Giáo án tích hợp AI Mĩ thuật 12 Bài 2: Thiết kế trang phục từ vật liệu sẵn có

BÀI 2: THIẾT KẾ TRANG PHỤC TỪ VẬT LIỆU SẴN CÓ

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Chất liệu vải cơ bản trong thiết kế trang phục

• Chất liệu vải sợi tự nhiên: Loại vải dệt từ các loại xơ có sẵn trong thiên nhiên như xơ thực vật (sợi bông, gai, đay,...) hoặc xơ động vật (tơ tằm, cừu,...).
  • Ví dụ: Vải cotton tự nhiên.
• Chất liệu vải sợi hoá học: Loại vải được con người kết hợp từ các loại chất hữu cơ thiên nhiên và polymer tổng hợp, gồm sợi vải nhân tạo (nguồn gốc từ tre, gỗ, nứa,...) và sợi vải tổng hợp (nguồn gốc từ dầu mỏ, than đá,...).
  • Ví dụ: Vải từ sợi nhân tạo.
• Đặc tính sử dụng của một số loại vải thông dụng:
  • Vải may áo thun: Thường dùng vải sợi bông (cotton) có tính chất co giãn, thấm hút tốt.
  • Vải may áo sơ mi, áo kiểu: Thường dùng vải dệt từ sợi tự nhiên (gai, đay, lanh, lụa tơ tằm,...) có đặc tính thoáng mát, mềm mại, nhẹ, bóng, mịn.
  • Vải may áo vest, áo khoác: Thường dùng vải có độ dày, bề mặt lì hoặc khả năng giữ nhiệt tốt như dạ, len, nhung, ka-ki, bò (denim, jeans).
  • Vải may quần, chân váy, váy liền: Thường dùng các loại vải có độ bền, bề mặt dày hoặc khít, độ rủ đa dạng như ka-ki, bò, đũi, lụa, voan.

2. Một số mẫu hoa văn trên vải

• Hoa văn dạng mô phỏng thiên nhiên: Dạng hoa văn cách điệu hóa hoặc đặt tự do trên trang phục, lấy cảm hứng từ cây cỏ, hoa lá, muông thú.
  • Ví dụ: Hoa văn cách điệu hoa, lá trên vải.
• Hoa văn dạng hình học: Tạo ra bằng việc sử dụng mô típ hình học cơ bản (hình vuông, hình tròn, hình tam giác,...) và biến thể kết hợp với nhau một cách có ý đồ bằng cách lập lại liên tục, thay đổi tỉ lệ, chiều hướng.
  • Ví dụ: Hoa văn các hình tam giác trái chiều liên tiếp xếp xen kẽ nhau.
• Hoa văn tự do: Dạng hoa văn lấy cảm hứng ngẫu hứng từ bất kì đối tượng nào trong cuộc sống như đồ dùng học tập, phương tiện giao thông, nhà cửa,... mang lại nét sinh động, độc đáo.
  • Ví dụ: Hoa văn vẽ tay nghệ thuật Pop-art phối hợp các khối màu bất quy tắc.

