Giáo án tích hợp AI Mĩ thuật 12 Bài 2: Thiết kế đồ dùng sinh hoạt bằng vật liệu sẵn có

BÀI 2: THIẾT KẾ ĐỒ DÙNG SINH HOẠT BẰNG VẬT LIỆU SẴN CÓ

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Khái niệm và đặc điểm vật liệu

• Đồ dùng sinh hoạt bằng vật liệu sẵn có, tái sử dụng: Là những sản phẩm mới được sáng tạo từ những sản phẩm đã qua sử dụng nhằm mang lại lợi ích cho con người và môi trường.
• Tính sáng tạo: Đồ dùng bộc lộ sự sáng tạo của người thực hiện dựa trên cơ sở vật liệu sẵn có để tạo nên những nét đẹp độc đáo. Ví dụ: Đồ vật trang trí phòng làm từ vật liệu đĩa CD và dây nhựa.
• Tính công năng: Đồ dùng sinh hoạt thủ công vẫn phải đáp ứng tính công năng sử dụng dựa trên tính chất của vật liệu sẵn có, tái sử dụng. Ví dụ: Giỏ đựng đồ làm từ vật liệu ống hút nhựa cũ.

2. Lưu ý khi lựa chọn vật liệu trong thiết kế

• Mức độ an toàn, thuận tiện: Vật liệu không gây dị ứng, ảnh hưởng đến sức khoẻ của người sử dụng; tạo dáng thuận tiện, phù hợp khi sử dụng trong thời gian dài; sự kết hợp màu sắc phù hợp với màu tự thân của vật liệu. Ví dụ: Túi xách được làm từ vật liệu tái sử dụng.
• Mức độ phù hợp với môi trường: Cần lưu ý lựa chọn vật liệu với mục đích sử dụng trong nhà hay ngoài trời, cũng như khả năng biến đổi khi sử dụng ở những không gian khác nhau (độ co giãn, biến đổi về màu sắc, kiểu dáng ở môi trường có nhiệt độ khác nhau,...). Ví dụ: Ghế được làm từ bìa các-tông.

3. Kĩ thuật thực hiện đồ dùng sinh hoạt thủ công

• Kĩ thuật cắt gọt và làm nhẵn: Cắt bằng kéo, tỉa dần bằng dao trổ; làm nhẵn mặt phẳng lớn bằng cách áp sát trên bề mặt nóng như chảo, bàn là,...; làm nhẵn chi tiết nhỏ bằng giấy ráp; uốn cong để tạo hình bằng cách hơ, đốt chi tiết cần uốn trên ngọn lửa và tác động lực.
• Kĩ thuật tết dây: Thường dùng trong việc liên kết các sợi dây để tạo thành tấm trước khi tạo hình sản phẩm hoặc dùng để kết hợp các sản phẩm có sẵn để tạo ra một sản phẩm mới có tính trang trí cao hơn. Ví dụ: Kĩ thuật tết dây thừng trang trí chao đèn.

4. Các bước gợi ý làm đồ dùng sinh hoạt bằng vật liệu sẵn có

• Quy trình gồm 6 bước cốt lõi:

1. Xác định loại đồ dùng muốn thực hiện và tìm ý tưởng dựa trên vật liệu sẵn có.
2. Vẽ phác thảo và đưa ra phương án thực hiện.
3. Gia công vật liệu phù hợp với thiết kế.
4. Lắp ghép các vật liệu để tạo hình sản phẩm.
5. Hoàn thiện sản phẩm.
6. Viết bản mô tả sản phẩm và hướng dẫn cách sử dụng nếu cần.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Mục tiêu cốt lõi: Thiết kế đồ dùng sinh hoạt bằng vật liệu sẵn có nhằm mục đích tái sử dụng rác thải, bảo vệ môi trường, đồng thời phát huy tính sáng tạo để gia tăng tính thẩm mĩ và công năng tiện ích cho đời sống hằng ngày.
2. Nguyên tắc chọn vật liệu: Vật liệu tái chế được chọn phải tuyệt đối đảm bảo an toàn sức khỏe (không gây dị ứng), có độ bền tương thích với môi trường sử dụng (trong nhà hoặc ngoài trời) và có màu sắc hài hòa với phom dáng.
3. Phân biệt phương thức: Sản xuất thủ công có ưu thế về giá trị thẩm mĩ tự nhiên, độ linh hoạt kiểu dáng theo nhu cầu cá nhân nhưng tốn thời gian; ngược lại sản xuất công nghiệp có giá thành rẻ, tiến độ nhanh, độ đồng đều cao nhờ máy móc hiện đại và cần dùng đến khuôn mẫu định hình.
4. Làm chủ kĩ thuật: Người thực hiện cần phối hợp nhuần nhuyễn các kĩ năng thủ công cơ bản như cắt gọt bằng dao trổ/kéo, làm nhẵn bằng nhiệt/giấy ráp, uốn cong bằng lửa và liên kết cấu trúc bằng kĩ thuật tết dây hoặc khớp nối.
5. Quy trình chế tác: Tiến trình thiết kế bắt buộc đi từ khâu phác thảo ý tưởng dựa trên vật liệu thực tế, tính toán phương án kĩ thuật, gia công lắp ghép, hoàn thiện thẩm mĩ cho đến bước lập hướng dẫn sử dụng và khuyến cáo an toàn.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề
  • Tiêu đề: Bài 2: Thiết kế đồ dùng sinh hoạt bằng vật liệu sẵn có
  • Nội dung: Giới thiệu nghệ thuật tái chế vật liệu, nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo vệ môi trường.
• Slide 2: Đặc điểm của đồ dùng tái sử dụng
  • Tiêu đề: Tính sáng tạo và Tính công năng
  • Nội dung: Tạo ra nét đẹp độc đáo từ phế liệu nhưng vẫn phải đảm bảo tốt giá trị sử dụng thực tế.
• Slide 3: Tiêu chí lựa chọn vật liệu
  • Tiêu đề: An toàn, Thuận tiện và Phù hợp môi trường
  • Nội dung: Không gây hại sức khỏe; màu sắc hài hòa; có độ bền thích ứng tốt với nhiệt độ và không gian.
• Slide 4: So sánh phương thức sản xuất
  • Tiêu đề: Đồ dùng thủ công và Đồ dùng công nghiệp
  • Nội dung: So sánh về quy trình, giá thành, độ linh hoạt kiểu dáng, tiến độ sản xuất và hoa văn màu sắc.
• Slide 5: Kĩ thuật chế tác thủ công
  • Tiêu đề: Kĩ thuật cắt gọt, làm nhẵn và tết dây
  • Nội dung: Phương pháp xử lý vật liệu bằng dao kéo, giấy ráp, nhiệt độ để uốn tạo hình và liên kết dây thừng.
• Slide 6: Quy trình thiết kế sản phẩm
  • Tiêu đề: 6 bước gợi ý làm đồ dùng sinh hoạt
  • Nội dung: Sơ đồ tiến trình từ xác định ý tưởng, phác thảo, gia công, lắp ghép, hoàn thiện đến viết hướng dẫn.
• Slide 7: Thực hành và Hoàn thiện
  • Tiêu đề: Thực hành thiết kế và Viết mô tả sản phẩm
  • Nội dung: Thực hành tạo mẫu đồ dùng phù hợp không gian nhà ở; lập văn bản ghi rõ tên gọi, không gian sử dụng và khuyến cáo.