Giáo án NLS Âm nhạc 12 Bài 3: Hát ca khúc mang chất liệu dân gian
Giáo án NLS Âm nhạc 12 (bộ SGK thống nhất từ 2026 - 2027) Bài 3: Hát ca khúc mang chất liệu dân gian. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất để giáo viên dạy tốt môn học.
=> Giáo án tích hợp NLS Âm nhạc 12 (bộ SGK thống nhất)
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn:.../.../...
Ngày dạy:.../.../...
PHẦN LỰA CHỌN A – HÁT
BÀI 3: HÁT CA KHÚC MANG CHẤT LIỆU DÂN GIAN
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Hát đúng cao độ, trường độ, rõ lời ca, thể hiện được sắc thái của ca khúc Chiều sông Thương và Quê hương ba miền.
- Biết nhận xét, đánh giá về việc trình diễn bài hát của bản thân hoặc người khác.
- Biết dàn dựng và biểu diễn bài hát ở trong và ngoài trường.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và giáo viên. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Năng lực riêng:
- Hát đúng cao độ, trường độ, rõ lời ca, thể hiện được sắc thái biểu cảm của các ca khúc Chiều sông Thương và Quê hương ba miền.
- Xác định được một số đặc điểm của dòng ca khúc mang chất liệu dân ca.
Năng lực số:
- 1.2.NC1b: HS tiến hành phân tích, so sánh và đánh giá các dữ liệu video ca khúc mang chất liệu dân gian trên môi trường số để nhận biết nét đặc trưng âm nhạc ngũ cung và luyến láy vùng miền.
- 1.3.NC1a: HS thao tác thông tin, dữ liệu số (bản nhạc ký âm, file audio trích đoạn) để tổ chức, lưu trữ và khai thác học tập hiệu quả trên thiết bị cá nhân.
- 2.4.NC1a: HS sử dụng công nghệ số (bảng Padlet/nhóm học tập trực tuyến) để phối hợp luyện tập phân câu, ghép bè và chia sẻ video luyện hát trong nhóm lớp.
- 3.1.NC1b: HS chỉ ra những cách thể hiện bản thân, tạo lập sản phẩm âm nhạc số bằng việc ghi hình/quay video biểu diễn ca khúc mang chất liệu dân gian kết hợp động tác múa phụ họa.
Năng lực AI:
- 12.A2.1: HS trình bày và thực hành các nguyên tắc đạo đức cốt lõi (tôn trọng bản quyền di sản dân ca, giữ gìn tính nguyên bản của chất liệu âm nhạc truyền thống) khi tiếp cận và biểu diễn các tác phẩm mang âm hưởng dân tộc trên không gian mạng.
- 12.C2.1: HS lựa chọn và ứng dụng ý tưởng thiết kế từ các công cụ AI (như chatbot AI gợi ý kịch bản sân khấu, phong cách trang phục vùng miền; AI audio gợi ý bản phối nhạc cụ dân tộc) để hỗ trợ quá trình dàn dựng bài hát mang chất liệu dân gian địa phương.
3. Phẩm chất
- Có thái độ tích cực và luyện tập chăm chỉ.
- Bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước và niềm tự hào về âm nhạc truyền thống ba miền; có ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong môi trường số và kỷ nguyên AI.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
- Giáo án, SGK, SGV Âm nhạc 12 – Kết nối tri thức với cuộc sống.
- File âm thanh và hình ảnh, video bản nhạc Chiều sông Thương và Quê hương ba miền.
- Nhạc cụ, nhạc đệm, phương tiện nghe, nhìn…
- Máy tính, máy chiếu (nếu có); không gian số chia sẻ bài học (Padlet/Google Classroom).
2. Đối với học sinh
- SGK Âm nhạc 12 – Kết nối tri thức với cuộc sống.
- Thiết bị thông minh (điện thoại/máy tính bảng) có kết nối internet để tra cứu học liệu số, hỗ trợ luyện thanh, quay video bài tập nhóm.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động: Hát ca khúc mang chất liệu dân gian
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Có khái niệm về phong cách hát ca khúc mang chất liệu dân gian.
- Nắm được giai điệu của tác phẩm được học.
- Biết vận dụng kĩ thuật thanh nhạc vào bài học.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện:
- Phong cách hát ca khúc mang chất liệu dân gian.
- Luyện giọng.