3. Quy trình thiết kế trang phục từ vật liệu sẵn có

• Bước 1: Xác định đặc điểm của đối tượng thiết kế. Xác định đối tượng sử dụng (giới tính, lứa tuổi), thể loại sản phẩm (áo, váy, quần,...), mục đích sử dụng (đi chơi, đi làm, thể thao,...) và chất liệu vải.
• Bước 2: Lên ý tưởng và phương án thiết kế. Xác định sơ bộ kiểu dáng trang phục phù hợp, đưa ra ý tưởng và các phương án thiết kế mẫu hoa văn trang trí kèm theo.
• Bước 3: Hoàn thiện phác thảo thiết kế. Vẽ phác thảo kiểu dáng theo dữ liệu đã chọn, đưa hoa văn vào mẫu trang phục và lên màu hoàn thiện mẫu vẽ.
• Bước 4: Dựng bản vẽ kĩ thuật chi tiết mẫu sản phẩm. Dựa vào bản vẽ phác thảo để tính toán thông số kích thước và kĩ thuật ghép/lắp ráp, vẽ từng bộ phận của mẫu trang phục lên giấy/bìa theo đúng thông số kĩ thuật.
• Bước 5: Lựa chọn vật liệu và lắp ráp hoàn thiện trang phục. Lựa chọn vật liệu vải sẵn có và phương án gia công phù hợp (khâu tay, may, dán keo,...); lắp ráp các bộ phận, đính hoa văn hoạ tiết để hoàn thiện mẫu sản phẩm thu nhỏ.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Chất liệu vải trong thiết kế trang phục rất đa dạng, được chia làm hai nhóm chính dựa trên nguồn gốc cấu thành là vải sợi tự nhiên và vải sợi hoá học.
2. Lựa chọn chất liệu vải bắt buộc phải dựa vào kiểu dáng, công năng sử dụng và tính thẩm mĩ riêng biệt của từng thể loại trang phục (như độ co giãn của áo thun, độ dày của áo khoác hay độ rủ của váy liền).
3. Mẫu hoa văn trang trí đóng vai trò tạo hiệu quả thị giác và điểm nhấn cho trang phục, bao gồm ba phong cách biểu hiện cơ bản: mô phỏng thiên nhiên, hình học và tự do.
4. Tiến trình thiết kế trang phục từ vật liệu sẵn có được thực hiện bài bản qua 5 bước: từ khâu nghiên cứu đối tượng, lập phương án, phác thảo màu cho đến tính toán bản vẽ kĩ thuật và lắp ráp thành phẩm.
5. Việc dựng bản vẽ kĩ thuật chi tiết ở bước 4 là công đoạn bản lề giúp người thiết kế kiểm soát, điều chỉnh sự cân đối, hài hoà giữa ý tưởng thẩm mĩ và công năng sử dụng thực tế của trang phục.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề bài học
  • Nội dung: Bài 2: Thiết kế trang phục từ vật liệu sẵn có. Giới thiệu các mục tiêu cần đạt về nhận biết chất liệu và năng lực thực hành thiết kế thời trang ứng dụng.
• Slide 2: Thế giới chất liệu vải trong thời trang
  • Nội dung: Phân loại và so sánh vải sợi tự nhiên với vải sợi hoá học; Phân tích mối quan hệ giữa đặc tính chất liệu vải với công năng của các chủng loại áo, quần, váy.
• Slide 3: Nghệ thuật thiết kế hoa văn trên vải
  • Nội dung: Định nghĩa và hình ảnh minh họa trực quan về 3 dạng hoa văn trang trí chủ đạo: Hoa văn mô phỏng thiên nhiên, hoa văn hình học và hoa văn tự do.
• Slide 4: Quy trình ý tưởng & Hoàn thiện bản phác thảo
  • Nội dung: Hướng dẫn chi tiết Bước 1, Bước 2 và Bước 3 của quy trình thiết kế: từ phân tích đối tượng mục tiêu, chọn kiểu dáng sơ bộ cho đến dựng mẫu phác thảo phối màu hoàn chỉnh.
• Slide 5: Kĩ thuật dựng bản vẽ và Lắp ráp thành phẩm
  • Nội dung: Sơ đồ triển khai Bước 4 và Bước 5: Cách khai triển thông số kĩ thuật chi tiết các bộ phận trên giấy/bìa và kĩ thuật khâu ráp, kết hợp phụ kiện từ vật liệu sẵn có.
• Slide 6: Góc thực hành & Tiêu chí đánh giá
  • Nội dung: Giao nhiệm vụ thực hành sáng tạo mẫu thời trang thu nhỏ từ vật liệu sẵn có; Khung tiêu chí thảo luận nhóm (yếu tố tạo hình, màu sắc, hoa văn, kỹ thuật dựng mẫu).