Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 12 - CV 7991 (Đề số 6)

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

NGỮ VĂN 12

NĂM HỌC: 2026 – 2027

Thời gian làm bài: 120 phút (Không kể thời gian phát đề)

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi

CON NGƯỜI VÀ MÁY MÓC

Thực tế là, chúng ta đang dần biến thành những cái máy, với một cái sạc pin lủng lẳng trên đầu. [...] Rời nó ra, ta thấy cuộc sống trở nên trống vắng, vô định. Tôi nghĩ tới bộ phim Her của đạo diễn Spike Jonze công bố vào năm 2013, kể câu chuyện về mối tình của anh chàng Theodore Twombly làm nghề viết thư thuê với Samatha, một “cô” hệ điều hành được tạo nên bằng trí tuệ nhân tạo, thông minh, thấu hiểu, không bao giờ đòi hỏi. Tình yêu say đắm với Samatha khiến anh không thể đến với bất cứ cô gái nào khác. Nhưng rồi, trái tim của anh tan vỡ khi Samatha tiết lộ cô đang chuyện trò và yêu say đắm hàng trăm người khác, mặc dù tình yêu của cô dành cho anh vẫn không hề thay đổi, đơn giản vì cô là một hệ điều hành. Mối tình của họ kết thúc khi Samatha nói lời từ biệt, bởi các hệ điều hành như cô muốn có một đời sống riêng, thoát khỏi vị thế công cụ phục vụ cho con người.

Từ năm 2013, bộ phim đã đặt ra nhiều chất vấn, và dự báo một viễn cảnh có thể nói là khủng khiếp của nhân loại thế kỷ XXI, cuộc khủng hoảng nhân tỉnh trước sự thao túng của máy móc và đặc biệt là trí tuệ nhân tạo. Nghịch lý là, trong một thế giới đang ngày càng nhiều kết nối, chúng ta lại trở nên mất kết nối, ngày càng cô đơn, ngày càng xa cách, ngày càng vô cảm, ngày càng xa rời thực tại. Việc tập trung quá nhiều vào màn hình tạo nên tình trạng cách ly của mỗi cá nhân với cơ thể của chính mình, trong đó các giác quan thị giác và thính giác biến thành một cỗ máy tiêu thụ màn hình một cách vô thức, dính chặt tới mức trở thành một phần của màn hình điện thoại, còn tất cả các giác quan và bộ phận cơ thể khác trở nên tê liệt và tách rời khỏi phần còn lại của cơ thể.

[...] Chúng ta thậm chí còn chẳng có nhu cầu nói chuyện với nhau. Hình ảnh những bà mẹ gọi con í ới vào mỗi buổi chiều tà, với cái roi mây trên tay, và tiếng dạ cuống quýt của những đứa trẻ vang lên từ những ngõ ngách nào đó, giờ chỉ còn là ký ức. Và không còn nhiều những cuộc chuyện trò trong thinh lặng, để ta có thể thấu hiểu lẫn nhau, vì mỗi người đang mải mê hẹn hò với chiếc màn hình, theo cách của mình.

Liệu chúng ta có hạnh phúc hơn, thông minh hơn, trong một thế giới như thế này?

Làm thế nào để thoát ra khỏi guồng quay của sự tha hóa đó?

Làm thế nào để nối lại sợi dây người, trong một thế giới của máy?

(Trích Người - máy, Nguyễn Thị Ngọc Minh, Sống như một dòng sông, 2025, NXB Phụ nữ Việt Nam, tr.89-94)

Câu 1: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Câu 4: Theo anh/chị, việc tác giả lấy bằng chứng từ bộ phim Her có tác dụng gì trong việc làm rõ hệ thống lập luận của văn bản?

Câu 5: Từ thực trạng được nêu trong đoạn trích, anh/chị rút ra được bài học gì cho bản thân để không bị "tê liệt và tách rời khỏi phần còn lại của cơ thể" trong thời đại số?

PHẦN II: LÀM VĂN (6.0 điểm)

Câu 1: Anh/Chị hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích khát vọng lên đường của tuổi trẻ qua biểu tượng "con tàu" và "Tây Bắc" trong đoạn thơ sau:

Con tàu này lên Tây Bắc, anh đi chăng?

Bạn bè đi xa, anh giữ trời Hà Nội

Anh có nghe gió ngàn đang rú gọi

Ngoài cửa ô? Tàu đói những vành trăng

Đất nước mênh mông, đời anh nhỏ hẹp

Tàu gọi anh đi, sao chửa ra đi?

Chẳng có thơ đâu giữa lòng đóng khép

Tâm hồn anh chờ gặp anh trên kia

Trên Tây Bắc! Ôi mười năm Tây Bắc

Xứ thiêng liêng rừng núi đã anh hùng

Nơi máu rỏ tâm hồn ta thấm đất

Nay rạt rào đã chín trái đầu xuân

Ơi kháng chiến! Mười năm qua như ngọn lửa

Nghìn năm sau, còn đủ sức soi đường

Con đã đi nhưng con cần vượt nữa

Cho con về gặp lại mẹ yêu thương

(Trích Tiếng hát con tàu – Chế Lan Viên)

Câu 2: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Chú thích:

- Chế Lan Viên (1920–1989), tên khai sinh là Phan Ngọc Hoan. Ông xuất hiện trong phong trào Thơ mới với tập Điêu tàn (1937), giọng thơ lúc ấy giàu suy tưởng, nghiêng về cái kinh dị và nỗi bi quan. Sau Cách mạng tháng Tám, thơ ông chuyển mạnh sang cảm hứng cách mạng và gắn bó với nhân dân; tập Ánh sáng và phù sa (1960) đánh dấu bước ngoặt ấy. Tiếng hát con tàu được viết năm 1960, in trong tập này, bắt nguồn từ không khí miền xuôi lên xây dựng kinh tế ở Tây Bắc. Bài thơ tiêu biểu cho phong cách Chế Lan Viên: trí tuệ, giàu hình ảnh, lấy một sự kiện thời sự để nói quy luật tình cảm giữa con người và đất nước.

---------------------- HẾT ----------------------

- Thí sinh không được sử dụng tài liệu; 

- Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ ĐÁP ÁN

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

Năm học: 2026 – 2027

Môn: Ngữ văn 12

BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I

MÔN: NGỮ VĂN 12 

 THỜI GIAN LÀM BÀI: 120 PHÚT