Giáo án tích hợp AI Mĩ thuật 12 Bài 1: Khái quát về sắp đặt sản phẩm điêu khắc

BÀI 1: KHÁI QUÁT VỀ SẮP ĐẶT SẢN PHẨM ĐIÊU KHẮC

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Định nghĩa và Nguồn gốc

• Sắp đặt sản phẩm điêu khắc là hình thức nghệ thuật mà các sản phẩm điêu khắc được sắp xếp, sáng tạo trong một không gian theo chủ đề cụ thể, thường chiếm toàn bộ không gian một căn phòng hoặc không gian trưng bày để người xem đi qua và tham gia hoàn toàn vào tác phẩm.
• Nguồn gốc: Xuất hiện vào khoảng thập niên 60 – 70 của thế kỉ 20 ở phương Tây.
• Ví dụ: Tác phẩm Kẻ (Embankment) của Rây-chơn Oai-rít trưng bày tại Tate Modern (London).

2. Đặc điểm cốt lõi

• Trải nghiệm người xem: Tập trung vào cách người xem trải nghiệm tác phẩm dựa trên cơ sở định hướng chủ đề. Công chúng thưởng thức được xem là trung tâm của tác phẩm và có thể quan sát từ nhiều góc độ.
• Yếu tố nhận biết: Hai yếu tố quan trọng nhất để nhận biết là chất liệu tạo hình và không gian mà tác phẩm xuất hiện.
• Ví dụ: Tác phẩm Sự khốn khổ của bản thân của Tim No-bòn và Xu Oép-stơ sử dụng gỗ phế thải kết hợp ánh sáng chiếu bóng lên tường.

3. Không gian trưng bày và Tính tương tác

• Không gian trưng bày: Đáp ứng sự thưởng ngoạn và tham gia của người xem; có thể tổ chức trong phòng trưng bày (trong nhà) hoặc ngoài trời.
• Tính tương tác: Thường được trưng bày tại nơi công cộng nhằm tăng khả năng thưởng thức trọn vẹn và kích thích người xem khám phá theo kinh nghiệm, trình độ, nhận thức, tâm lí riêng.
• Ví dụ: Triển lãm sắp đặt ngoài trời Nguyên Trâu 2 tại Bảo tàng Mĩ thuật Việt Nam (2017).

4. Chất liệu tạo hình và Hình thức thể hiện

• Chất liệu tạo hình: Rất đa dạng, phụ thuộc vào chủ đề và thông điệp. Sản phẩm thường là chất rắn, chiếm lĩnh không gian, có thể kết hợp âm thanh, video trình chiếu và ánh sáng.
• Hình thức thể hiện: Thường hướng đến một chủ đề cụ thể (thiên nhiên, con người, xã hội, văn hóa) nhằm diễn tả nội dung và lồng ghép các thông điệp mang tính thời đại (bảo vệ môi trường, đô thị hóa, bình đẳng giới...).
• Ví dụ: Tác phẩm Lao vào của Sài Quốc Cường sử dụng chất liệu xốp và len tạo hình đàn sói.

5. Sơ đồ các bước thực hiện sắp đặt sản phẩm điêu khắc

• Quy trình 5 bước cốt lõi:
  • Bước 1: Tìm ý tưởng sáng tạo sản phẩm.
  • Bước 2: Lựa chọn chất liệu tạo hình, dụng cụ phù hợp với ý tưởng và không gian.
  • Bước 3: Tạo hình nhân vật/đối tượng cận thể phù hợp với không gian sắp đặt.
  • Bước 4: Sử dụng các yếu tố hỗ trợ để làm rõ hơn về ý tưởng sáng tạo (Viết thuyết minh nếu cần).
  • Bước 5: Sắp xếp sản phẩm điêu khắc đơn lẻ đã thực hiện theo ý tưởng sáng tạo.
• Ví dụ: Quy trình thực hiện mô hình sắp đặt chủ đề Đô thị từ việc phác thảo nhà cổ đến tạo hình cây xanh và sắp xếp bố cục.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Nghệ thuật sắp đặt sản phẩm điêu khắc biến không gian trưng bày thành một phần hữu cơ của tác phẩm, thay đổi cách tiếp cận truyền thống từ "nhìn" sang "trải nghiệm và tương tác".
2. Hai yếu tố nền tảng quyết định sự thành công và tính nhận biết của loại hình này là chất liệu tạo hình đa dạng và không gian xuất hiện (trong nhà hoặc ngoài trời).
3. Người xem giữ vai trò là trung tâm của tác phẩm sắp đặt, trực tiếp tương tác và tự đưa ra cảm nhận dựa trên thế giới quan cá nhân.
4. Thông điệp biểu đạt của nghệ thuật sắp đặt điêu khắc luôn gắn liền với các vấn đề thời sự mang tính xã hội, nhân văn và văn hóa sâu sắc.
5. Quy trình thực hiện tác phẩm đi qua chuỗi 5 bước chặt chẽ, từ khâu hình thành ý tưởng, lựa chọn không gian, tạo hình chi tiết cho đến sắp xếp tổng thể bố cục.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề bài học
  • Nội dung: Bài 1: Khái quát về sắp đặt sản phẩm điêu khắc. Giới thiệu mục tiêu bài học và yêu cầu cần đạt.
• Slide 2: Khái niệm & Nguồn gốc lịch sử
  • Nội dung: Định nghĩa về nghệ thuật sắp đặt điêu khắc. Cột mốc xuất hiện (thập niên 60-70 của thế kỉ 20 ở phương Tây).
• Slide 3: Đặc điểm của sắp đặt sản phẩm điêu khắc
  • Nội dung: Vai trò trung tâm của người xem trong việc trải nghiệm tác phẩm. Hai yếu tố cốt lõi: Chất liệu tạo hình và Không gian.
• Slide 4: Không gian trưng bày & Tính tương tác
  • Nội dung: Đặc điểm không gian trong nhà (phòng triển lãm) và ngoài trời. Mục đích tăng khả năng tương tác tại không gian công cộng.
• Slide 5: Chất liệu & Thông điệp truyền tải
  • Nội dung: Sự kết hợp giữa chất liệu rắn với ánh sáng, âm thanh, video. Các chủ đề thời đại thường được lồng ghép (Môi trường, văn hóa, xã hội).
• Slide 6: Quy trình 5 bước thực hiện
  • Nội dung: Sơ đồ đồ họa biểu diễn 5 bước từ Tìm ý tưởng -> Chọn chất liệu -> Tạo hình nhân vật -> Yếu tố hỗ trợ -> Sắp xếp sản phẩm.
• Slide 7: Thảo luận & Thực hành vận dụng
  • Nội dung: Câu hỏi gợi ý thảo luận (Ý tưởng, chất liệu, thông điệp). Đề bài thực hành: Sắp đặt sản phẩm điêu khắc về chủ đề văn hóa, xã hội.