Giáo án NLS Công nghệ 12 Đ-ĐT kết nối Bài 10: Thiết kế và lắp đặt mạch điện điều khiển trong gia đình
Giáo án NLS Công nghệ 12 (Điện - Điện tử) kết nối tri thức Bài 10: Thiết kế và lắp đặt mạch điện điều khiển trong gia đình. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn CN 12.
=> Giáo án tích hợp NLS Công nghệ 12 Điện - Điện tử Kết nối tri thức
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 10: THIẾT KẾ VÀ LẮP ĐẶT MẠCH ĐIỆN
ĐIỀU KHIỂN TRONG GIA ĐÌNH
(4 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Thiết kế được sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạch điện điều khiển đơn giản trong gia đình.
- Lắp đặt được sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạch điện điều khiển đơn giản trong gia đình.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự học: Chủ động tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập thông qua việc tham gia đóng góp ý tưởng, đặt câu hỏi và trả lời các yêu cầu của GV đưa ra; biết lựa chọn các nguồn tài liệu học tập phù hợp.
- Năng lực giao tiếp hợp tác: Thảo luận nhóm, tiếp thu sự góp ý và hỗ trợ thành viên trong nhóm khi thực hành thiết kế và lắp đặt mạch điện điều khiển trong gia đình
- Năng lực giải quyết vấn đề: Dựa trên nhu cầu sử dụng điện của gia đình có thể thiết kế và lắp đặt được một mạch điện điều khiển đơn giản trong gia đình.
Năng lực công nghệ:
- Mô tả được hoạt động của công tắc ba cực.
- Thiết kế được một mạch điện điều khiển đơn giản trong gia đình.
- Kể tên được những thiết bị điện, đồ dùng điện, vật tư, dụng cụ dùng để thiết kế và lắp đặt mạch điện điều khiển đơn giản trong gia đình.
- Trình bày được các hướng dẫn an toàn điện.
- Trình bày được các bước lắp đặt mạch điện điều khiển đơn giản trong gia đình.
- Lắp đặt được mạch điện điều khiển đơn giản trong gia đình.
- Vận dụng những kiến thức đã học để sử dụng điện an toàn trong gia đình.
Năng lực số:
- 1.1.NC1a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.
- 1.1.NC1b: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
- 1.3.NC1b: Triển khai được việc tổ chức và sắp xếp dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường có cấu trúc.
- 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác.
- 2.2.NC1a: Chia sẻ dữ liệu, thông tin và nội dung số thông qua nhiều công cụ số phù hợp.
- 3.1.NC1b: Chỉ ra được những cách thể hiện bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số.
- 5.2.NC1b: Áp dụng được các công cụ số khác nhau và các giải pháp công nghệ có thể có để giải quyết vấn đề.
- 6.2.NC1a: Lựa chọn và sử dụng được các công cụ AI phù hợp để nâng cao hiệu suất và giải quyết các vấn đề phức tạp.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ trong học tập, có trách nhiệm với gia đình trong việc thiết kế và lắp đặt mạch điện điều khiển trong gia đình
- Trách nhiệm trong việc sử dụng và đảm bảo an toàn điện trong gia đình.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- Máy chiếu, máy tính kết nối Internet, màn hình hiển thị, hoặc ti vi.
- Các thiết bị điện: aptomat, công tắc ba cực, dây điện.
- Đồ dùng điện: bóng đèn.
- Vật tư: tua vít, kìm tuốt dây, ốc vít, kìm cách điện, bút thử điện, bảng nhựa
- SGK, KHBD Công nghệ 12 – Công nghệ Điện – Điện tử.
- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
- Bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz hoặc Kahoot.
2. Đối với học sinh
- SGK Công nghệ 12 – Công nghệ Điện – Điện tử.
- Các dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Huy động khả năng quan sát, vốn hiểu biết, kinh nghiệm thực tế của HS về một mạch điện điều khiển trong gia đình; tạo sự hứng thú, kích thích tính tò mò, tạo tâm thế cho HS vào bài học.
b. Nội dung: GV sử dụng câu hỏi ở phần khởi động (SGK – tr50) để đặt vấn đề, HS quan sát Hình 10.1 SGK và trả lời câu hỏi: Cho biết cần sử dụng loại công tắc nào nếu muốn điều khiển bóng đèn từ hai vị trí khác nhau? Từ câu trả lời của HS, GV dẫn dắt nhằm gây chú ý của HS vào nội dung bài học.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về tình huống đặt ra. GV gợi ý HS trả lời.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV chiếu hình 10.1 (SGK – tr50) cho HS quan sát và yêu cầu trả lời nội dung Khởi động (SGK – tr50): Quan sát Hình 10.1 và Cho biết cần sử dụng loại công tắc nào nếu muốn điều khiển bóng đèn từ hai vị trí khác nhau?
