Giáo án tích hợp NLS Ngữ văn 7 kết nối tri thức

Nhiệm vụ 1: Đọc văn bản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc thành tiếng văn bản trước lớp bằng hình thức phân vai

- GV lưu ý giọng đọc phù hợp với biểu cảm của nhân vật: lời dẫn truyện và lời thoại

- GV lưu ý HS về các chiến lược được trình bày ở cột bên phải VB: theo dõi và hình dung được sử dụng để nắm các chi tiết đáng chú ý của VB. 

- GV nhắc HS văn bản có một số tên riêng của các vị thần dã được chú thích ở chân trang. 

- GV nêu câu hỏi: Hãy xác định bố cục, thể loại của văn bản.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc diễn cảm văn bản.

- HS thực hành đọc phân vai. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- GV gọi 1 nhóm đại diện lên đọc phân vai theo lời nhân vật.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, đồng thời cung cấp thông tin để HS biết công nghệ gen đẫ trở thành một trong những phát minh vĩ đại nhất của thế kì XX, qua đó giúp các em hiểu và hình dung được về nhân vật, thần thoại.

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu tác giả, tác phẩm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc mục giới thiệu về nhà văn Hà Thủy Nguyên, kết hợp với sự tìm hiểu ở nhà để: Giới thiệu về tác giả.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời một số HS trình bày kết quả trước lớp.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức è Ghi lên bảng.

- GV giới thiệu thêm về nhà văn Nam Hương.

+ Hà Thủy Nguyên (1986) là một trong những nữ tác giả tiểu thuyết nổi tiếng và trẻ tuổi tại Việt Nam.

+ Vì coi trọng cái cổ điển, nên tác phẩm đầu tay của cô có tính cổ điển, nó đã định hướng cho nghiên cứu và sáng tác của cô sau này.

+ Khi là thủ lĩnh tinh thần của Book Hunter và ước ao một cuộc thay đổi, thức tỉnh tinh thần ở giới trẻ, cô đã mở dần phạm vi cuộc chiến tinh thần của mình thành cuộc chiến với thực tại bên ngoài. 

- GV cung cấp thêm thông tin về tác phẩm:

  Văn bản Đường vào trung tâm vũ trụ nằm ở chương 2 cuốn tiểu thuyết Thiên Mã (gồm 10 chương), nói về việc các nhân vật chính quyết định đi tới Hy Lạp để giải câu đố viết bằng tiếng Hê-bơ-rơ (Hebrew) trên phiến đá, nhằm tìm được lối vào trung tâm vũ trụ. 

I. Tìm hiểu chung

1. Đọc văn bản

- Bố cục: 3 phần

+ Phần 1: Từ đầu … như chốn không người: tìm đường vào trung tâm vũ trụ.

+ Phần 2: Từ Chưa đầy nửa tiếng sau … một chiều không gian thứ tư: ở trung tâm vũ trụ. 

+ Phần 3: Còn lại: khám phá không gian trung tâm vũ trụ 

- Thể loại: tiểu thuyết – truyện khoa học viễn tưởng.

2. Tác giả

- Tên: Hà Thủy Nguyên

- Năm sinh: 1986

- Quê quán: Hà Nội

- Thể loại sáng tác: tiểu thuyết, thơ ca 

- Tác phẩm tiêu biểu: Điệu nhạc trần gian (2004), Bên kia cánh cửa (2005), Thiên Mã (2010),…

3. Tác phẩm 

- Trích trong Thiên Mã

HOẠT ĐỘNG CỦA

GV – HS

Nhiệm vụ 1: Liệt kê không gian, diễn biến chính và nhân vật trong văn bản.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp đôi, đọc kĩ văn bản và liệt kê không gian diễn ra trong VB, sau đó yêu cầu HS vẽ sơ đồ cốt truyện để kể tóm tắt diễn biến chính của câu chuyện.

- GV tiếp tục yêu cầu HS trao đổi với nhau: 

+ Tìm và kể tên những nhân vật xuất hiện trong văn bản. Phân loại nhân vật thành hai nhóm. 

