Giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:

Năng lực tìm hiểu địa lí: Khai thác và sử dụng các tư liệu từ sách, báo, internet,… để tìm hiểu về sự phân hóa thiên nhiên của nước ta.
Năng lực nhận thức và tư duy địa lí: Báo cáo được về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.
Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng kiến thức địa lí đã học để xây dựng đề cương báo cáo về sự phân hóa thiên nhiên của nước ta.

Năng lực số:

1.1.NC1a: Biết cách ứng dụng các cú pháp và công cụ tra cứu nâng cao nhằm thu thập dữ liệu khí hậu, sinh vật chính thống, có độ tin cậy cao trên môi trường Internet.
2.1.NC1a: Sử dụng thành thạo các thiết bị kỹ thuật số cá nhân để tham gia tương tác trực tuyến lớp học thời gian thực (quét mã QR, làm trắc nghiệm tương tác).
2.4.NC1a: Vận dụng môi trường đồng sáng tạo đám mây để phân công, quản lý tiến độ và cùng phối hợp viết báo cáo nhóm trực tuyến một cách đồng bộ.
3.1.NC1a: Sử dụng các phần mềm chuyên dụng để số hóa, thiết kế và biên tập tài liệu chữ thành các báo cáo dạng Infographic trực quan hoặc slide đa phương tiện.
6.1.NC1a: Khai thác Trợ lý Trí tuệ nhân tạo (Generative AI) một cách có kiểm soát để phác thảo đề cương báo cáo, tìm kiếm ý tưởng phân tích và đóng vai chuyên gia phản biện, kiểm lỗi logic khoa học địa lí.
6.2.NC1a: Tiếp cận và trích xuất dữ liệu động hiển thị trực quan từ mạng lưới trạm quan trắc thời tiết IoT toàn cầu nhằm đối chiếu với lý thuyết phân hóa tự nhiên.

3. Phẩm chất

Trách nhiệm: Tích cực đánh giá cá nhân, đánh giá đồng đẳng, khách quan, đóng góp vào quá trình học tập, kiểm tra, đánh giá.
Chăm chỉ: Luôn cố gắng vươn lên đạt kết quả tốt trong học tập; Có ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học được ở nhà trường, từ sách báo và các nguồn tin cậy khác vào học tập và đời sống hằng ngày.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

KHBD, SGK, SGV, SBT Địa lí 12.
Bản đồ phân hóa thiên nhiên Việt Nam.
Phiếu đánh giá sản phẩm bài viết báo cáo.
Máy tính, máy chiếu (nếu có).
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot…

2. Đối với học sinh

SGK, SBT Địa lí 12.
Atlat Địa lí Việt Nam.
Thiết bị điện tử có kết nối internet.
Điện thoại thông minh (Smartphone), máy tính bảng (Tablet) hoặc máy tính xách tay (Laptop) kết nối Internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu:

- Tạo sự phấn khởi cho HS khi bước vào bài học mới.

- Huy động những kiến thức đã có của HS liên quan đến bài học.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Tiếp sức”, các nhóm liệt kê các loài cây đặc trưng ở miền Bắc, miền Nam, vùng núi và đồng bằng.

c. Sản phẩm: Tên các loài cây đặc trưng ở miền Bắc, miền Nam, vùng núi và đồng bằng.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Tiếp sức”.

- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm và phổ biến luật chơi cho HS: Các nhóm liệt kê các loài cây đặc trưng ở miền Bắc, miền Nam, vùng núi và đồng bằng.

- GV yêu cầu từng HS của mỗi nhóm luân phiên lên bảng viết tên một loài cây. Sau thời gian 3 phút, nhóm nào liệt kê được nhiều loài cây và chính xác nhất sẽ giành chiến thắng.

Miền Bắc

(Nhóm 1)

Miền Nam

(Nhóm 2)

Vùng núi

(Nhóm 3)

Đồng bằng

(Nhóm 4)

- GV tiếp tục yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

HS tham gia trò chơi theo hướng dẫn.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

Các nhóm chấm chéo kết quả của nhau.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV giải đáp những thắc mắc (nếu có), nhận xét quá trình thực hiện nhiệm vụ của HS, ghi điểm cộng cho nhóm thắng cuộc.

- GV lấy ví du:

Một số loài cây đặc trưng cho:

+ Miền Bắc: vải thiều, mận, bưởi da xanh, hồng, cam, đào, dâu tây, mít,….

