì chúng miễn phí và hoàn toàn đáp ứng như cầu cá nhân.

- GV yêu cầu HS: Truy cập Internet tìm hiểu thông tin về phần mềm mã nguồn mở Inkscape.

- GV hướng dẫn HS tải và cài đặt Inkscape. 

- GV giới thiệu giao diện của Inkscape.

+ Giới thiệu về các đối tượng, đặc trưng của đối tượng.

- HS thảo luận trả lời Câu hỏi (SGK -tr.6)

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 

- HS theo dõi SGK, chú ý nghe, tiếp nhận kiến thức, hoàn thành các yêu cầu, thảo luận nhóm.

- GV quan sát hỗ trợ.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 

- HS giơ tay phát biểu, lên bảng trình bày

- Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn.  

Bước 4: Kết luận, nhận định: GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.

1. Giới thiệu phần mềm

Hoạt động 1:

Muốn thiết kế phải có ý tưởng và công cụ.

+ Ý tưởng – tùy vào khả năng.

+ Các công cụ có thể là phần mềm đồ họa.

- Có hai loại phần mềm đồ họa

+ Phần mềm xử lí ảnh: bitmap: Adobe Photoshop, GIMP,…

+ Phần mềm vẽ và chỉnh sửa hình vectơ: Adobe Illustrator, CorelDRAW, Inkscape,…

*) Màn hình làm việc của phần mềm Inkscape

Kết luận
Phần mềm vẽ và chỉnh sửa hình vectơ thực hiện vẽ các đối tượng sử dụng công thức hoặc mã, có thể tăng giảm kích thước tùy ý mà không ảnh hưởng đến chất lượng.

Câu hỏi (SGK -tr.6)

1. A.

2. Thanh điều khiển thuộc tính nằm phía trên màn hình, dưới thanh bảng chọn có chức năng hiển thị và cho phép xác định các thuộc tính của đối tượng đang được chọn. 

Nội dung trên thanh không cố định vì mỗi loại đối tượng có các thuộc tính riêng, không giống những loại khác.

- 1.1.NC1b: HS áp dụng kỹ thuật tìm kiếm trên môi trường số để tìm hiểu sự khác nhau giữa ảnh bitmap và ảnh vectơ, thông tin về phần mềm mã nguồn mở Inkscape.

- 11.C2.1: HS sử dụng Chatbot AI hỗ trợ tìm hiểu sự khác nhau giữa ảnh bitmap và ảnh vectơ.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV yêu cầu HS quan sát, trả lời Hoạt động 2 (SGK -tr.6)

Hình 1.3 có bao nhiêu loại đối tượng cần vẽ? Là những loại nào?

- Sau khi kết thúc thảo luận, GV hướng dẫn HS các thao tác tạo mới, mở và lưu một tập tin; cách thêm một đối tượng đã được định nghĩa sẵn vào bản vẽ.

- Chú ý: GV nhắc HS sử dụng phim tắt cho các thao tác thường xuyên sẽ tiết kiệm thời gian hơn so với dùng chuột. Tổ hợp phím tắt được liệt kê bên cạnh các chức năng hoặc hiện lên khi di chuyển chuột qua biểu tượng tương ứng. 

Ví dụ: Để tạo ra bản sao của một đối tượng ở ngay vị trí của đối tượng đó, ta chọn đối tượng rồi nhấn tổ hợp phím Ctrl+D (EditDuplicate). Đây là cách làm nhanh và rất thuận tiện khi vẽ hình.

- GV lưu ý HS một số phím tắt trong khi xử lí.

- Công cụ chọn Select: Để chọn các đối tượng, ta có thể giữ và kéo chuột qua vùng làm việc. Các đối tượng nằm hoàn toàn trong khung hình chữ nhật tạo bởi điểm đầu và điểm cuối của đường di chuột sẽ được chọn.

- Di chuyển: Giữ phím Ctrl dễ chỉ di chuyển theo phương ngang hoặc thẳng đứng. 

- Co dãn: Giữ phím Ctrl đế giữ tỉ lệ như hình gốc.

- Quay.

+ Mũi tên cong thể hiện phép quay, mũi tên thẳng thể hiện phép kéo dãn theo chiều ngang hoặc thẳng đứng.

+ Vị trí dấu cộng là tâm quay, ta có thể kéo thả sang vị trí khác để thay đổi tàm phép quay mà ta muốn thực hiện.

+ Nhấn giữ phím Ctrl để cố định góc quay là bội của 15 độ.

- Tô màu: Chọn biểu tượng để bỏ tô màu. 

