Giáo án tích hợp AI Âm nhạc 8 Tiết 29: Thường thức: Đàn nguyệt và đàn tính; Ôn Soi bóng bên hồ

CHỦ ĐỀ 7: GIAI ĐIỆU QUÊ HƯƠNG

TIẾT 29: THƯỜNG THỨC ÂM NHẠC: ĐÀN NGUYỆT VÀ ĐÀN TÍNH; ÔN BÀI HÁT: SOI BÓNG BÊN HỒ

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Thường thức âm nhạc: Đàn nguyệt

• Tên gọi khác & Nguồn gốc: Nam Bộ gọi là đàn kìm; du nhập vào Việt Nam khoảng thế kỉ XI.
• Cấu tạo cốt lõi: Mặt đàn hình tròn như Mặt Trăng; có 2 dây bằng tơ se hoặc nilon.
• Kỹ thuật & Âm sắc: Tay trái bấm phím đàn, tay phải dùng móng gảy dây; kết hợp các kỹ thuật nhấn, rung, gảy, vê. Âm thanh khoẻ khoắn, hơi mờ đục ở âm trầm, âm cao tươi sáng.
• Ví dụ hình thức sinh hoạt: Là nhạc cụ đặc biệt không thể thiếu trong hát chầu văn ở Bắc Bộ và nghệ thuật Đờn ca tài tử ở Nam Bộ.

2. Thường thức âm nhạc: Đàn tính (tính tẩu)

• Nguồn gốc: Nhạc cụ dân gian lâu đời của một số đồng bào miền núi như Tày, Nùng, Thái,...
• Cấu tạo cốt lõi: Bầu đàn làm bằng nửa quả bầu khô, mặt đàn bằng miếng gỗ mỏng, cần đàn trơn không có phím. Đàn có 2 dây hoặc 3 dây.
• Kỹ thuật & Âm sắc: Người chơi gảy bằng ngón trỏ của tay phải. Âm thanh êm dịu, thanh thoát.
• Ví dụ hình thức sinh hoạt: Thường dùng để đệm trong hát then.

3. Ôn tập bài hát: "Soi bóng bên hồ"

• Yêu cầu cốt lõi: Hát chuẩn xác giai điệu vui tươi, trong sáng của dân ca Giáy, kiểm soát tốt sự luân chuyển nhịp điệu giữa nhịp và .

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Nhận diện đặc điểm đàn nguyệt: Ghi nhớ cấu tạo mặt tròn, 2 dây, âm sắc tươi sáng/khoẻ khoắn và vai trò chủ đạo trong hát chầu văn, đờn ca tài tử.
2. Nhận diện đặc điểm đàn tính: Ghi nhớ cấu tạo từ nửa quả bầu khô, cần đàn không phím, âm sắc êm dịu, thanh thoát và vai trò đệm cho hát then của đồng bào Tày, Nùng, Thái.
3. Phân biệt âm sắc nhạc cụ: Có khả năng lắng nghe, so sánh và phân biệt rõ màu sắc âm thanh đặc trưng của đàn nguyệt (khoẻ khoắn) đối lập với đàn tính (êm dịu).
4. Củng cố năng lực biểu diễn: Thể hiện trôi chảy bài hát "Soi bóng bên hồ" kết hợp giữ vững nhịp phách khi chuyển đổi cấu trúc ô nhịp.

III. BỐ CUY SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề
  • Tiêu đề chính: Chủ đề 7: Giai điệu quê hương - Tiết 26.
  • Nội dung: Thường thức âm nhạc: Đàn nguyệt và đàn tính - Ôn bài hát: Soi bóng bên hồ.
• Slide 2: Nhạc cụ truyền thống: Đàn nguyệt
  • Tiêu đề: Đàn nguyệt (Đàn kìm).
  • Nội dung: Hình ảnh cấu tạo (mặt tròn, 2 dây). Đặc trưng âm sắc (âm trầm mờ đục, âm cao tươi sáng) và các kỹ thuật nhấn, rung, vê.
• Slide 3: Đàn nguyệt trong đời sống văn hóa
  • Tiêu đề: Không gian nghệ thuật của Đàn nguyệt.
  • Nội dung: Trực quan tư thế biểu diễn (ngồi/đứng). Ứng dụng thực tế trong sinh hoạt âm nhạc dân gian: Hát chầu văn (Bắc Bộ) và Đờn ca tài tử (Nam Bộ).
• Slide 4: Nhạc cụ núi rừng: Đàn tính
  • Tiêu đề: Đàn tính (Tính tẩu).
  • Nội dung: Hình ảnh cấu tạo độc đáo (bầu bằng nửa quả bầu khô, cần trơn không phím, 2 hoặc 3 dây). Âm sắc: Êm dịu, thanh thoát.
• Slide 5: Đàn tính và Điệu hát Then
  • Tiêu đề: Đàn tính trong sinh hoạt dân gian.
  • Nội dung: Nhạc cụ gắn liền với đời sống người Tày, Nùng, Thái. Vai trò thực tế: Đệm cho các làn điệu hát then truyền thống.
• Slide 6: Ôn tập ca khúc "Soi bóng bên hồ"
  • Tiêu đề: Luyện tập sắc thái dân ca Giáy.
  • Nội dung: Khởi động giọng, cả lớp ôn lại toàn bộ bài hát, chú ý hát đúng cao độ và sự chuyển dịch linh hoạt giữa nhịp và .
• Slide 7: Thảo luận & Sáng tạo
  • Tiêu đề: So sánh âm sắc & Hoạt động trải nghiệm.
  • Nội dung: Câu hỏi thảo luận: So sánh âm sắc của đàn nguyệt và đàn tính. Giao nhiệm vụ Vận dụng - Sáng tạo: Vẽ tranh hoặc làm mô hình hai loại đàn bằng vật liệu đời sống.