- Sau khi HS trả lời câu hỏi phần khởi động, GV dẫn dắt HS vào bài học
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.
- HS vận dụng hiểu biết, kinh nghiệm của bản thân, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi.
Gợi ý trả lời:
Muốn điều khiển đèn từ hai vị trí khác nhau thì chúng ta cần dùng công tắc ba cực.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
[6.2.NC1a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.
2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).
1.1.NC1a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.]
- GV dẫn dắt vào bài học mới: Các gia đình thường lắp đèn điện ở sân nhà để chiếu sáng khi trời tối. Trong bài học hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu, thiết kế và lắp đặt mạch điện điều khiển đèn ở sân nhà sử dụng 2 công tắc như Hình 10.1 SGK – Bài 10: Thiết kế và lắp đặt mạch điện điều khiển trong gia đình
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Tìm hiểu về nhiệm vụ, yêu cầu
a. Mục tiêu:
- HS hiểu được nhiệm vụ và yêu cầu của chủ đề: Thiết kế và lắp đặt mạch điện điều khiển bật, tắt bóng đèn ngoài sân
b. Nội dung: HS làm nhóm đôi yêu cầu đọc mục II trong SGK – tr50 và thực hiện các yêu cầu của giáo viên để tìm hiểu về nhiệm vụ, yêu cầu thiết kế và lắp đặt mạch điện điều khiển bật, tắt bóng đèn ngoài sân
c. Sản phẩm: Kết quả HS thực hiện các yêu cầu, gợi ý, dẫn dắt của GV để tìm hiểu về mục đích, yêu cầu của việc thiết kế và lắp đặt mạch điện điều khiển
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 2. Tìm hiểu về tiến trình thực hiện
a. Mục tiêu:
- HS mô tả được hoạt động của công tắc ba cực
- HS thiết kế được sơ đồ mạch điện cần lắp đặt
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện theo các hoạt động trong SGK để tìm hiểu về tiến trình thực hiện thiết kế và lắp đặt mạch điện điều khiển.
c. Sản phẩm: Bản vẽ sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạch điện sân nhà
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, trả lời câu hỏi mục Khám phá (trang 50 SGK) Quan sát Hình 10.2 và mô tả hoạt động của công tắc ba cực. Nguồn điện được nối vào cực nào của công tắc?
Nhiệm vụ 1: Thiết kế mạch điện - GV giới thiệu với HS về một số mạch điện có sử dụng công tắc 3 cực trong gia đình
- GV đặt câu hỏi: Em hãy mô tả nguyên tắc hoạt động của 2 mạch điện trên Hình 10.1. Theo em, sơ đồ nào sẽ đáp ứng được yêu cầu của bài học này? - GV yêu cầu HS xác định các thiết bị, đồ dùng điện được sử dụng trong mạch điện. - GV yêu cầu HS thiết kế sơ đồ nguyên lí của mạch điện sân nhà à Gợi ý sơ đồ nguyên lí
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, phân tích ưu và nhược điểm của các phương án thiết kế sơ đồ nguyên lí và lựa chọn sơ đồ tối ưu. - Sau khi lựa chọn được sơ đồ nguyên lí, GV tiếp tục yêu cầu HS vẽ sơ đồ lắp đặt của mạch điện điều khiển đèn từ hai vị trí. - GV lưu ý với HS: Để đảm bảo an toàn điện khi thực hiện lắp và thử nghiệm mạch điện, thay vì nối điểm A và B với dây nóng (L) và mát (N) của nguồn điện, HS có thể nối chúng với phích cắm điện, sau đó sử dụng phích cắm đó để lấy điện từ ổ cắm. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS đọc thông tin SGK, thảo luận trả lời các câu hỏi mà GV đưa ra. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận *Trả lời khám phá (SGK – tr50) Công tắc ba cực là loại thiết bị đóng cắt điện với 3 chân tiếp điện, gồm: 1 cực động và 2 cực tĩnh + Mô tả hoạt động của công tắc ba cực
+ Nguồn điện được nối vào: cực động của công tắc. - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - Từ kết quả thảo luận của nhóm, GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ. - GV kết luận về nội dung Thiết kế mạch điện - GV chuyển sang nội dung Lựa chọn vật tư, thiết bị | III. TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN 1. Thiết kế mạch điện a) Vẽ sơ đồ nguyên lí
b) Vẽ sơ đồ lắp đặt
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Nhiệm vụ 2: Lựa chọn vật tư, thiết bị Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS dựa vào sơ đồ lắp đặt và mẫu bảng 10.1, sử dụng phần mềm Excel tạo bảng thống kê số vật tư, linh kiện và thiết bị cho mạch điện điều khiển đèn sân.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS đọc thông tin SGK, thảo luận trả lời các câu hỏi mà GV đưa ra. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - Từ kết quả thảo luận của nhóm, GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ. - GV kết luận về nội dung Lựa chọn vật tư, thiết bị - GV chuyển sang nội dung Lắp đặt mô hình | 2. Lựa chọn vật tư, thiết bị
