Giáo án tích hợp NLS Lịch sử 6 kết nối tri thức

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHƯƠNG 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NHỮNG THẾ KỈ TIẾP GIÁP ĐẦU CÔNG NGUYÊN ĐẾN THẾ KỈ X

BÀI 11: CÁC QUỐC GIA SƠ KÌ Ở ĐÔNG NAM Á

I. MỤC TIÊU

1. Mức độ, yêu cầu cần đạt

• Trình bày được sơ lược vị trí địa lí của khu vực Đông Nam Á.
• Trình bày được quá trình xuất hiện và sự giao lưu thương mại của các quốc gia sơ kì ở Đông Nam Á từ đầu Công nguyên đến thế kỉ VII.

2. Năng lực

Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy, tự quản lý, trao đổi nhóm.

Năng lực riêng: 

• Đọc và chỉ ra được thông tin quan trọng trên lược đồ.
• Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài học dưới sự hướng dẫn của GV.
• Tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu để phục vụ cho bài học và thực hiện các hoạt động thực hành, vận dụng.

Năng lực số:

• 1.1.TC1b: Thực hiện được rõ ràng và theo quy trình các tìm kiếm để tìm tư liệu (hình ảnh, bản đồ) về các quốc gia sơ kì trên môi trường số.
• 5.2.TC1b: Chọn được các công cụ số thông thường (Google Earth/Maps) để giải quyết nhu cầu xác định vị trí địa lý và các dòng sông lớn.
• 6.2.TC1a: Sử dụng được các công cụ AI (Chatbot) trong học tập hàng ngày để giải đáp các câu hỏi đơn giản về điều kiện tự nhiên và lịch sử.

3. Phẩm chất

• Yêu đất nước, tự hào về khu vực Đông Nam Á.
• Có ý thức xây dựng Cộng đồng Đông Nam Á đoàn kết và cùng phát triển. 

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• Giáo án.
• Học liệu số: Lược đồ số Đông Nam Á (Google Maps/Earth), Video giới thiệu về văn hóa Óc Eo/Đông Sơn. Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).

2. Đối với học sinh

• SGK.
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học.
• Dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV. 
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
• Phần mềm: Trình duyệt web, ứng dụng bản đồ số.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học.

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi.

c. Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức.

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Em đã được học về Trung Quốc và Ấn Độ  - những nền văn minh lớn của nhân loại. Em có biết giữa hai trung tâm văn minh này là khu vực nào không ?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS xem video và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu câu trả lời trong video AI.

- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời câu hỏi: Giữa hai trung tâm văn minh Trung Quốc và Ấn Độ là khu vực Đông Nam Á.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

[6.1.TC1a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.

2.1.TC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).

1.1.TC1a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.]

- GV đặt vấn đề:  Được coi là “ngã tư đường” của thế giới, Đông Nam Á có vị trí chiến lược quan trọng. Vị trí này đã mang lại những thuận lợi gì cho việc hình thành các quốc gia đầu tiên? Các quốc gia sơ kì Đông Nam Á được hình thành trên cơ sở nào? Quá trình đó diễn ra như thế nào? Chúng ta sẽ cùng đi tìm lời giải đáp trong bài học ngày hôm nay – Bài 11: Các quốc gia sơ kì ở Đông Nam Á. 

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Cái nôi của nền văn minh lúa nước

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nhận biết được vị trí địa lý của Đông Nam Á trên bản đồ; nhận biết được đặc điểm nổi bật về địa hình của Đông Nam Á; nêu được tên một số con sông lớn ở Đông Nam Á.

b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện: 

Hoạt động 2: Quá trình hình thành các quốc gia sơ kì ở Đông Nam Á

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS kể được một số quốc gia sơ kì trong khu vực; thấy được những bằng chứng về giao lưu thương mại Đông Nam Á với các nước trên thế giới. 

b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện: 

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học thông qua bài tập.

b. Nội dung: Sử dụng sgk, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.

c. Sản phẩm học tập: Kết quả của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1. Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz hoặc Kahoot để củng cố toàn bài.

- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS làm Phiếu bài tập, trả lời nhanh một số câu hỏi trắc nghiệm tổng kết bài học Các quốc gia sơ kì ở Đông Nam Á

- GV phát Phiếu bài tập cho HS cả lớp thực hiện:

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS dùng thiết bị cá nhân truy cập, trả lời nhanh.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS lần lượt đọc đáp án đúng. 