Tức là nếu bỏ tô màu nền thì đối tượng chỉ có viên bên ngoài, nếu bỏ tỏ màu nét thi đối tượng không có phần viên bên ngoài. 

- Để bỏ qua thao tác mới thực hiện nhất ta chọn Edit Undo hoặc nhấn tổ hợp Ctrl+Z. 

Ngược lại, nhấn Ctrl+Shift+Z

- Khuyến khích HS về nhà thử thực hiện tại tất cả vị trí có thể chọn, thay đổi để thấy rõ tác động của các phép biến đổi hình.

- HS suy nghĩ, trả lời Câu hỏi (SGK -tr.8)

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 

- HS theo dõi SGK, chú ý nghe, tiếp nhận kiến thức, suy nghĩ trả lời câu hỏi, hoàn thành các yêu cầu.

- GV: quan sát và trợ giúp HS. 

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 

- HS giơ tay phát biểu, lên bảng trình bày.

- Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn.  

Bước 4: Kết luận, nhận định: GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.

2. Các đối tượng đồ họa cơ bản

Hoạt động 2

- Chỉ cần vẽ hình tam giác để làm thân và cành, cụm hình elip làm lá.

- Các chi tiết khác nhau chỉ cần thực hiện phép biến đổi hình, đổi màu.

a) Cách tạo bản vẽ và thêm đối tượng cho hình vẽ

- Sản phẩm cuối cùng được tạo ra bằng cách thêm dần các đối tượng vào vùng làm việc.

- Các đối tượng có thể được thêm vào từ bản sao của các đối tượng đã vẽ hoặc tạo đối tượng mới.

- Các đối tượng đồ họa cơ bản: hình chữ nhật, hình elip, hình đa giác, hình sao, hình hộp, hình xoắn ốc, văn bản.

- Để thêm các đối tượng có sẵn, thực hiện:

(1) Chọn biểu tượng tương ứng trên hộp công cụ.

(2) Điều chỉnh tùy chọn trong thanh điều khiển thuộc tính (nếu cần).

(3) Xác định vị trí của đối tượng trong vùng làm việc, kéo thả chuột để vẽ (hoặc nháy chuột để chèn văn bản).

b) Một số thao tác cơ bản

- Chọn đối tượng: Công cụ Select

- Thay đổi thứ tự hiển thị đối tượng

Bảng chọn Layer hoặc các biểu tượng

- Di chuyển, thay đổi kích thước, quay.

+ Di chuyển

+ Thay đổi kích thước: Nháy chuột chọn hình đến khi mũi tên như hình 1.5a. Kéo thả chuột tại vị trí các mũi tên để thay đổi kích thước.

+ Quay: Nháy chuột chọn hình đến khi mũi tên như Hình 1.5b. Kéo thả chuột, chọn vào mũi tên thẳng để co dãn hình theo phương tương ứng. Kéo thả vào mũi tên cong để quay hình.

- Biến đổi hình: sử dụng hộp thoại Transform.

+ Move: di chuyển.

+ Scale: phóng to/thu nhỏ

+ Rotate: quay.

+ Skew: kéo dãn

+ Matrix: định nghĩa phép biến đổi thông qua ma trận.

- Thiết lập các giá trị điều khiển và chọn Apply.

- Lật đối xứng: chọn biểu tượng Flip tương ứng

- Tô màu: Chọn trong hộp thoại Fill and Stroke.

Mỗi đối tượng gồm hai thành phần là Fill và Stroke.

Kết luận

Để tạo ra một hình vẽ, em thêm dần các đối tượng đồ họa vào hình vẽ, thực hiện chỉnh sửa đối tượng và thứ tự lớp của đối tượng cho phù hợp.

Câu hỏi (SGK -tr.8)

1. Sai. Còn phụ thuộc vào tâm quay trong phép quay. 

2. Có hai cách:

– Cách 1: Tô màu nền đỏ và bỏ tô màu nét.

– Cách 2: Tô màu nền và màu nét cùng màu đỏ

- 3.1.NC1a: HS thao tác tạo mới và chỉnh sửa đối tượng đồ họa vectơ trên Inkscape.

- 5.1.NC1a: HS tự chẩn đoán và khắc phục sự cố kỹ thuật số khi thiết lập sai thuộc tính tô màu Fill/Stroke hoặc nhầm lẫn thứ tự lớp Layer.

- 5.2.NC1b: HS nhận biết, lựa chọn và ứng dụng tổ hợp phím tắt thay thế cho việc dùng chuột thủ công để tiết kiệm thời gian.