Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 10 Bài 3: Thảo luận về một vấn đề xã hội có ý kiến khác nhau

BÀI 3: NGHỆ THUẬT THUYẾT PHỤC TRONG VĂN NGHỊ LUẬN

NÓI VÀ NGHE: THẢO LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ XÃ HỘI CÓ Ý KIẾN KHÁC NHAU

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Yêu cầu cốt lõi của bài thảo luận

• Quy tắc nền tảng: Phải xác định rõ vấn đề cần thảo luận; bao quát được diễn biến cuộc thảo luận; thể hiện thái độ tán thành hoặc phản đối một cách rõ ràng; nêu được quan điểm riêng và luôn tôn trọng người đối thoại để tìm tiếng nói chung.
• Ví dụ đề tài tiêu biểu:Xây dựng văn hóa đọc, tôn trọng sự khác biệt hoặc tham gia hoạt động thiện nguyện.

2. Quy trình chuẩn bị và tiến hành

• Chuẩn bị nói và nghe:
  • Người nói: Chọn đề tài gắn với đời sống; tìm ý theo trình tự câu hỏi logic và xác định từ ngữ then chốt mang tính nghị luận (quan điểm, góc độ, theo tôi...).
  • Người nghe: Tìm hiểu trước về vấn đề; phác thảo trước sổ tay hoặc vở ghi chép để theo dõi nội dung.
• Tiến hành thảo luận:
  • Mở đầu: Người điều hành nêu vấn đề, đề nghị thư kí ghi chép.
  • Triển khai: Các thành viên luân phiên phát biểu quan điểm; khi phản đối cần đưa ra lí lẽ và bằng chứng rõ ràng, cụ thể để tranh luận lại; người điều hành định hướng thảo luận tập trung nếu có bất đồng.
  • Kết luận: Người điều hành tóm tắt các ý kiến và rút ra điểm đồng thuận.

3. Tiêu chí tự đánh giá sau cuộc thảo luận

• Quy tắc đánh giá: Dựa trên các tiêu chí chính gồm: Bám sát vấn đề; điều chỉnh ý kiến phù hợp tiến trình; thể hiện sự đa dạng góc nhìn; chốt được sự nhất trí; gợi mở điều cần suy nghĩ tiếp và tạo không khí đối thoại cởi mở, tôn trọng.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Mục đích cốt lõi: Đích đến cuối cùng của việc thảo luận một vấn đề có ý kiến khác nhau là tìm được tiếng nói chung và hiểu thống nhất về vấn đề, không phải để thắng thua.
2. Nguyên tắc tương tác: Mỗi cá nhân khi tham gia phải thực hiện song hành cả hai tư cách: vừa là người nói, vừa là người nghe một cách tích cực.
3. Kỹ năng tranh luận: Sự phản bác chỉ có giá trị khi được bảo vệ bằng hệ thống lí lẽ sắc bén và bằng chứng thực tế rõ ràng.
4. Vai trò điều phối: Người điều hành đóng vai trò giữ lửa và định hướng thảo luận tập trung, tránh để cuộc đối thoại sa đà vào những bất đồng cá nhân rời rạc.
5. Văn hóa đối thoại: Tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá sự thành công là tạo lập được không khí cởi mở, tôn trọng lẫn nhau giữa các thành viên.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

• Slide 1: Tiêu đề bài học
  • Tiêu đề: Thảo luận về một vấn đề xã hội có ý kiến khác nhau.
  • Nội dung: Giới thiệu mục tiêu bài học: Cách thiết lập và tham gia đối thoại hiệu quả.
• Slide 2: Các yêu cầu cơ bản khi thảo luận
  • Tiêu đề: Yêu cầu đối với người tham gia.
  • Nội dung: Xác định vấn đề à Nêu quan điểm cá nhân à Thể hiện thái độ rõ ràng à Tôn trọng người đối thoại.
• Slide 3: Công tác chuẩn bị (Nói và Nghe)
  • Tiêu đề: Các bước chuẩn bị trước khi thảo luận.
  • Nội dung: Người nói (chọn đề tài, tìm ý, lựa chọn từ ngữ then chốt); Người nghe (tìm hiểu trước vấn đề, phác thảo sổ tay ghi chép).
• Slide 4: Quy trình tiến hành cuộc thảo luận
  • Tiêu đề: Tiến trình 3 bước tại lớp học.
  • Nội dung: Mở đầu (Người điều hành nêu vấn đề) -> Triển khai (Phát biểu, tranh luận bằng lí lẽ, bằng chứng) -> Kết luận (Đúc kết điểm đồng thuận).
• Slide 5: Nghệ thuật phản bác và Điều hành
  • Tiêu đề: Xử lý bất đồng trong thảo luận.
  • Nội dung: Cách đưa lí lẽ và bằng chứng khi phản đối; Trách nhiệm điều hướng đi đến thống nhất của người điều hành.
• Slide 6: Đánh giá và Rút kinh nghiệm
  • Tiêu đề: Khung tiêu chí tự đánh giá.
  • Nội dung: Bảng kiểm 6 nội dung (bám sát chủ đề, chốt điểm nhất trí, tinh thần cởi mở, tôn trọng lẫn nhau).