+ Nêu ấn tượng về nhân vật dị thường trong số các nhân vật đó.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc theo cặp, trao đổi, vẽ sơ đồ trả lời các câu hỏi của giáo viên.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện một vài nhóm HS trình bày, chia sẻ kết quả thảo luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức è Ghi lên bảng. 

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu hành trình tìm đường vào trung tâm vũ trụ 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS theo dõi văn bản, trả lời câu hỏi và trao đổi với nhóm:

+ Tìm những chi tiết miêu tả hình ảnh con ngựa có cánh xuất và hòn đá Ôm-phe-lốt xuất hiện ở phần đầu văn bản.

+ Trên hành trình tìm đường đến trung tâm vũ trụ đó đã xảy ra chuyện gì?

+ Không gian trung tâm vũ trụ được miêu tả như thế nào?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc lại văn bản và suy nghĩ để trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời một vài nhóm HS trình bày trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét và bổ sung.

Dự kiến sản phẩm:

- Con ngựa Thần Thoại có cánh do nhân vật Thần Đồng tạo ra bằng cách lấy cách thông số gen của thiên nga ghép vào phôi ngựa.

- Hòn đá Ôm-phe-lốt được điêu khắc, chạm trổ tinh vi. 

- Ban đầu, các nhân vật chi định đi đến đền thờ lần đến vị trí để đặt hòn dá trung tâm của vũ trụ. Nhưng rồi cho đến khi Thần Đồng bị hụt chân xuống hồ “vô duyên”, và cuối cùng là tất cả mọi người được đưa đến một không gian kì lạ, được coi là trung tâm vũ trụ. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức è Ghi lên bảng.

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu không gian, thời gian ở trung tâm vũ trụ 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc nhóm, đọc lại đoạn trích từ Tôi chạy lại gần những cây nấm khổng lồ đến lưu giữ tất cả những gì đã biến mất khỏi mặt đất!, thảo luận và kẻ bảng:

+ Theo lời nhân vật kể chuyện, nhà văn Giuyn Véc-nơ đã miêu tả không gian Tâm Trái Đất như thế nào? So sánh với Tâm vũ trụ?

+ Từ đó các em rút ra mối liên hệ gì giữa Tâm Trái Đất và Tâm Vũ Trụ?

- GV yêu cầu HS đọc đoạn trích từ Chúng tôi nghe đâu đó tiếng ve đến một trăm sáu mươi triệu năm và đặt câu hỏi nâng cao cho nhóm suy luận: 

+ Em hiểu “bước nhảy không gian”  là gì?

+ “Bước nhảy không gian” kì diệu đó đã đưa các nhân vật chính trở lại khoảng thời gian nào?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc theo nhóm, trao đổi, thảo luận thực hiện nhiệm vụ học tập.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời một số nhóm HS xung phong trình bày kết quả thảo luận trước lớp, yêu cầu các nhóm khác lắng nghe và nhận xét.

Dự kiến sản phẩm:

Mối liên hệ: Tâm Trái Đất chính là Tâm Vũ Trụ. Sở dĩ tâm Trái Đất là tâm vũ trụ bởi như hai nhân vật Thần Đồng nói thì Tâm Trái Đất chỉ có khoảng chất, không có sinh vật sống. Tâm Vũ Trụ mà hai bạn nhỏ khám phá ra ra là nơi có sự sống của các loài động vật, thực vật kì lạ

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức.

- GV bổ sung thêm kiến thức về không gian ở trung tâm vũ trụ: Phát hiện của nhân vât Thần Đồng về mối quan hệ giữa Tâm Trái Đất như Giuyn Véc-nơ miêu tả trong tác phẩm của ông với Tâm Vũ Trụ mà cậu bé được tận mắt chứng kiến là một “cuộc đối thoại” của “người đọc” với nhà văn. Truyện khoa học viễn tưởng không chỉ dẫn ngoài đọc vào những cuộc phiêu lưu kì thú, mà còn thôi thúc niềm đam mê khám phá để người đọc tự mình trải nghiệm những điều kì diệu của cuộc sống. 