| 1.3.NC1b: Tổ chức và sắp xếp dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường có cấu trúc (bảng). | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Nhiệm vụ 3: Các bước lắp đặt mô hình Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS đọc mục III.3 trong SGK – tr52 và trả lời các câu hỏi sau: + Nêu những hướng dẫn an toàn điện + Trình bày các bước lắp đặt mạch điện Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS đọc thông tin SGK, thảo luận trả lời các câu hỏi mà GV đưa ra. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - Từ kết quả thảo luận của nhóm, GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ. - GV kết luận về nội dung Các bước lắp đặt mô hình - GV chuyển sang nội dung Tổng kết, đánh giá kết quả lắp đặt mô hình | 3. Lắp đặt mô hình a) Hướng dẫn an toàn điện - Đi giày, dép và thực hiện lắp đặt mạch điện tại nơi khô ráo. - Lắp mạch điện hoàn chỉnh trước khi đấu nối mạch điện vào nguồn điện. - Chỉ được bật nguồn điện khi đảm bảo mạch điện không có phần nào hở điện và không có người tiếp xúc hoặc có nguy cơ tiếp xúc với các phần hở điện đó. b) Lắp mạch điện Bước 1: Chuẩn bị đầy đủ vật tư, thiết bị điện và các công cụ hỗ trợ cần thiết như kim bấm dây, khoan, băng dính điện, bút thử điện trước khi lắp mạch điện. Bước 2: Xác định vị trí nguồn lấy điện; đánh dấu vị trí lắp đặt công tắc và đèn. Bước 3: Lắp công tắc vào bảng điện. Bước 4: Nối dây điện kết nối các thiết bị trong mạch điện như Hình 10.4; lắp đèn vào đui đèn và treo đèn vào vị trí đã xác định. Lắp đặt các mảng gen luồn dây điện và cho dây điện vào trong mảng gen đảm bảo thẩm mĩ, an toàn. Việc kết nối mạch điện với nguồn được thực hiện sau cùng theo các hướng dẫn an toàn điện ở mục 4a. Bước 5: Kiểm tra mạch điện theo các tiêu chuẩn: - Lắp đặt đúng theo sơ đồ. - Các mối nối đảm bảo an toàn điện, chắc, đẹp và không hở điện. - Mạch điện đảm bảo thông mạch, không đoản mạch. Bước 6: Nối mạch điện vào nguồn điện. Lưu ý tuân thủ hướng dẫn an toàn điện ở mục 4a. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Nhiệm vụ 4: Tổng kết, đánh giá kết quả lắp đặt mô hình Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS mang mạch điện vừa lắp đặt, sơ đồ nguyên lí, sơ đồ lắp đặt lên bàn GV và trả lời các câu hỏi sau đây: + Giải thích nguyên lí hoạt động của mạch điện + Trình bày cách lắp đặt mạch điện - GV kiểm tra để đảm bảo mạch điện đã được lắp đúng và an toàn để thử nghiệm - GV thử nghiệm bật, tắt đèn trên những mạch điện của các nhóm HS đã đạt yêu cầu. Các mạch điện của các nhóm chưa đạt yêu cầu, GV cho HS kiểm tra và lắp lại Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thảo luận trả lời các câu hỏi mà GV đưa ra và hoàn thiện mạch điện. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá cho điểm dựa trên các tiêu chí có trong mục 5 - GV kết luận về nội dung Tổng kết, đánh giá kết quả lắp đặt mô hình - GV chuyển sang nội dung Luyện tập | 4. Thử nghiệm Bật nguồn điện cấp cho mạch và lần lượt thực hiện bật, tắt công tắc 1, 2. Quan sát và đánh giá sự phù hợp của kết quả so với lí thuyết. 5. Báo cáo kết quả, đánh giá Tiêu chí đánh giá: - Sản phẩm hoạt động tốt, đảm bảo tính thẩm mĩ, an toàn. - Giải thích được nguyên lí và cách lắp đặt mạch điện. - Ý thức học tập, tuân thủ quy trình, đảm bảo an toàn. |
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố những kiến thức, kĩ năng đã học về thiết kế và lắp đặt mạch điện điều khiển trong gia đình
b. Nội dung: GV trình chiếu câu hỏi, HS suy nghĩ trả lời các câu hỏi trắc nghiệm liên quan đến thiết kế và lắp đặt mạch điện điều khiển trong gia đình
c. Sản phẩm học tập: HS đưa ra được các đáp án đúng và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng những kiến thức, kĩ năng đã học về thiết kế và lắp đặt mạch điện mạch điện trong gia đình để vận dụng trong chính gia đình mình.
b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ về nhà và yêu cầu HS nghiêm túc thực hiện.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về nhiệm vụ học tập GV đã giao
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..