- Học hát ca khúc Chiều sông Thương và ca khúc Quê hương ba miền.
c. Sản phẩm:
- HS xác định được một số đặc điểm của phong cách hát ca khúc mang chất liệu dân gian.
- HS mở rộng được âm vực giọng hát, miệng mở tự nhiên, nét mặt, cơ hàm thả lỏng khi hát.
- HS lấy hơi đúng những chỗ ngắt ý, ngắt câu, ngắt đoạn.
- HS hiểu biết về tác giả, tác phẩm.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI |
Nhiệm vụ 1: Đặc điểm của cách hát ca khúc mang chất liệu dân gian Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, đọc thông tin SGK tr.58 và trả lời câu hỏi: Em hãy trình bày đặc điểm của cách hát ca khúc mang chất liệu dân gian. - GV trình chiếu cho HS lắng nghe một số trích đoạn video ca khúc mang chất liệu dân gian: + Con cò và Mặt trời – Phương Mỹ Chi: https://youtu.be/8BXkd7XSU_w?si=V48NBsxc6pwgttLm + Bóng phù hoa – Phương Mỹ Chi: https://youtu.be/jhln5b4wOfI?si=s6ApjGXmybow3-sT + Gieo quẻ - Hoàng Thùy Linh: https://youtu.be/Q6ZNsHvspEg?si=n5nA3Xscf1nItzrB - Tích hợp số & AI: GV hướng dẫn HS tổ chức lưu trữ bản ký âm và tư liệu số bài học vào thiết bị cá nhân. Đồng thời, liên hệ giáo dục nguyên tắc đạo đức khi sử dụng công nghệ số và AI: các ca khúc mang chất liệu dân gian là kết tinh của hồn cốt dân tộc; khi chia sẻ, biểu diễn hoặc dùng AI hỗ trợ sáng tạo, học sinh phải tôn trọng bản quyền di sản, không tùy tiện bóp méo, làm biến dạng các làn điệu dân ca nguyên bản. Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thảo luận cặp đôi theo hướng dẫn của GV. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày đặc điểm của cách hát ca khúc mang chất liệu dân gian. - GV nhận xét, đánh giá và sửa sai cho HS (nếu có). Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá và chỉnh sửa lỗi sai cho HS (nếu có). - GV chuyển sang nhiệm vụ mới. | Hát ca khúc mang chất liệu dân gian 1. Đặc điểm của cách hát ca khúc mang chất liệu dân gian - Ca khúc mang chất liệu dân gian được các nhạc sĩ khai thác một số yếu tố âm nhạc dân gian để hình thành nền nét giai điệu mới. - Những ca khúc này thường có tính chất âm nhạc mềm mại, trữ tình, giai điệu thường có nhiều âm luyến, láy, hư từ, từ phụ, tiết tấu đảo phách,... lời ca sâu lắng, mộc mạc, bình dị và gần gũi với công chúng. - Hát ca khúc mang chất liệu dân gian ngời kĩ thuật thanh nhạc, người hát cần thể hiện được sự ngọt ngào, sâu lắng, chú trọng các âm luyến, láy và phát âm rõ chữ.
|
1.3.NC1a: HS thao tác thông tin, dữ liệu số (bản nhạc ký âm, file audio trích đoạn) để tổ chức, lưu trữ và khai thác học tập trên thiết bị thông minh. 12.A2.1: HS trình bày và thực hành các nguyên tắc đạo đức cơ bản về an toàn, trung thực và tôn trọng bản quyền di sản văn hóa khi tiếp cận các chất liệu âm nhạc dân gian trên môi trường số. |
Nhiệm vụ 2: Khởi động giọng Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS đứng tại chỗ luyện thanh, đứng đúng tư thế, miệng mở tự nhiên, cơ thể được thả lỏng khi luyện thanh. - GV chọn các mẫu âm đơn giản, liền bậc, hướng dẫn HS thực hiện: + Luyện thanh đi lên, đi xuống liền bậc một quãng 2 thứ trong tầm âm phù hợp, nên bắt đầu từ âm Đô (quãng tám thứ nhất). + Luyện lên cao tới âm Pha thăng (quãng tám thứ 2) và luyện đi xuống tới âm Son (quãng tám nhỏ). Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS khởi động giọng theo hướng dẫn của GV. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - HS khởi động giọng theo lớp, tổ/nhóm, cá nhân. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá và chỉnh sửa lỗi sai cho HS (nếu có). - GV chuyển sang nhiệm vụ mới. | 2. Khởi động giọng - Đặt âm thanh nhẹ; điều tiết hơi thở đều đặn; miệng mở tự nhiên, hàm dưới buông mềm mại, thả lỏng cơ thể trong suốt quá trình luyện giọng. - Luyện mẫu âm đi lên và đi xuống liền bậc theo quãng hai thứ trong tầm âm phù hợp.
