Giáo án NLS KHTN 8 kết nối Bài 44: Hệ sinh thái

Ngày soạn: .../.../...

Ngày dạy: .../.../...

BÀI 44. HỆ SINH THÁI

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Phát biểu được khái niệm hệ sinh thái. Lấy được ví dụ về các kiểu hệ sinh thái.
• Nêu được khái niệm chuỗi, lưới thức ăn; sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải, tháp sinh thái. Lấy được ví dụ chuỗi thức ăn, lưới thức ăn trong quần xã.
• Quan sát sơ đồ vòng tuần hoàn của các chất trong hệ sinh thái, trình bày được khái quát quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái.
• Nêu được tầm quan trọng của bảo vệ một số hệ sinh thái điển hình của Việt Nam: các hệ sinh thái rừng, hệ sinh thái biển và ven biển, các hệ sinh thái nông nghiệp.
• Thực hành: điều tra thành phần quần xã sinh vật trong hệ sinh thái.

2. Năng lực

Năng lực chung:

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện một cách độc lập hay theo nhóm; trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn vè làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Năng lực nhận thức khoa học tự nhiên: Phát biểu được khái niệm hệ sinh thái. Lấy được ví dụ về các kiểu hệ sinh thái và nêu được khái niệm chuỗi, lưới thức ăn; sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải, tháp sinh thái.
• Năng lực tìm tòi, khám phá thế giới tự nhiên: Quan sát sơ đồ vòng tuần hoàn của các chất trong hệ sinh thái, trình bày được khái quát quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái và Thực hành: điều tra thành phần quần xã sinh vật trong hệ sinh thái
• Năng lực vận dụng  kiến thức, kĩ năng đã học: Giải các bài tập vận dụng liên quan đến hệ sinh thái.

Năng lực số:

• 1.1.TC2b: HS tìm được thông tin  thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video, tổ chức được tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
• 2.1.TC2a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi
• 6.2.TC2a: Phát triển được các ứng dụng AI tùy chỉnh để giải quyết các vấn đề cụ thể (Xây dựng câu lệnh cho Chatbot AI đóng vai "Nhà sinh thái học" để dự báo sự biến động của hệ sinh thái khi một mắt xích thức ăn bị biến mất).

3. Phẩm chất

• Tham gia tích cực các hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản thân.
• Cẩn thận, trung thực và thực hiện yêu cầu bài học.
• Có niềm say mê, hứng thú với việc khám phá và học tập khoa học tự nhiên.
• Có ý thức bảo vệ giữ gìn sức khỏe của bản thân, của người thân trong gia đình và cộng đồng.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• Giáo án, KHBD, SBT khoa học tự nhiên 8.
• Tranh ảnh hoặc video ngắn về các kiểu hệ sinh thái
• Tranh ảnh chuỗi và lưới thức ăn
• Sơ đồ, tranh ảnh về quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái
• Tranh ảnh, video về hoạt động bảo vệ hệ sinh thái như trồng rừng, dọn rác thải, tuyên truyền bảo vệ hệ sinh thái.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Video AI được tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học

2. Đối với học sinh

• SGK Khoa học tự nhiên 8.
• Tranh ảnh, tư liệu có liên quan đến  nội dung bài học và dụng cụ học tập.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( MỞ ĐẦU)

1. Mục tiêu: Đưa ra các câu hỏi thực tế gần gũi để khơi gợi hứng thú học tập.
2. Nội dung: HS trả lời câu hỏi mở đầu.
3. Sản phẩm: Đáp án cho câu hỏi mở đầu
4. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

• GV yêu cầu HS: Xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó 
• 1.1.TC2b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video 
• GV yêu cầu HS nhắc lại vai trò của trao đổi chất đối với cơ thể người.
• GV đưa ra câu hỏi: “Một khu rừng hay bể cá trong hình đều được xem là một hệ sinh thái”

“Vậy hệ sinh thái là gì?”               

     Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

• HS suy nghĩ trả lời câu hỏi mở đấu.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

• Các học sinh xung phong phát biểu trả lời.