Nhiệm vụ 4: Khám phá không gian thảo nguyên 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm (4-6 HS/nhóm) và thực hiện nhiệm vụ sau: Sử dụng công cụ số (Canva) hoặc vẽ tay để tạo một poster quảng cáo du lịch "Khám phá thảo nguyên kỷ Jura tại Tâm Vũ Trụ".

- Lời thoại gợi ý: "Trong văn bản, các nhân vật đã lạc vào một không gian thảo nguyên cổ đại vô cùng kỳ thú. Nếu bây giờ chúng ta là một công ty du lịch và muốn mời mọi người đến tham quan nơi này, chúng ta sẽ làm gì? Hôm nay, mỗi nhóm sẽ đóng vai một công ty du lịch, tạo ra một poster quảng cáo cho tour 'Khám phá thảo nguyên kỷ Jura tại Tâm Vũ Trụ'."

- Yêu cầu cụ thể:

    1.   Nội dung: Poster phải có tên tour, một câu khẩu hiệu (slogan) hấp dẫn, hình ảnh và thông tin về ít nhất 3 loài sinh vật kỳ lạ (có thể dựa vào văn bản hoặc hoàn toàn tưởng tượng).

    2.   Hình thức: Sử dụng ứng dụng Canva trên điện thoại/máy tính để thiết kế. Nếu không có thiết bị, các em có thể vẽ ra giấy A4 rồi dùng điện thoại chụp lại.

    3.   Thời gian: 10-15 phút.

    4.   Nộp sản phẩm: Gửi ảnh poster vào nhóm Zalo của lớp.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS về nhóm, phân công nhiệm vụ: bạn tìm ý tưởng, bạn phụ trách thiết kế trên Canva, bạn viết nội dung.

- Các nhóm tiến hành thảo luận và thiết kế poster. GV quan sát, hỗ trợ kỹ thuật (nếu cần).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- Hết thời gian, GV chọn ngẫu nhiên 2-3 poster từ nhóm Zalo và trình chiếu lên màn hình lớn.

- Mời đại diện các nhóm trình bày ngắn gọn (1-2 phút) về ý tưởng poster của mình.

- Các nhóm khác nhận xét, góp ý về nội dung và hình thức của poster (màu sắc, bố cục, thông tin có hấp dẫn không?).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét chung về tinh thần hợp tác, khả năng sáng tạo và kỹ năng sử dụng công cụ số của các nhóm.

- GV khen ngợi các poster ấn tượng, có ý tưởng độc đáo.

- GV chốt lại kiến thức về không gian thảo nguyên trong tác phẩm và nhấn mạnh vai trò của trí tưởng tượng trong việc đọc hiểu truyện khoa học viễn tưởng.

II. Đọc – hiểu văn bản

1. Không gian, diễn biến chính và nhân vật

- Không gian: 

+ Thánh địa Hy Lạp – nơi có đến thờ các vị thần trong thần thoại Hy Lạp

+ Tâm Vũ Trụ – nơi có những loài thực vật và động vật khổng lồ, kì dị.

- Diễn biến chính:

Hai nhân vật bay đến thánh địa Hy Lạp è Khám phá thánh địa và phát hiện “rốn vũ trụ” è Thần Đồng quay trở về bảo tàng “mượn chìa khóa” è Ba nhân vật vào được trung tâm vũ trụ. 

- Nhân vật: 

+ Nhân vật có trí thông minh tuyệt với, ưa phiêu lưu, khám phá: cô bé – người kẻ chuyện, cậu bé Thần Đồng

+ Nhân vật kì ảo: con ngựa Thần Thoại, chuồn chuồn khổng lồ, khủng long Spi-nô-sô-rớt Ê-gip-ti-cớt, voi ma mút, người cá. 

2. Hành trình tìm đường vào trung tâm vũ trụ. 

- Không gian: bắt đầu từ bãi cỏ vắng người  è đền thờ è rơi xuống hố è thung lũng kì lạ (trung tâm vũ trụ).