| |
Nhiệm vụ 3: Học hát ………………………………………….. ………………………………………….. …………………………………………..
| 3. Học hát * Ca khúc Chiều sông Thương (Nhạc và lời: An Thuyên) ………………………………………….. ………………………………………….. …………………………………………..
|
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS vận dụng được kĩ thuật thanh nhạc vào hát thuần thục ca khúc Chiều sông Thương và ca khúc Quê hương ba miền, nêu cảm nhận của bản thân về các ca khúc được học.
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi phần Luyện tập SGK tr.62, 63.
- GV hướng dẫn HS luyện tập giai điệu và tiết tấu trong ca khúc Chiều sông Thương và ca khúc Quê hương ba miền.
c. Sản phẩm:
- HS hát chính xác giai điệu trong trích đoạn ca khúc Chiều sông Thương và ca khúc Quê hương ba miền.
- HS biết điều tiết hơi trong mỗi câu hát, thả lỏng được miệng, cơ thể khi hát.
- HS hát đúng tính chất âm nhạc của trích đoạn bài hát.
- HS phát âm tròn vành, rõ chữ.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS lên được ý tưởng dàn dựng và thể hiện một ca khúc mang chất liệu dân gian tại quê hương.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS dàn dựng và biểu diễn một ca khúc mang chất liệu dân gian của địa phương em.
c. Sản phẩm: HS dàn dựng và biểu diễn một ca khúc mang chất liệu dân gian của địa phương em sinh sống và học tập.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia HS thành các nhóm và thực hiện nhiệm vụ Vận dụng SGK tr.63: Dàn dựng và biểu diễn một ca khúc mang chất liệu dân gian của địa phương em.
- GV gợi ý cho HS một số ca khúc:
+ Lý ngựa ô: https://youtu.be/rn9k8vFJuCA?si=Qbx9O29SnyXCN_Ph
+ Áo mới Cà Mau: https://youtu.be/XneESVUcHWA?si=nbYKkqpozqxNOGZx
- Tích hợp số & AI:
+ Các nhóm ghi hình video biểu diễn hoàn chỉnh của nhóm để tạo sản phẩm âm nhạc số nộp báo cáo.
+ GV gợi ý: Nhóm có thể sử dụng các công cụ AI hỗ trợ (như chatbot AI để tìm ý tưởng dàn dựng kịch bản sân khấu, gợi ý đạo cụ nón lá/khăn rằn; hoặc công cụ AI âm nhạc để tìm kiếm bản phối beat nhạc cụ dân tộc phù hợp).
+ GV hướng dẫn HS chọn lọc ý tưởng phù hợp với lứa tuổi học sinh, phát huy nét duyên dáng, mộc mạc của văn hóa vùng miền.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc nhóm: lựa chọn bài hát, thảo luận kịch bản biểu diễn có tham khảo gợi ý từ AI, tập luyện động tác và ghi hình video.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời các nhóm trình chiếu video hoặc biểu diễn trực tiếp trước lớp ở buổi học tiếp theo.
- HS chia sẻ về ý tưởng dàn dựng và quá trình ứng dụng công nghệ hỗ trợ biểu diễn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá.
- GV kết thúc tiết học.
Năng lực số:
- 3.1.NC1b: HS chỉ ra những cách thể hiện bản thân, tạo lập sản phẩm nội dung số qua việc ghi hình/quay video biểu diễn ca khúc mang chất liệu dân gian kết hợp động tác minh họa.
Năng lực AI:
- 12.C2.1: HS lựa chọn và áp dụng ý tưởng thiết kế từ các công cụ AI (chatbot gợi ý kịch bản dàn dựng, công cụ AI âm nhạc tìm kiếm bản phối) để thực hiện nhiệm vụ biểu diễn ca khúc dân gian địa phương.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại kiến thức đã học: Hát ca khúc mang chất liệu dân gian.
- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 4: Hát dân ca Việt Nam.