+ Miền Nam: xoài, nhãn, sầu riêng, chôm chôm, măng cụt, bòn bon, cam, quýt, chanh, bưởi, đu đủ, ổi, chuối, dứa, thanh long, vú sữa,…

+ Vùng núi: cà phê, keo, trám ghép, tai chua, xoan, luồng,…

+ Đồng bằng: cói, đay, mía, lạc, đậu tương. mía, lạc đậu tương, chè, thuốc lá. mía lạc, đậu tường, điều, hồ tiêu,…

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Qua trò chơi này, chúng ta thấy được ở mỗi vùng, miền khác nhau sẽ có những loài cây đặc trưng riêng biệt. Vậy, các thành phần tự nhiên ở Việt Nam có sự phân hóa theo Bắc – Nam và theo độ cao như thế nào? Các em sẽ được tìm hiểu về chúng thật cụ thể qua bài thực hành ngày hôm nay. Chúng ta cùng vào Bài 4 – Thực hành viết báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).]

2. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

Hoạt động 1. Thu thập tư liệu về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS thu thập tài liệu qua sách, báo, internet,… để làm rõ sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, liên hệ thông tin đã học từ Bài 3 để làm rõ sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

c. Sản phẩm: Thông tin thu thập được về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

Hoạt động 2. Viết và trình bày báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, thảo luận và viết báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

c. Sản phẩm: Báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS cả lớp hình thành 2 nhóm mới, tiếp tục thảo luận nhóm để viết báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

+ Nhóm A (gồm các nhóm 1, 2, 3, 4 ở Hoạt động 1): Viết báo cáo sự phân hóa của khí hậu Việt Nam theo Bắc – Nam, theo độ cao và ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta.

+ Nhóm B (gồm các nhóm 5, 6, 7, 8 ở Hoạt động 1): Viết báo cáo về sự phân hóa của sinh vật Việt Nam theo Bắc – Nam và theo độ cao và ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta.

- GV yêu cầu nhóm trưởng tạo lập một không gian làm việc đám mây dùng chung (như Google Docs hoặc bản mẫu Google Slides). Toàn bộ thành viên trong nhóm truy cập bằng máy tính cá nhân để thực hiện phân công viết đề cương chi tiết và trực tiếp sọan thảo các đề mục nội dung báo cáo theo thời gian thực.

- GV yêu cầu định dạng sản phẩm đầu ra: “Các nhóm không chỉ viết văn bản thuần túy, hãy sử dụng các công cụ thiết kế đồ họa số như Canva hoặc PowerPoint để trực quan hóa bài viết báo cáo thành một sản phẩm Infographic hoặc Slide đa phương tiện sinh động”.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- Các nhóm tiến hành xây dựng đề cương và viết báo cáo.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV nhận xét, đánh giá về thái độ, quá trình làm việc của HS.

- GV đánh giá bài làm của HS theo phiếu đánh giá (Đính kèm phía dưới Hoạt động 2).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá quá trình làm việc nhóm.

- GV chuyển sang nội dung mới.

2. Viết và trình bày báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam

HS viết và trình bày Báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

2.4.NC1a: HS vận dụng môi trường đồng sáng tạo đám mây để phân công, quản lý tiến độ và cùng phối hợp viết báo cáo nhóm trực tuyến một cách đồng bộ.

3.1.NC1a: HS sử dụng các phần mềm chuyên dụng để số hóa, thiết kế và biên tập tài liệu chữ thành các báo cáo dạng Infographic trực quan hoặc slide đa phương tiện.

PHIẾU ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM BÀI VIẾT BÁO CÁO
Tiêu chí và mô tả	Điểm tối đa	Điểm nhóm………	Ghi chú
1. Bố cục đầy đủ 3 phần (mở đầu, nội dung, kết luận).	1
2. Nêu được những biểu hiện của sự phân hóa tự nhiên.	3
3. Trình bày được nguyên nhân của sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.	2
4. Phân tích được những thuận lợi và khó khăn của sự phân hóa tự nhiên đến phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam.	2
5. Bài viết đề cập đến các thông tin cụ thể; hình ảnh, số liệu,…được cập nhật phù hợp với nội dung.	1
6. Thông tin chính xác, trình bày ngắn gọn, mạch lạc, sạch đẹp.	1
Tổng điểm	10

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về Sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

b. Nội dung: GV tổ chức HS trả lời một số câu hỏi trắc nghiệm mở rộng, nâng cao về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

c. Sản phẩm: Đáp án các câu hỏi trắc nghiệm.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Củng cố kiến thức đã học về Sự phân hóa tự nhiên Việt Nam.

- Liên hệ kiến thức đã học vào cuộc sống.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Tiếp sức” và hoàn thành Phiếu bài tập về nhà.

c. Sản phẩm: Kết quả trò chơi “Tiếp sức” và Phiếu bài tập về nhà.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Chơi trò chơi “Tiếp sức”

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Tiếp sức”.

- GV chia HS cả lớp thành 2 đội, phổ biến luật chơi:

+ 2 đội chơi lần lượt nêu những câu ca dao, tục ngữ về chủ đề “Mối quan hệ giữa thiên nhiên với lao động sản xuất của con người”.