- GV chữa bài dựa trên biểu đồ kết quả.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, đọc đáp án khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

- GV chuyển sang nội dung mới. 

[2.1.TC1a: HS lựa chọn và sử dụng công nghệ số đơn giản để tương tác trong lớp học].

Nhiệm vụ 2. Trả lời câu hỏi bài tập 1 - phần Luyện tập SGK tr.53

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và trả lời câu hỏi: Tác động của việc giao lưu thương mại đối với sự ra đời của các quốc gia sơ kì Đông Nam Á như thế nào?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Sự tác động của giao lưu thương mại đối với sự ra đời của các quốc gia sơ kì Đông Nam Á: 

+ Kích thích kinh tế các vương quốc Đông Nam Á sơ kì phát triển nhanh, mạnh hơn.

+ Tăng cường tiếp xúc, giao lưu văn hoá với các nền văn hoá lớn, học tập chữ viết, cách tổ chức nhà nước, kĩ thuật, nghệ thuật, tư tưởng....

- GV chuyển sang nội dung mới. 

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.

b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để hỏi và trả lời, trao đổi

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện nhiệm vụ và nộp bài lên nhóm lớp (Zalo/Padlet): 

+ Nhóm chẵn: Sưu tầm thêm thông tin từ sách, báo, internet về quá trình hình thành của một quốc gia sơ kì ở Đông Nam Á mà em thích và chia sẻ với bạn.

+ Nhóm lẻ: Sưu tầm những câu thành ngữ, tục ngữ của người Việt liên quan đến lúa gạo.

- GV lưu ý: HS sử dụng công cụ AI (ChatGPT/ Gemini/Copilot) để sưu tầm thêm thông tin cho nhóm mình.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS liên hệ bản thân kết hợp sưu tầm thêm thông tin trên sách, báo, internet để hoàn thành nhiệm vụ.

- Sử dụng AI hỗ trợ tìm kiếm thông tin.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- Nộp sản phẩm lên Padlet/Zalo nhóm lớp trước tiết sau.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV nhận xét, đánh giá, kết thúc tiết học:

Câu 2: Quá trình hình thành Vương quốc Phù Nam:

+ Thời gian hình thành: khoảng thế kỉ I sau Công nguyên.

+ Địa điểm: vùng hạ lưu sông Mê Kông (Nam Việt Nam – Campuchia ngày nay).

+ Cơ sở hình thành:

• Nền văn hóa Óc Eo phát triển.
• Nông nghiệp lúa nước phát đạt nhờ đất phù sa và hệ thống sông ngòi.
• Giao thương đường biển phát triển mạnh.

+ Ảnh hưởng bên ngoài:

• Tiếp thu văn hóa, tôn giáo từ Ấn Độ (chữ viết, Hindu giáo, Phật giáo).
• Buôn bán với Trung Quốc và nhiều nước khác.

+ Thời kì phát triển: thế kỉ III – V là giai đoạn hưng thịnh nhất.

+ Kết thúc: suy yếu vào thế kỉ VI – VII, bị thay thế bởi Chân Lạp.

Câu 3: Sưu tầm những câu thành ngữ, tục ngữ của người Việt Nam liên quan đến lúa gạo:

- GV kết thúc tiết học.

[1.1.TC1b: HS thực hiện được quy trình tìm kiếm thông tin văn hóa (tục ngữ) trên môi trường số.

6.1.TC1a: HS áp dụng nguyên tắc cơ bản của AI (đặt câu lệnh) để giải quyết vấn đề đơn giản là sưu tầm kiến thức]

IV. KẾ HOẠCH ĐÁNH GIÁ

V. HỒ SƠ DẠY HỌC (Đính kèm các phiếu học tập/bảng kiểm....)

VI. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học trong bài 11.

- Làm bài tập Bài 11 – SBT Lịch sử và Địa lí 6 – Kết nối tri thức, phần Lịch sử. 

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 12: Sự hình thành và bước đầu phát triển của các vương quốc phong kiến ở Đông Nam Á (từ thế kỉ VII đến thế kỉ X).