Định nghĩa: Hệ sinh thái bao gồm quần xã sinh vật và môi trường sống của quần xã (sinh cảnh). Trong đó, các sinh vật tác động lẫn nhau và tác động với môi trường tạo thành một hệ thống hoàn chỉnh.
Ví dụ: Một cái ao là hệ sinh thái, bao gồm các sinh vật (cá, sen, vi khuẩn) và các yếu tố vô sinh (nước, bùn, ánh sáng).

2. Các thành phần của hệ sinh thái

Thành phần vô sinh: Các nhân tố vật lý, hóa học (nhiệt độ, nước, đất, ánh sáng).
Thành phần hữu sinh:
- Sinh vật sản xuất: (Thực vật) Tổng hợp chất hữu cơ từ chất vô cơ.
- Sinh vật tiêu thụ: (Động vật) Ăn sinh vật sản xuất hoặc sinh vật tiêu thụ khác.
- Sinh vật phân giải: (Vi khuẩn, nấm) Phân hủy chất hữu cơ thành chất vô cơ.

3. Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng

Quy tắc: Năng lượng đi vào hệ sinh thái chủ yếu từ ánh sáng mặt trời, qua các bậc dinh dưỡng (thức ăn) và cuối cùng phân tán ra môi trường dưới dạng nhiệt.
Chuỗi thức ăn: Là một dãy nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh dưỡng với nhau.
Lưới thức ăn: Là tập hợp các chuỗi thức ăn có mắt xích chung trong một hệ sinh thái.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Tính hệ thống: Hệ sinh thái là đơn vị chức năng cơ bản của sinh thái học, nơi vật chất và năng lượng được luân chuyển.
Mối quan hệ: Sự tồn tại của quần xã phụ thuộc vào sinh cảnh và ngược lại, sinh vật có khả năng biến đổi sinh cảnh.
Dòng năng lượng: Chỉ một phần nhỏ năng lượng được truyền qua các bậc dinh dưỡng (khoảng 10%), phần lớn bị mất đi dưới dạng nhiệt.
Chu trình vật chất: Vật chất được tái sử dụng trong hệ sinh thái nhờ hoạt động của sinh vật phân giải.
Cân bằng: Một hệ sinh thái tự nhiên có tính tự điều chỉnh cao, giúp duy trì ổn định cấu trúc.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề
- Nội dung: Bài 44: Hệ sinh thái.
Slide 2: Hệ sinh thái là gì?
- Nội dung: Định nghĩa Hệ sinh thái = Quần xã + Sinh cảnh.
Slide 3: Các thành phần của hệ sinh thái
- Nội dung: Vô sinh và Hữu sinh (Sản xuất, Tiêu thụ, Phân giải).
Slide 4: Chuỗi thức ăn
- Nội dung: Khái niệm và sơ đồ minh họa một chuỗi thức ăn đơn giản.
Slide 5: Lưới thức ăn
- Nội dung: Sự đan xen của các chuỗi thức ăn tạo thành lưới thức ăn.
Slide 6: Trao đổi chất và Năng lượng
- Nội dung: Sự vận chuyển năng lượng qua các bậc dinh dưỡng.
Slide 7: Hệ sinh thái tự nhiên và nhân tạo
- Nội dung: So sánh đặc điểm giữa rừng tự nhiên và đồng ruộng.
Slide 8: Tổng kết
- Nội dung: Tầm quan trọng của việc bảo vệ hệ sinh thái.