- Thời gian: đêm mù mịt

- Cảm xúc của nhân vật “tôi”: từ sự tò mò, nóng lòng khám phá, đến lo sợ khi bị hồn ma dọa, đến sự hoài nghi và cuối cùng là ngạc nhiên khi đến trung tâm vũ trụ. 

- Những sự vật, sự việc:

+ Con ngựa có cánh

+ Hòn đá Ôm-phê-lốt

+ Trung tâm vũ trụ: là một thung lũng lọt thỏm dưới những núi đá cao vời vợi, không biết đến tận cùng… 

3. Không gian, thời gian ở trung tâm vũ trụ 

3.1. Không gian ở trung tâm vũ trụ

è Mối liên hệ: Tâm Trái Đất chính là Tâm Vũ Trụ. Sở dĩ tâm Trái Đất là tâm vũ trụ bởi như hai nhân vật Thần Đồng nói thì Tâm Trái Đất chỉ có khoảng chất, không có sinh vật sống. Tâm Vũ Trụ mà hai bạn nhỏ khám phá ra ra là nơi có sự sống của các loài động vật, thực vật kì lạ

3.2. Thời gian ở trung tâm vũ trụ

“Bước nhảy không gian” đã đưa ba nhân vật chính trở lại thời cổ đại, cách thời điểm câu chuyện được kể khoảng một trăm sau mươi triệu năm.

4. Không gian thảo nguyên

- Dòng suối hiền hòa với cầu vồng rực rỡ bảy sắc màu

- Con người xuất hiện như nhân vật trong truyện cổ tích của An-đéc-xen

è Không gian kì bí, huyền ảo, hấp dẫn cảu thế giới viễn tưởng

Sản phẩm của HS:

Các poster quảng cáo du lịch (file ảnh .jpg hoặc .png) được nộp qua Zalo. Ví dụ:

POSTER TOUR DU LỊCH

Tên tour: Thám hiểm Tâm Vũ Trụ - Về miền Cổ Đại

Slogan: Nơi mọi tưởng tượng trở thành sự thật!

Các loài sinh vật kỳ lạ:

    - Tên loài: Bướm Ngân Hà

      Đặc điểm: Cánh phát sáng lấp lánh như sao, có khả năng tạo ra ảo ảnh.

    - Tên loài: Thằn lằn Sấm Sét

      Đặc điểm: Lớp vảy cứng như đá, có thể phóng ra tia điện nhỏ khi tự vệ.

    - Tên loài: Nấm Vô Ưu

    - Đặc điểm: Tỏa ra mùi hương giúp thư giãn, thay đổi màu sắc theo cảm xúc của người đến gần.

2.1.TC1a. Sử dụng được các phần mềm trình chiếu, đa phương tiện để tạo ra các sản phẩm số đơn giản như bài trình chiếu, video clip, poster... phục vụ học tập.

3.1.TC1a. Trình bày được ý tưởng, sản phẩm số của mình và nhận xét, góp ý được cho sản phẩm số của bạn.

Nhiệm vụ 5: Tìm hiểu nội dung, nghệ thuật

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV đặt câu hỏi: Qua văn bản, em hãy rút ra nhận xét về nội dung và nghệ thuật của văn bản.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc theo bàn, HS thực hiện nhiệm vụ học tập.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức è Ghi lên bảng

III. Tổng kết

1. Nội dung

- Văn bản là một lát cắt nhỏ tỏng cuốn tiểu thuyết khoa học viễn tưởng thú vị pha trộn nhiều yếu tố huyển bí đưa người đọc vào thế giới ảo trong trí tưởng tượng.

- Tác phẩm thu hút người đọc ở sự mới lạ và các kiến thức trng sách ở thời điểm nó ra đời.

2. Nghệ thuật

- Lời văn phong phú, có nhiều hình ảnh sáng tạo mới lạ

- Lối miêu tả chi tiết, sinh động, mới lạ, cuốn hút người đọc

- Sử dụng triệt để biện pháp nhân hóa để xây dựng nhân vật hấp dẫn