Bước 4: Kết luận và nhận xét:

Đáp án

• GV nhận xét, đánh giá và dẫn vào bài: “Hệ sinh thái là gì? Hệ sinh thái có những đặc điểm nào?”. Để có được câu trả lời đầy đủ và chính xác nhất cho câu hỏi này, chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu Bài 44. Hệ sinh thái.

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: Tìm hiểu về hệ sinh thái

a) Mục tiêu: Phát biểu được khái niệm hệ sinh thái. Lấy được ví dụ về các kiểu hệ sinh thái.

b) Nội dung: GV tổ chức chi HS đọc thông tin trong sgk, quan sát hình ảnh, thông qua đó HS xác định được thành phần cấu trúc hệ sinh thái, kể được tên các kiểu hệ sinh thái trên Trái Đất.

c) Sản phẩm: Khái niệm hệ sinh thái, thành phần cấu trúc và các kiểu hệ sinh thái và đáp án câu hỏi mục I sgk

d) Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2: Tìm hiểu về trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái.

a) Mục tiêu: Nêu được khái niệm chuỗi, lưới thức ăn; sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải, tháp sinh thái, trình bày được khái quát quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái.

b) Nội dung: HS tìm hiểu thông tin trong sgk kết hợp trả lời câu hỏi và thực hiện hoạt động trong sách để hình thành kiến thức.

c) Sản phẩm: Khái niệm chuỗi, lưới thức ăn; sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải, tháp sinh thái, khái quát quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái

d) Tổ chức thực hiện

Hoạt động 3: Tìm hiểu vấn đề bảo vệ các hệ sinh thái

a) Mục tiêu: Nêu được tầm quan trọng của bảo vệ một số hệ sinh thái điển hình của Việt Nam: các hệ sinh thái rừng, hệ sinh thái biển và ven biển, các hệ sinh thái nông nghiệp.

b) Nội dung: HS tìm hiểu thông tin trong sgk kết hợp trả lời câu hỏi và thực hiện hoạt động trong sách để hình thành kiến thức.

c) Sản phẩm: Vai trò của các hệ sinh thái và các biện pháp bảo vệ,

d) Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 4: Thực hành: Điều tra thành phần quần xã sinh vật trong hệ sinh thái.

a) Mục tiêu: Điều tra được thành phần quần xã sinh vật trong hệ sinh thái.

b) Nội dung: HS tìm hiểu thông tin trong sgk kết hợp trả lời câu hỏi và thực hiện hoạt động trong sách để hình thành kiến thức.

c) Sản phẩm: Bảng 44.1 và phân tích mối quan hệ giữa các sinh vật trong hệ sinh thái.

d) Tổ chức thực hiện

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a) Mục tiêu: HS củng cố lại kiến thức về hệ sinh thái.

b) Nội dung: Cá nhân HS làm các câu hỏi trắc nghiệm khách quan về hệ sinh thái, trao đổi chât và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái, bảo vệ hệ sinh thái.

c) Sản phẩm: Đáp án của HS cho các câu hỏi trắc nghiệm khách quan.

d) Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: HS thực hiện làm các bài tập vận dụng để nắm vững kiến thức về hệ sinh thái.

b) Nội dung: HS làm việc nhóm đôi vận dụng các kiến thức đã học vào giải quyết các bài tập trong phiếu bài tập.

c) Sản phẩm: Đáp án của HS cho các câu hỏi vận dụng liên quan đến hệ sinh thái.

d) Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

• GV phát phiếu bài tập vận dụng cho HS, yêu cầu các nhóm đôi hoàn thành tất cả các câu hỏi trong phiếu.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

• Nhóm đôi HS thảo luận hoàn thành nhiệm vụ.
• GV điều hành quan sát, hỗ trợ.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

• HS xung phong phát biểu, các HS khác chú ý lắng nghe nhận xét và góp ý bổ sung.

Bước 4: Kết luận, nhận định:

• GV chữa bài, chốt đáp án.
• GV nhận xét thái độ làm việc, sản phẩm, phương án trả lời của các học sinh, ghi nhận và tuyên dương.

Đáp án

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..