+ HS trả lời sau không trùng lặp ý của HS trả lời trước. Sau thời gian 2 phút, đội nào liệt kê được nhiều câu ca dao, tục ngữ sẽ giành chiến thắng.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

HS chơi trò chơi theo hướng dẫn của GV.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

Lần lượt từng HS trong mỗi đội luân phiên lên bảng liệt kê một câu ca dao, tục ngữ về chủ đề “Mối quan hệ giữa thiên nhiên với lao động sản xuất của con người”.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

Một số câu ca dao, tục ngữ về chủ đề “Mối quan hệ giữa thiên nhiên với lao động sản xuất của con người”.

+ Nhất thì, nhì thục.

+ Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống.

+ Chuồng gà hướng Đông cái lông chẳng còn.

+ Trồng khoai đất lạ, gieo mạ đất quen.

+ Nắng tốt dưa, mưa tốt lúa.

+ Trăng mờ tốt lúa nỏ, trăng tỏ tốt lúa sâu.

+ Ao sâu tốt cá.

+ ….

- GV tuyên bố đội thắng cuộc.

- GV chuyển sang nội dung mới.

Nhiệm vụ 2: Hoàn thành Phiếu bài tập số 1, 2

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm (2 nhóm cùng thực hiện một nhiệm vụ).

- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm:

+ Nhóm 1, 3: Hoàn thành Phiếu bài tập về nhà số 1.

+ Nhóm 2, 4: Hoàn thành Phiếu bài tập về nhà số 2.

- GV phát phiếu bài tập cho HS.

PHIẾU BÀI TẬP VỀ NHÀ SỐ 1

Nhóm…………………………………..

Nhiệm vụ: Đọc đoạn thơ sau và thực hiện nhiệm vụ.

Anh lên xe, trời đổ cơn mưa

Cái gạt nước xua đi nỗi nhớ

Em xuống núi nắng về rực rỡ

Cái nhành cây gạt mối riêng tư

(Phạm Tiến Duật, Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây)

1. Cho biết chàng trai và cô gái trong đoạn thơ trên chia tay nhau ở đâu?

………………………………………………………………………………………..

2. Nêu sự khác biệt về thiên nhiên giữa Đông Trường Sơn và Tây Trường Sơn.

………………………………………………………………………………………..

3. Giải thích nguyên nhân của sự khác biệt đó.

………………………………………………………………………………………..

PHIẾU BÀI TẬP VỀ NHÀ SỐ 2

Nhóm…………………………………..

Nhiệm vụ: Đọc đoạn thơ sau và thực hiện nhiệm vụ.

Anh ở trong này chưa thấy mùa đông

Nắng vẫn đỏ mận hồng đào cuối vụ

Trời Sài Gòn xanh cao quyến rũ

Thật diệu kỳ là mùa đông phương Nam

Muốn gửi ra em một chút nắng vàng

Thương cái rét của thợ cày thợ cấy

Nên cứ muốn chia nắng đều ra ngoài ấy

Có tình thương tha thiết của trong này.

(Bùi Văn Dung, Gửi nắng cho em)

1. Cho biết chàng trai và cô gái trong đoạn thơ trên đang ở miền nào của nước ta? Đoạn thơ đề cập đến mùa nào trong năm?

………………………………………………………………………………………..

2. Nêu sự khác biệt về thiên nhiên ở 2 miền trong đoạn thơ.

………………………………………………………………………………………..

3. Giải thích nguyên nhân của sự khác biệt đó.

………………………………………………………………………………………..

- Để hỗ trợ giải quyết sâu sắc các câu hỏi tự luận trong phiếu bài tập, GV yêu cầu: "Sau khi thảo luận nhóm, các em hãy đưa đoạn thơ vào Trợ lý AI (Gemini) kết hợp câu lệnh chuyên sâu: 'Dựa trên kiến thức địa lí tự nhiên Việt Nam lớp 12, hãy phân tích bản chất cơ chế khí tượng (hiệu ứng phơn/khối khí áp cao) tạo nên sự đối lập thời tiết được mô tả trong đoạn thơ trên'. Sử dụng câu trả lời của AI làm tài liệu tham khảo đối chiếu để hoàn thiện bài làm của nhóm".

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

HS thảo luận theo nhóm để hoàn thành nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

HS báo cáo sản phẩm vào tiết học sau.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV nhận xét, đánh giá, kết thúc tiết học.

[6.1.NC1a: HS khai thác Trợ lý Trí tuệ nhân tạo (Generative AI) một cách có kiểm soát để đóng vai chuyên gia phản biện, kiểm lỗi logic khoa học địa lí.]

*HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Hoàn chỉnh báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam (nếu chưa xong).

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 5: Vấn đề sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường.