Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 12 - CV 7991 (Đề số 10)

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

NGỮ VĂN 12

NĂM HỌC: 2026 – 2027

Thời gian làm bài: 120 phút (Không kể thời gian phát đề)

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi

MƯA ĐỎ

(Trích)

(Tóm lược: Tiểu thuyết Mưa đỏ của Chu Lai tái hiện khốc liệt 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972. Nhân vật trung tâm là Cường, một chiến sĩ trẻ quả cảm, đại diện cho cả thế hệ thanh niên Việt Nam dấn thân vào chiến tranh với niềm tin son sắt vào Tổ quốc. Cùng đồng đội như Tạ, Bình, Tấn, Hải, …, Cường chiến đấu giữa mưa bom bão đạn, chịu đựng đói khát, thương tích và mất mát. Bên cạnh những trận đánh dữ dội là tình đồng đội sâu nặng, tình yêu trong sáng giữa Cường và Hồng, cô gái dũng cảm làm công tác cứu thương. Đoạn trích sau đây kể về cuộc gặp gỡ giữa Cường và cô gái Hồng khi Cường bị thương nặng ở chiến trường.)

(…) Chiến tranh thường có những khoảng lặng không thể hiểu nổi!

Do mệt mỏi ư? Kiệt sức ư? Hay nín lặng một chút để xả hơi? Hay con người bắt đầu trở nên trống rỗng, chán nản sau những giây phút kiệt quệ vô nghĩa? Có thể có tất cả mà cũng có thể chả có cái gì. Chiến tranh là vậy, bí hiểm, trần trụi và biến ảo khôn lường.

Cũng như chiều nay không hiểu sao bầu trời lại trở nên im ắng thế này? Cuộc sống cái gì cũng có thể trở thành quen. Bom pháo nhiều quá, quen! Cơ khổ đến tận cùng, quen! Và chết chóc nhiều quá, cũng quen! Nhưng bỗng một ngày không có gì cả, không tiếng nổ, không chết chóc, không khổ đau thì lại thấy không quen được.

Như chiều nay trong khu vực trạm xá, tĩnh lặng đến khác thường, đến gần như giả tạo. Nhưng con người cũng biết lợi dụng cái giả tạo ấy để trở về với công việc bận rộn của mình. Trở về với cả những điều thầm kín riêng tư mang sắc màu lãng mạn nữa, mà nếu không có nó, cuộc chiến đấu dù có cao sang đến mấy cũng trở thành vô nghĩa, nghèo nàn.

Như sự chia tay của hai con người sinh ra từ hai vùng đất nhưng lại gặp nhau trong một chiến trận sinh tử có một không hai trong lịch sử chiến tranh dân tộc này. Họ đang ngồi bên nhau ở bìa sông. Dòng Thạch Hãn chiều nay êm đềm chảy ra cửa biển nhưng trong đôi mắt của họ lại có sóng nước trào lên. 

- Vậy là đêm nay anh qua sông rồi? - Hồng bẻ một cọng cỏ, ném bâng quơ xuống dòng nước.

- Nhanh quá! Mới đó với đó mà đã nửa tháng trôi qua. - Cường nói và nhìn nhanh sang khuôn mặt chao nghiêng rất đẹp của Hồng. 

- Em có biết tại sao chiều nay lại im pháo không?

- Sao kia?...

- Trời Phật muốn ban cho chúng mình một đặc ân được ngồi giữa thiên nhiên ngát gió thay vì suốt ngày phải đập mặt vào bốn bức vách hầm ngột ngạt.

Bật lên một tiếng cười rất khẽ:

- Trước khi vô đây, anh Cường là sinh viên trường Nhạc phải không?

- Còn năm nữa anh sẽ ra trường. Cũng nghe nói em là dân Văn khoa?

- Em còn ba năm nữa. Sao nhiều sinh viên vậy hỉ? Cứ đánh nhau miết như ri, sau này hòa bình còn có ai ngồi vào ghế học đường nữa?

Câu nói buồn như một hơi thở đêm…

(Trích tiểu thuyết Mưa đỏ, Chu Lai, NXB Văn học, 2019, tr 202-203)

Câu 1: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Câu 3: Chỉ ra điểm nhìn trần thuật chủ yếu trong đoạn trích và phân tích tác dụng của điểm nhìn đó trong việc thể hiện tâm lí nhân vật. 

Câu 4: Dựa vào tri thức về tiểu thuyết hiện đại, anh/chị hãy phân tích tác dụng của việc nhà văn hướng ngòi bút khám phá "những điều thầm kín riêng tư mang sắc màu lãng mạn" giữa bối cảnh chiến tranh trần trụi.

Câu 5: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

PHẦN II: LÀM VĂN (6.0 điểm)

Câu 1: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) bàn về sức mạnh của thái độ sống lạc quan trong những nghịch cảnh của cuộc đời.

Câu 2: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Chú thích:

- Chu Lai (sinh năm 1946) là nhà văn quân đội, tác giả nhiều tiểu thuyết về chiến tranh và người lính. Mưa đỏ do Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân phát hành năm 2016, là tiểu thuyết thứ 14 của Chu Lai và là tác phẩm đầu tiên ông viết về trận Thành cổ Quảng Trị. Tác phẩm tái hiện 81 ngày đêm chiến đấu mùa hè 1972, viết về cả hai phía chiến trường; nhân vật chính là Cường, chiến sĩ giải phóng, và Quang, chỉ huy lực lượng Hắc Báo. Bên cạnh bom đạn, mất mát là tình đồng đội và những khoảng lặng của tình người, tình yêu.

- Nguyễn Minh Châu (1930–1989) là nhà văn quân đội, cây bút tiêu biểu của văn xuôi Việt Nam hiện đại, chuyên viết về người lính và số phận con người trong chiến tranh. Mảnh trăng cuối rừng in lần đầu năm 1970, ra đời khi đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc. Truyện kể về tình yêu trong sáng giữa cô công nhân giao thông Nguyệt và anh lái xe Lâm trên tuyến đường chiến đấu. Qua ánh trăng, con đường và những khoảnh khắc ngắn ngủi bên nhau, tác phẩm khắc họa vẻ đẹp tâm hồn, tinh thần lạc quan và khát vọng sống của tuổi trẻ giữa bom đạn.

---------------------- HẾT ---------------------- 

- Thí sinh không được sử dụng tài liệu; 

- Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ ĐÁP ÁN

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

Năm học: 2026 – 2027

Môn: Ngữ văn 12

BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

MÔN: NGỮ VĂN 12 

 THỜI GIAN LÀM BÀI: 120 PHÚT